The Florida Project
Phantom Thread
The Shape of Water
The End of Fear (Barbara Visser over)
Doof kind
Alex de Ronde (rechts) en zoon Tobias in Doof kind nieuws

IDFA 2017: Alex de Ronde over Doof kind

Al achttien jaar is Alex de Ronde directeur van het Amsterdamse filmtheater Het Ketelhuis. Op 59-jarige leeftijd maakt hij nu zijn regiedebuut met de documentaire Doof kind, waarin hij z'n dove zoon Tobias portretteert. De film gaat vanavond in première op IDFA.

Bij het consultatiebureau hadden ze al hun vermoedens, maar toen Alex de Ronde twee pannendeksels achter het hoofd van zijn éénjarige zoon liet kletteren wist hij het zeker. Geen krimp; Tobias bleek doof. In zijn persoonlijke documentaire Doof kind kijkt De Ronde terug op het leven van Tobias, die inmiddels 28 jaar is, in Utrecht Nederlandse gebarentaal doceert en trots is op zijn dove culturele identiteit. Doof zijn heeft zijn leven verrijkt. Maar waarom moet de rest van de wereld dan altijd hardnekkig benadrukken dat hij gehandicapt is?

Om die reden liep De Ronde al een hele tijd met het idee voor de film, laat hij zittend in het café van 'zijn' filmtheater Het Ketelhuis weten. "Het viel me op dat in films en televisiereportages doven nooit leken op dat levenslustige jongentje bij mij thuis. Daarin werden ze meestal als gemankeerd of gehandicapt neergezet, terwijl wij via Tobias juist de dovencultuur ontdekten. Via het Filmfonds heb ik 24 jaar geleden wat geld gekregen om een treatment te schrijven. Te onpersoonlijk plan, vonden ze destijds bij de NCRV, terwijl een ander fonds het dan juist weer te persoonlijk vond. Daarna heb ik er een hele tijd niets mee gedaan, ook omdat ik een paar jaar later hier directeur werd."

Tot De Ronde samen met producent Pieter van Huystee vijf jaar terug zelf een paar opnames financierde. Tobias zat toen in Zuid-Afrika. Beetje bij beetje filmden ze en met hernieuwde hulp van de NCRV kwamen ze vervolgens tot een film. Het leverde een persoonlijk en informatief portret op, met een lichtvoetige toon en daaronder een serieuze boodschap. "Ik hoop dat wie de film ziet iets meer begrijpt van de dovencultuur. Of zich in ieder geval realiseert dat zoiets bestaat." Eerder organiseerde De Ronde om die reden al drie keer het Deaf in the Picture-filmfestival, waarin films van dove filmmakers worden getoond en aandacht is voor de beeldvorming rondom dovencultuur.

Een veelzeggende scene is een fragment uit de talkshow van Catherine Keyl, waarin De Ronde midden jaren negentig met een dan nog jonge Tobias te gast is. "Ik was destijds voorzitter van de Vereniging van Ouders van Dove Kinderen in Amsterdam. We zouden daar zitten om te praten over het belang van de erkenning van de Nederlandse Gebarentaal. Vlak voordat we op moesten, hoorden we Catherine Keyl ineens ons  gesprek aankondigen met de woorden: 'Ben je doof, verlies je ook nog eens je moeder.' Moesten we het ineens over de dood van mijn vrouw hebben. Woedend was ik en ik voelde me erin geluisd. Ik heb toen serieus overwogen om weg te gaan."

Dat De Ronde toch is gebleven, noemt hij voor Doof kind een gelukje. "De vragen die zij ons stelde zijn namelijk representatief voor hoe er over het algemeen over doofheid wordt gedacht. Keyl vroeg ons in dramatische termen hoe dat nou was een doof kind. Kan je die wel vertellen over de dood van zijn moeder, en kun je via gebaren wel emoties overbrengen. De zielige dove. Daar kwamen haar vragen zo'n beetje op neer." In de talkshow al weet de familie het te pareren. Wanneer Keyl aan oudere broer Joachim vraagt of het niet vervelend is zo'n broertje dat niets hoort, heeft hij al meteen een antwoord klaar. 'Kan ook best leuk zijn. Je kunt je papa iets vertellen zonder dat hij het hoort.'

Dat Doof kind geen pamflet geworden is, ligt mede aan hoofdpersonage Tobias, die een geboren performer blijkt. Hij gaat gabberend de wereld over, gebaart grappen op straat en rookt stiekem een jointje in een Amerikaanse badkamer. "Tobias is een energieke jongen, maar dat de camera zó van hem hield wist ik niet. Joachim is wat meer gereserveerd en ik zelf ook trouwens. Het liefst bleef ik buiten beeld. Maar het was al snel duidelijk dat zonder de vader, het verhaal zoals we dat wilden niet verteld kon worden." De Ronde zit er nu dus ook in. Tegen wil en dank lijkt het af en toe — zoals wanneer door zijn zoons erop gewezen wordt dat de compositie te wensen overlaat of als hij met een lullige geluidshengel in beeld naast Tobias staat.

De schijnbare onhandigheden van een eerste documentairemaker lopen als een running gag door de film. Maar als kijker krijg je al snel het idee, dat dit ook een beetje spel is. Met een uitgekiend geluidsontwerp (dat niet de stilte, maar de omgevingsgeluiden benadrukt) en belangstellende, warme vragen lijkt De Ronde als documentairemaker uitermate op z'n gemak. "Of het debuut naar meer smaakt? Ja, absoluut. Het is gewoon ontzettend leuk om te doen. Tobias vond het ook geweldig om in de spotlights te staan." Lachend: "Hij vindt het zelfs jammer dat ik niet meer met de camera langskom. Het volgende project hebben we in ieder geval al uitgedacht. Een internationale versie van Doof kind, waarin we wereldwijd langs doven gaan om ze te interviewen over hun ervaringen en dove culturele identiteit en waarin we inventariseren hoe het internationaal gesteld is met dovenscholen die hun deuren sluiten en gebarentalen die uit lijken te sterven. Tobias doet dan de interviews, en dan kan ik lekker achter de camera blijven. Dat lijkt me wel een goede rol."

Guus Schulting



top
nieuws

IDFA 2017: Interactive Conference

IDFA 2017: Interactive Conference
20 November 2017
Een smartphone-orkest, de VR-hype, een menselijke virtuele assistent, een computer die zelf leert zien. Dat en nog veel meer kwam zondag aan bod op IDFA's jaarlijkse, opnieuw drukbezochte DocLab-conferentie onder het motto: de rituele dans tussen mens en machine.
>> Lees verder

nieuws

Focus: Nachtelijk filmkijken

Focus: Nachtelijk filmkijken
20 November 2017
De filmwereld is als een kruiwagen vol kikkers, maar soms werken de kikkers voorbeeldig samen. Zoals de twaalf Nederlandse filmfestivals in La Notte — Nacht van de andere film. Ze dragen allemaal met korte en lange films — nieuwe en klassiekers — bij aan het evenement, dat 24 november van 17.00 uur tot 05.00 uur de volgende morgen in Kino Rotterdam wordt gehouden.
>> Lees verder

nieuws

Links

Links
19 November 2017
De makkelijke ironie van The Neon Demon, Kristen Stewart in de traditie van androgyne filmsterren, een fan neemt afscheid van Louis C.K., negen vrouwen over seksuele intimidatie bij Zentropa, drie kwartier met Joachim Trier en Get Out tussen aanklacht en comedy.
>> Lees verder

nieuws

IDFA 2017: The Last Chair

IDFA 2017: The Last Chair
18 November 2017
Verrassend om te zien hoe ook bij een hip nieuw medium als Virtual Reality de kracht in eenvoud kan schuilen. Jessie van Vreeden en Anke Teunissen bewijzen dat met hun VR-drieluik The Last Chair: portretten van mensen in hun laatste levensfase. De eerste twee delen zijn nu te zien op IDFA.
>> Lees verder

nieuws

It's a wrap: en verder nog in het nieuws deze week

It's a wrap: en verder nog in het nieuws deze week
18 November 2017
Chasing Coral wint publieksprijs InScience. Lintje voor afzwaaiende Ally Derks. Piripkura wint Amsterdam Human Rights Award. IDFA-talentenprijs voor Marina Meijer. Frans Weisz verfilmt roman Mulisch. Rolletje voor Remco Campert in Het leven is vurrukkulluk. Koreaanse bioscoopketen doet bod op Vue. EFA Award voor Brimstone. Brett Ratner na beschuldigingen van seksuele intimidatie niet langer producent Wonder Woman 2. Friese prijs voor Boudewijn Koole. Disney gaat strijd aan met Netflix. Lars von Triers studio Zentropa in opspraak. Agnes Varda krijgt als eerste vrouwelijke regisseur ere-Oscar.
>> Lees verder

nieuws

Proberen distributeurs de filmkritiek te omzeilen?

Proberen distributeurs de filmkritiek te omzeilen?
17 November 2017
'Niet vrijgegeven voor recensie.' Dat etiket plakt NRC Handelsblad sinds kort op films die de critici van krant niet te zien kregen voor release. Het ontneemt de criticus de mogelijkheid tot een oordeel. Kijkers krijgen dan alleen via marketingkanalen over nieuwe films te horen. NRC Handelsblad is niet het enige medium dat deze praktijk hekelt.
>> Lees verder

nieuws

IDFA 2017: Maasja Ooms over Alicia

IDFA 2017: Maasja Ooms over Alicia
17 November 2017
Drie jaar uit het leven van een meisje in een kindertehuis. Alicia, gelesecteerd voor de Nederlandse competitie van IDFA, laat zien hoe ze hunkert naar genegenheid en moederliefde en toch wild van zich af slaat. Aangrijpende observerende cinema die, hoopt documentairemaker Maasja Ooms, aanzet tot actie.
>> Lees verder

nieuws

IDFA 2017: Alex de Ronde over Doof kind

IDFA 2017: Alex de Ronde over Doof kind
16 November 2017
Al achttien jaar is Alex de Ronde directeur van het Amsterdamse filmtheater Het Ketelhuis. Op 59-jarige leeftijd maakt hij nu zijn regiedebuut met de documentaire Doof kind, waarin hij z'n dove zoon Tobias portretteert. De film gaat vanavond in première op IDFA.
>> Lees verder

nieuws

One Night Stand XII: Shady El-Hamus

One Night Stand XII: Shady El-Hamus
15 November 2017
In november en december worden wekelijks nieuwe middellange Nederlandse films uitgezonden op NPO3. Ze zijn onderdeel van de twaalfde One Night Stand-reeks. Regisseur Shady El-Hamus maakte met Malik een road movie over tegenpolen en wederzijds begrip. "Ik hou van karaktergedreven verhalen, maar wel op een voor iedereen aansprekende manier verteld."
>> Lees verder

nieuws

"Het idee van uitgaan is aan het veranderen"


15 November 2017
Bijna geruisloos trad Pien Houthoff in april aan als directeur-bestuurder van LUX in Nijmegen. Het grootste arthouse-theater van Nederland heeft nu iemand aan het roer die met een 'niet lullen maar poetsen'-mentaliteit Nijmegen nog beter op de kaart wil zetten als filmstad, nationaal en internationaal. Tijd voor een gesprek.
>> Lees verder