Burning
Tesnota
First Man
Transit (Christian Petzold over)
Living the Light — Robby Müller (Claire Pijman over)
nieuws

Lichting 2018: Miriam Guttmann

Hello.... Is it me you're looking for?

In de zomer plaatst de Filmkrant wekelijks een interview met vers afgestudeerd filmtalent van verschillende academies. Deze week vertelt Miriam Guttmann (Filmacademie) over haar documentaire Het zaad van Karbaat. "Mijn focus is de driehoeksrelatie tussen moeder, kind en Karbaat."

De kranten kopten vorig jaar over een schandaal met een 'sjoemelende spermadokter'. Er kwam aan het licht dat vruchtbaarheidsarts Jan Karbaat in de jaren tachtig en negentig ruim veertig donorkinderen verwekte met zijn eigen sperma. Regisseur Miriam Guttmann maakte er een documentaire over. "Mijn focus is de driehoeksrelatie tussen moeder, kind en Karbaat. De moeders zijn kwaad. Karbaat schond hun vertrouwen en sommigen voelen zich misbruikt. Voor de kinderen is het een stuk minder duidelijk hoe ze zich moeten voelen, aangezien ze zijn DNA delen. Karbaats daden zijn op verschillende vlakken onethisch, maar wat ik interessant vind, is dat de moeders indertijd instemden met een anonieme donor. Impliciet stem je dan in met iedereen. Maar het blijkt toch veel uit te maken wie de vader is."

Miriam Guttmann


Meer dan veertig donorkinderen... Het klinkt alsof Karbaat een soort God-complex had. Wat zou zijn motivatie zijn geweest" Mijn film gaat over wat hij heeft aangericht in de getroffen gezinnen. Het maakt me eigenlijk niet zo veel uit wat zijn motivatie was. Maar als ik moet speculeren dan denk ik aan wensouders koste wat het kost willen helpen, geld, narcisme, een verminkte liefde voor vrouwen of een obsessief verlangen om veel kinderen te maken. Hij heeft ook een hoop wettige kinderen namelijk. Ik heb nu twee moeders en hun twee kinderen als hoofdpersonen genomen, maar ik wil nog een langere film over dit onderwerp maken om meer verhalen een plek te geven. Het zaad van Karbaat gaat helemaal over de kant van de donorkinderen, maar ik zou die in de lange film willen samenbrengen met de kant van zijn wettelijke kinderen."

Jij was er vanaf het begin bij. Tijdens de rechtszaak, die tegen hem werd aangespannen, heb je de eerste mensen gesproken. "Ik had een artikeltje gelezen en via Facebook contact gezocht met twee van de vermeende donorkinderen. Zij zaten niet echt op mij te wachten, maar ik beloofde wel dat ik me een jaar lang in hun verhaal zou verdiepen. Dat was een groot verschil met de dagelijkse media, die telkens vochten tegen een deadline."

Je was een tegenhanger van de waan van de dag. Is dat karakteristiek voor jou als filmmaker? "Ik denk het wel. Ik ben nieuwsgierig naar gevoelige onderwerpen. Kwesties waar je gemakkelijk schreeuwerig over kunt doen, maar waar pijnlijke vraagstukken onder liggen. Taboes behandel ik met subtiliteit, respect en liefde. In het tweede jaar volgde ik een overledenenverzorger. In mijn derde jaar heb ik een documentaire gemaakt over het taboe rond vrouwelijke seksualiteit, en klaarkomen in het bijzonder."

Je gebruikt een gestileerde, uitgekiende vormgeving. De interviews vinden plaats in de nagebouwde praktijk van Karbaat. Gouden asbak op de voorgrond, 'vergeten' paraplu op de achtergrond. Het beeld staat vast. De personages zijn de enige veranderende factoren. "Je beschrijft de bespreekkamer. De kinderen, zijn nakomelingen, zitten op de fictieve bureaustoel van Karbaat. De moeders filmden we op de plek van de patiënt. Bij het vormgeven van de inseminatieruimte hebben we nauwkeurig naar de archiefbeelden gekeken om de bank en beugels goed te krijgen. We kwamen er in de research achter dat het nummer 'Hello... Is it me you're looking for?' van Lionel Richie regelmatig aanstond tijdens het insemineren. Heel ironisch. Het zit niet in de film omdat we de rechten niet konden betalen, maar tijdens de opnames hebben we het nummer wel opgezet om de sfeer terug te halen."

Je hebt stagegelopen bij de fotograaf Jimmy Nelson, die op een gestileerde manier documentaire portretten maakt. Hoe heeft hij jouw stijl beïnvloed? "Jimmy maakte het boek Before they pass away. Hij portretteerde volkeren die aan het uitsterven zijn. Hij presenteert ze niet zielig, maar in al hun trots. Zo kun je niet anders dan respect en ontzag voor ze hebben. Van hem heb ik geleerd dat je met de vorm iemand kunt maken of breken. Door de setting krijgen ook mijn personages een bepaalde trots. Een andere belangrijke inspiratiebron was The Act of Killing. Daarin laat de filmmaker Joshua Oppenheimer een groep gangsters hun misdaden re-enacten. Het naspelen van de gruwelijke daden in de oorspronkelijke omgeving brengt ze terug naar vroeger en brengt het verleden weer tot leven."

Laura van Zuylen

Diverse afstudeerfilms zullen te zien zijn op het Nederlands Film Festival dat van 27 september tot en met 5 oktober plaatsvindt in Utrecht.



top
nieuws

IDFA nieuwe stijl: (ietsie) kleiner maar scherper

IDFA nieuwe stijl: (ietsie) kleiner maar scherper
12 Juli 2018
Documentairefestival IDFA kiest voor minder films en meer nadruk op films met een artistieke signatuur, maakt het vandaag bekend. De sectie Panorama verdwijnt en wordt vervangen door Frontlight. Plus: het festival heeft een wereldprimeur met de vertoning van Dziga Vertovs debuut Anniversary of the Revolution uit 1918.
>> Lees verder

nieuws

Focus: Porno-nostalgie

Focus: Porno-nostalgie
12 Juli 2018
Er was een tijd dat men dacht dat filmporno de mensheid zou bevrijden van alle remmingen en repressie. De hele wereld een seksueel paradijs en alles zou goed komen. Inderdaad: zoiets kon alleen gedacht worden in de jaren zeventig toen men ook verwachtte dat porno de overstap zou maken naar de mainstreamcinema. Even leek het daarop met de pornofilm Deep Throat (1972), want die draaide in gewone bioscopen en werd openlijk bezocht door beroemdheden als Martin Scorsese, Truman Capote en Jack Nicholson.
>> Lees verder

nieuws

Marjan van der Haar nieuwe zakelijk directeur IFFR

Marjan van der Haar nieuwe zakelijk directeur IFFR
11 Juli 2018
Iets minder dan drie maanden geleden werd bekendgemaakt dat Janneke Staarink stopt als zakelijk directeur van het International Film Festival Rotterdam. Vandaag is de opvolger bekend: Marjan van der Haar. Met de voormalig zakelijk directeur van Film Producers Netherlands haalt het festival een zwaargewicht binnen met een diep geworteld IFFR-verleden.
>> Lees verder

nieuws

Focus: Van het dak af!

Focus: Van het dak af!
11 Juli 2018
Het was alleen al om het onvoorspelbare Nederlandse weer een lef-actie: zes jaar geleden organiseerden Lisa Smith en Charlotte van Zanten onder de titel Roffa Mon Amour een filmfestivalletje op het dak van het vroegere Hofpleinstation in Rotterdam. De films moesten geëngageerd en gewaagd zijn, want zulke films kwamen de organisatoren te weinig tegen in de filmtheaters. Dat vonden meer mensen, want het festivalletje werd een succes en elk jaar groter.
>> Lees verder

nieuws

Lichting 2018: Miriam Guttmann

Lichting 2018: Miriam Guttmann
09 Juli 2018
In de zomer plaatst de Filmkrant wekelijks een interview met vers afgestudeerd filmtalent van verschillende academies. Deze week vertelt Miriam Guttmann (Filmacademie) over haar documentaire Het zaad van Karbaat. "Mijn focus is de driehoeksrelatie tussen moeder, kind en Karbaat."
>> Lees verder

nieuws

Links

Links
08 Juli 2018
Jim Jarmusch over Robby Müller, Sicario: Day of the Soldado als Trump-propaganda, het feminisme van Vertigo, Johnny Greenwood als auteur, de Michael Mann-liefde van een cinefiele gangster en een verwarrend rapport.
>> Lees verder

nieuws

It's a wrap: en verder nog in het nieuws deze week

It's a wrap: en verder nog in het nieuws deze week
07 Juli 2018
Film by the Sea opent met Becoming Astrid. Kemna Casting door onder andere naam. Eigenaar Cine Qua Non overleden. Oleg Sentsov in achtste week hongerstaking. Gewoon vrienden wint publieksprijs in Milaan. Redbad dreigt te floppen. Pathé vertoont Fataal voor scholieren. Shoah-maker Claude Lanzmann overleden. Concerten André Rieu te zien in honderd bioscopen. Hubert Bals Fund ondersteunt vijf internationale coproducties.
>> Lees verder

nieuws

Focus: Documentaires in de buitenlucht

Focus: Documentaires in de buitenlucht
06 Juli 2018
Ook IDFA trekt naar buiten deze zomer. Preciezer gezegd: Pakhuis de Zwijger gaat naar buiten met documentaires. Van 10 t/m 20 juli sluit de culturele instelling die zich 'creatief en innovatief' vastbijt in 'de urgente en complexe stedelijke opgaven van deze tijd', het seizoen af met negen IDFA-documentaires. De films zijn 's avonds om 22.00 uur gratis te zien op het plein voor Pakhuis de Zwijger.
>> Lees verder

nieuws

In memoriam Robby Müller

In memoriam Robby Müller
05 Juli 2018
Afgelopen dinsdag is in Amsterdam Robby Müller overleden. Müller geldt als de beste Nederlandse director of photography van de afgelopen halve eeuw. De muze van Wim Wenders en Jim Jarmusch drukte zijn stempel op onder ander Down by Law, Paris, Texas en Breaking the Waves.
>> Lees verder

nieuws

Focus: Niet grijs maar zilver

Focus: Niet grijs maar zilver
05 Juli 2018
Ook oude bioscoopwijsheden hebben geen eeuwigheidswaarde. Zoals de overtuiging dat het bioscoopbezoek het vooral van jongeren moet hebben. Dat klopt in elk geval niet meer voor de groep van 4 tot 17 jaar. Dat aandeel daalde tussen 2007 en 2017 van 25% naar 15%. Gelukkig voor bioscoopexploitanten stond er het groeiende bezoek van 55-plussers tegenover. Het aandeel van deze groep in het bioscoopbezoek verdubbelde in tien jaar bijna van 12% naar 20%. Geen wonder dus dat er steeds meer op ouderen gerichte films worden gemaakt. Ouderen hebben geld en tijd, twee zaken waar bioscoopexploitanten blij van worden.
>> Lees verder