I Am Not Your Negro
In the Crosswind
Little Men
Austerlitz
Auf einmal
Les fantomes d'Ismaël nieuws

Cannes blog 2: Irritante Ismaël

Er is iets aan de hand met openingsfilm Les fantomes d'Ismaël van Arnaud Desplechin, waardoor de lauwe ontvangst een verwarrende bijsmaak krijgt.

Les fantomes d'Ismaël van Arnaud Desplechin (Un conte de Noël), die zoals vaker met de openingsfilm van het festival geen onderdeel uitmaakt van de competitie, maar daarbuiten wordt vertoond, is gisteren nogal wisselend ontvangen. Deels is dat begrijpelijk want het is geen solide drama met een eenduidige payoff zoals gisteravond Andrei Zvyagintsevs Loveless: Desplechin neemt risico's. En heeft pretenties.
Maar er is iets aan de hand met de film, zoals Le Monde gisteren berichtte, waardoor die lauwe ontvangst een verwarrende bijsmaak krijgt. Ik schrijf dit met dank aan mijn Duitse collega Rüdiger Suchsland, die me attendeerde op het artikel in Le Monde.

Desplechin omschrijft de film zo in zijn eigen persmateriaal: "ik heb een stapel borden met fictie uitgevonden die ik tegen het scherm kapot gooi. (...) Uit de scherven worden drie vrouwen geboren. Een vrouw waarvan is gehouden, de gedachte aan een verdwenen vrouw en een ondeugende vriendin. De man in dit verhaal is titelfiguur Ismaël, gespeeld door Mathieu Amalric, die hier vol gas de gemankeerde kunstenaar mag uithangen. De vrouwen worden gespeeld door Charlotte Gains­bourg en Marion Cotillard.
Bij dat 'fictie tegen het scherm smijten' kun je je het best een van de action paintings van Jackson Pollock voorstellen, waar de verf in lange slierten tegenaan gesmeten werd. Dat is geen willekeurige vergelijking want op een van die schilderijen wordt in de film uitvoerig ingegaan. Pollocks abstracte schilderij is in feite een extreem gecomprimeerd figuratief schilderij. De motor die het verhaal en Ismaëls Werdegang aanzwengelt, is de terugkeer van een geliefde die 21 jaar geleden plotseling verdween en waarna hij jaren op zoek is geweest.

Sommige flarden in het verhaal verwijzen terug naar Desplechins eigen werk, zoals Ismaëls avontuurlijke alter-ego (Ivan) Dedalus (Louis Garrel) in het scenario waar hij aan werkt. In Desplechins vorige film Trois souvenirs de ma jeunesse uit 2015 heette een van de personages Paul Dédalus, die op latere leeftijd in Rusland van spionage werd beschuldigd. Enfin, de variaties en spiegelingen lijken eindeloos. Paul Dedalus was ook een door Amalric gespeeld personage in Desplechins My Sex Life... or How I Got Into an Argument uit 1996. En bedenk dat je acteur Amalric weer kunt zien als een alter-ego van regisseur Desplechin, een maker die gestaag en consequent — en enigszins verwarrend, bleek gisteren — werkt aan een imposant persoonlijk, artistiek en historisch project. Deels farce, want is niet alles deels farce, deels trouw aan z'n eigen leven: aan Ismaëls leven, dat voor z'n ogen uit elkaar valt en waarvan hij de fragmenten bij elkaar probeert te houden en aan Desplechins eigen leven. Dat doet Desplechin niet alleen met persoonlijke ervaringen maar in een tijdperk waarin intellectualisme als onnodige moeilijkdoenerij of erger opzij wordt gezet, verwijst Desplechin zonder gêne naar poëzie, schilderkunst, literatuur en film (zoals Vertigo, want een van de personages heet Carlotta). Ismaëls/Desplechins geesten zijn niet alleen mensen/personages, het is ook de kunst die hen gevormd heeft: het denken van en de discussies over Pollock, Shakespeare, Griekse mythologie. Ook die geesten verschijnen voortdurend.

Maar nu komt het.

Er bestaan twee versies van Les fantomes d'Ismaël: een kortere versie — die op het festival wordt vertoond — en een versie die twintig minuten langer duurt en die volgens de journalist van Le Monde een hele andere film oplevert. Beide versies worden in de Franse bioscopen uitgebracht maar het festival wilde alleen de kortere versie vertonen.
Doet die keuze recht aan Les fantomes? Zou een festival niet beide films moeten programmeren en de keuze aan het publiek laten? Desplechin maakt ook uitglijers, zeker, denk aan Jimmy P. uit 2013 met Benicio Del Toro en Amalric, maar de korte versie van Les fantomes schreeuwt op z'n minst zachtjes om de lange versie.
Wil het festival geen lange films meer? Zou die 2,5 uur versie van Fantomes het toch al overvolle schema in de war schoppen? Is dat waarom Arabian Nights van Miguel Gomes niet in de officiële selectie maar in de Quinzaine te zien was? Omdat die lang was? Wordt dat langzaam het lot van films die geen hapklare brokken wensen te zijn en die de aandachtsspanne van 1,5 uur durven te trotseren?

Ronald Rovers



top
nieuws

Hein Barnhoorn interim-directeur Nederlands Film Festival

Hein Barnhoorn interim-directeur Nederlands Film Festival
19 Mei 2017
Acht maanden nadat Willemien van Aalst haar vertrek als directeur van het Nederlands Film Festival aankondigde, is er nog steeds geen opvolger gevonden. Het bestuur heeft daarom besloten een interim-directeur aan te stellen. Hein Barnhoorn treedt aan per 1 juli en blijft tot het einde van het jaar.
>> Lees verder

nieuws

Minder Nederlandse films in 2016, wel meer prijswinnaars

Minder Nederlandse films in 2016, wel meer prijswinnaars
19 Mei 2017
Bij de start van het filmfestival van Cannes publiceert het Nederlands Filmfonds traditiegetrouw haar Facts & Figures. Voer voor liefhebbers van lijstjes en statistieken. De belangrijkste conclusies over filmjaar 2016: het aandeel van de Nederlandse film daalde stevig, de positie van arthouse films verbeterde echter en op internationale festivals doen vaderlandse producties het beter dan ooit.
>> Lees verder

nieuws

Focus: Filmnacht

Focus: Filmnacht
19 Mei 2017
Er is niets mis met gewoon naar een film gaan, maar in dertien filmtheaters kun je op 26 mei tijdens De Nederlandse Filmnacht de voorpremière zien van de Nederlandse film Broers én genieten van een randprogramma met muziek, theater, borrels en andere pret.
>> Lees verder

nieuws

Cannes blog 2: Irritante Ismaël

Cannes blog 2: Irritante Ismaël
18 Mei 2017
Er is iets aan de hand met openingsfilm Les fantomes d'Ismaël van Arnaud Desplechin, waardoor de lauwe ontvangst gisteren een verwarrende bijsmaak krijgt.
>> Lees verder

nieuws

Cannes blog 1: Happy Haneke

Cannes blog 1: Happy Haneke
17 Mei 2017
Het 70ste filmfestival van Cannes begint vandaag. De Filmkrant is de komende tien dagen met drie journalisten aanwezig. Dit zijn hun verwachtingen.
>> Lees verder

nieuws

VR Academy stoomt klaar voor 'the next big thing'

VR Academy stoomt klaar voor 'the next big thing'
17 Mei 2017
Het is Hilversum menens met haar Media Campus. De nieuwste poot heet VR Academy en richt zich geheel op Virtual Reality. Onderwijsinstellingen en commerciële partijen slaan de handen ineen om kennis over de nieuwe technologie over te dragen. Want als VR over een paar jaar je-van-het is, moet de Nederlandse media-industrie daar klaar voor zijn.
>> Lees verder

nieuws

Cannes 70ste editie (slotdeel)

Cannes 70ste editie (slotdeel)
16 Mei 2017
Dit is het tweede en laatste deel van een terugblik op het filmfestival van Cannes, dat tussen 17 en 28 mei zijn 70ste editie viert.
>> Lees verder

nieuws

Den Haag wil beter in beeld als filmstad

Den Haag wil beter in beeld als filmstad
16 Mei 2017
Amsterdam heeft over aandacht van locatiescouts niet te klagen. Producers van commercials weten Rotterdam steeds vaker te vinden. En Zuid-Limburg presenteert zich succesvol als interessant filmgewest. Den Haag blijft daar bij achter maar wil daar verandering in brengen. De hofstad wil zich tijdens Cannes in de kijker spelen, onder andere met een nieuwe stimuleringsmaatregel.
>> Lees verder

nieuws

Focus: Frans Zwartjes

Focus: Frans Zwartjes
16 Mei 2017
"Ik ben gewoon iemand die filmt. Dat is verder niks bijzonders." Aldus Frans Zwartjes in de documentaire Frans Zwartjes, filmmaker die René Coelho in 1971 over hem maakte. Het citaat is veelzeggend, want Zwartjes, aan wie EYE ter gelegenheid van zijn negentigste verjaardag op 23 mei een programma wijdt, heeft een hekel aan filmpoeha.
>> Lees verder

nieuws

Links

Links
14 Mei 2017
De vierde muur bij Jonathan Demme, Errol Morris interviewt zichzelf, het blog van cinematograaf Roger Deakins, Satyajit Rays avontuur in Hollywood, animaties van een algoritme en een grote Godfather-reünie.
>> Lees verder