Isle of Dogs
The Cleaners
The Death of Stalin
Jeannette
Lean on Pete
Glimpse nieuws

IFFR: Eerst maar eens kennismaken met Artur Żmijewski

In de filmwereld kent vrijwel niemand de Poolse kunstenaar Artur Żmijewski, vertelt Edwin Carels, programmeur van het retrospectief.

Of kunst autonoom moet zijn of zich bewust moet zijn van de wereld is voor de Poolse kunstenaar Artur Żmijewski geen keuze. In 2007, toen Żmijewski (1966) als journalist werkte voor het tijdschrift Krytyka Polityczna, publiceerde hij zijn manifest Applied Social Arts, waarin hij zich afvroeg hoe kunst invloed op de maatschappij kan hebben. Żmijewski heeft daar uitgesproken opvattingen over, wat duidelijk naar voren komt in het retrospectief dat IFFR organiseert over zijn werk.

Toch is het werk verre van deterministisch, ofwel sturend richting definitieve antwoorden. Het zijn open vragen over hoe je je verhoudt tot de wereld om je heen. Zijn werk dat mensen met een handicap toont — in Realism (te zien in lP2 naast het Fotomuseum) zijn zes mannen met slechts één been te zien — kan je laten nadenken over individuele kwetsbaarheid, over heelheid en gebrekkigheid, maar ook over de dominante cultuur die perfectie als het hoogste goed propageert. In The Making of organiseert de kunstenaar een modeshow in een gevangenis. Een plek waar volgens de heersende norm voor schoonheid geen plaats is. Dat is het abstracte perspectief. Emotioneler wordt het als je ziet wat de show met de gevangenen doet. Welke invloed een verstoring van de heersende orde kan hebben.

"Żmijewski wilde zijn werk graag een keer als 'films' tonen, niet als video-installaties in galerieën", zegt programmeur Edwin Carels. Żmijewski noemt beeldende kunst en film overigens twee verschillende dialecten van dezelfde taal, in het interview dat Hugo Emmerzael met de kunstenaar had (hier te lezen). "Dit is de eerste keer dat zoveel werk op zo'n groot doek vertoond wordt, een experiment waar hij zelf tevreden over is. Het betekende wel dat we een aantal vroegere werken niét konden selecteren, omdat die de transformatie naar een groot doek niet zouden overleven.

Carels benadrukt dat het een een selectie is. "Żmijewski heeft bijvoorbeeld ook twintig korte documentaires gemaakt die proberen te laten zien wat mensen politiek op de been brengt (Democracies). We hebben gekozen voor eenheid in diversiteit in plaats van de lange, monolitische reeksen in zijn oeuvre. Ik wilde de drempel niet te hoog te maken, want in de filmwereld kent nagenoeg niemand Zmijewski. De gedachte was om de kunstenaar eerst maar eens te introduceren bij een filmpubliek.

"Ik volg Żmijewski al tien jaar maar de directe aanleiding voor het retrospectief was zijn installatie Realism tijdens de Dokumenta in Kassel, die me erg trof. Een collega zag zijn korte film Glimpse tijdens de Dokumenta Athene en selecteerde die meteen voor de Tiger Shorts competitie.

"Żmijewski's werk is niet alleen polemisch, de kant die het vaakst in de media belicht wordt, maar vooral humaan en juist een argument tegen polarisering. Ik heb in overleg met de kunstenaar vier programma's samengesteld die diverse aspecten belichten en invalshoeken aanreiken, maar die tegelijk ook de coherentie tonen van zijn werk."

Żmijewski's strafste uitspraak tijdens de Big Talk dinsdag vond Carels de stelling dat kunst als een 'panic room' is: de laatste toevlucht voor  nuancering en kritische aandacht. Volgens Carels wordt zijn werk vaak misverstaan als polemisch. "Wie Artur meemaakte zag een aller-aaibaarste, introverte, zachte man, die evenwel niet schuwt de vinger op de gevoelige en gevaarlijke plekken te leggen. Maar altijd op een ambivalente manier, zonder conclusies af te dwingen. De joodse kwestie, maar evengoed onze houding ten opzichte van mindervaliden of rechtse radicalen dan wel fervente gelovigen.
Toch is die focus op polemiek niet helemaal onbegrijpelijk. "Żmijewski's werk groeit heel erg vanuit de Poolse context en die is momenteel ongemeen intolerant. Hij heeft er zelf ook last van, maar coquetteerde tijdens de Big Talk op geen enkel moment met de status van martelaar/kunstenaar. Hij probeert in zijn werk heikele debatten, zoals over vluchtelingen, terug te brengen naar hun historische en kunsthistorische perspectief. Zonder veel woorden, zonder uitleg."

Ronald Rovers



top
nieuws

The Widowed Witch wint Hivos Tiger Award 2018

The Widowed Witch wint Hivos Tiger Award 2018
03 Februari 2018
Gisterenavond werden in Rotterdam de prijzen van IFFR 2018 uitgereikt. De Hivos Tiger Competition is dit jaar gewonnen door The Widowed Witch van de Chinese filmmaker Cai Chengjie. De maker van het satirische plattelandsepos met feministische inslag ontving €40.000. De Special Jury Award ter waarde van €10.000 ging naar The Reports on Sarah and Saleem van Rami Alayan.
>> Lees verder

nieuws

Focus: Geen geriatrische smartlap

Focus: Geen geriatrische smartlap
03 Februari 2018
Bijna negentig was Harry Dean Stanton tijdens de opnames van de independent film Lucky. Wat het nog bijzonderder maakte, is dat de hoogbejaarde acteur er geen bijrolletje in speelt, maar de hoofdrol, zodat hij achttien dagen op de set moest zijn. Van het resultaat was onder andere de recensent van het Amerikaanse filmvakblad Variety diep onder de indruk: "Alles wat Harry Dean Stanton heeft gedaan in zijn carrière, en in zijn leven, heeft hem tot dit moment van triomf gebracht in Lucky, een bescheiden, schitterende kleine film over niets in het bijzonder, maar over alles wat belangrijk is." De recensent noemt het Stantons beste rol sinds zijn iconische optreden in Wim Wenders' Paris, Texas (1986).
>> Lees verder

nieuws

IFFR: Shireen Seno over Nervous Translation (Tiger competitie)

IFFR: Shireen Seno over Nervous Translation (Tiger competitie)
02 Februari 2018
Voor haar tweede speelfilm spitte de in de Filipijnen woonachtige regisseur Shireen Seno door haar jeugdherinneringen uit Tokio. Die vormen de basis voor haar excentrieke Nervous Translation vol verwondering over het alledaagse leven van een Filipijns meisje in de jaren tachtig die smacht naar contact met haar vader.
>> Lees verder

nieuws

IFFR: Eerst maar eens kennismaken met Artur Żmijewski

IFFR: Eerst maar eens kennismaken met Artur Żmijewski
02 Februari 2018
In de filmwereld kent vrijwel niemand de Poolse kunstenaar Artur Żmijewski, vertelt Edwin Carels, programmeur van het IFFR-retrospectief.
>> Lees verder

nieuws

IFFR: Muayad Alayan over The Reports on Sarah and Saleem (Tiger competitie)

IFFR: Muayad Alayan over The Reports on Sarah and Saleem (Tiger competitie)
01 Februari 2018
Filmmaker Muayad Alayan baseerde zijn tweede speelfilm The Reports on Sarah and Saleem op de echte affaires tussen Joods en Palestijnse mensen die hij om zich heen zag. "Deze mensen spelen met vuur, vooral omdat het Israëlische leger via haar opsporingsdiensten toegang heeft tot de levens van deze risiconemers."
>> Lees verder

nieuws

IFFR: Tamil New Wave

IFFR: Tamil New Wave
31 Januari 2018
Wereldberoemd binnen de landsgrenzen, amper gezien daarbuiten. Met hun avontuurlijke én politiek betrokken films bedienen Tamil-filmmakers al jaren een groot lokaal publiek. In het themaprogramma House on Fire vertoont het IFFR voor het eerst buiten India een overzicht.
>> Lees verder

nieuws

IFFR lanceert eigen VOD-platform

IFFR lanceert eigen VOD-platform
30 Januari 2018
Bij zijn aantreden in 2015 gaf Bero Beyer al aan meer te willen doen aan de distributie van festivalfilms. IFFR Live is onder zijn directeurschap verder uitgebouwd. En vandaag lanceert het festival officieel het VOD-platform IFFR Unleashed. Het hele jaar door zijn hier IFFR-films te zien.
>> Lees verder

nieuws

Orwa Nyrabia nieuwe artistiek directeur IDFA

Orwa Nyrabia nieuwe artistiek directeur IDFA
30 Januari 2018
Het International Documentary Filmfestival Amsterdam (IDFA) heeft een nieuwe artistiek directeur. De opvolger van Ally Derks heet Orwa Nyrabia. De in Homs geboren Syriër heeft een verleden als producent, festivaldirecteur, curator en mentor. Nyrabia is geen vreemde voor het festival. Zo stelde hij voor de vorige festivaleditie het programma Shifting Perspectives: The Arab World samen.
>> Lees verder

nieuws

IFFR: Marina Meliande over Sultry (Tiger competitie)

IFFR: Marina Meliande over Sultry (Tiger competitie)
29 Januari 2018
Marina Meliande is een van de acht genomineerden in de Hivos Tiger Competitie op het IFFR. Haar magisch-realistische Sultry bekritiseert in haar nieuwe film de beleidsmakers en projectontwikkelaars die haar woonplaats Rio de Janeiro bestieren. "Ana is geïnfecteerd door een gevoel van woede en onrecht, en daardoor ontwikkelt ze de ziekte, als een reactie van haar lichaam."
>> Lees verder

nieuws

Tigers Short voor Yu & Jacoby, Cwynar en Arunanondchai

Tigers Short voor Yu & Jacoby, Cwynar en Arunanondchai
29 Januari 2018
Gisterenavond zijn de winnaars bekend gemaakt van de Ammodo Tiger Short Competition 2018. Het gaat om Mountain Plain Mountain van Araki Yu en Daniel Jacoby, Rose Gold van Sara Cwynar en With History in a Room Filled with People with Funny Names 4 van Korakrit Arunanondchai. De winnaars kregen ieder een cheque ter waarde van €5000.
>> Lees verder