The Man Who Killed Don Quixote
Previously Unreleased
Carne y arena
Tiere
Grace Jones: Bloodlight and Bami
Hollow nieuws

Dubbele webfilm: IDFA thuiskijken — hoogtepunten Doclab

Het festival zit erop, maar één programmaonderdeel is het hele jaar door te bekijken. In IDFA Doclab, de proeftuin voor online experiment, beweegt de documentaire alle kanten uit. Een fusie met de videogame blijkt nog een stap te ver, maar de virtuele werelden ogen steeds overtuigender. En Jonathan Harris, pionier van het eerste uur, levert met het prijswinnende I Love Your Work zijn magnum opus af. 

"Play the game." Het is een verrassende uitnodiging die prijkt op het beginscherm van Fort McMoney. Ten minste, als je weet dat dit project deel uitmaakt van IDFA Doclab en dus stiekem een documentaire verwacht. Nu zorgt de interactieve webdocumentaire de laatste jaren voor de ene na de andere verrassing. Maar een huwelijk met het computerspel, dat hadden we nog niet eerder gezien. Het lijkt een schier onmogelijke uitdaging. Hoe het representeren en het creëren van de werkelijkheid te combineren?

Ik ben dan ook minder verrast dat de eerste aflevering, die afgelopen week in première ging, teleurstelt. Fort McMoney blijkt een vrij traditionele webdocumentaire, in een vorm die je vaker ziet. Net als in bijvoorbeeld Highrise — Out My Window wandel je, scrollend en klikkend, door een virtuele wereld die bestaat uit aan elkaar geplakte foto's. Onderweg ontmoet je de inwoners van dit Fort McMurray, het rijzende hart van de Canadese olie-industrie. Maar daarbuiten zijn je handelingsmogelijkheden beperkt. De inwoner die je wilt volgen, de vragen die je de burgemeester stelt, ja zelfs je beslissing over de toekomst van de stad: alle keuzes zijn multiple choice, vooraf vastgelegd door de makers. Vergeleken met de macht van politici en oliebaronnen steekt dat toch wat mager af.

Als game is Fort McMoney een luchtspiegeling. Als webdocumentaire behoort de samenwerking tussen Arte en de National Film Board of Canada, de twee voornaamste producenten, nog altijd tot de hoogtepunten van IDFA Doclab. Met een strak vormgegeven interface en een mix van video, fotocollages en datavisualisaties doet Fort McMoney zelfs niet onder voor Hollow, dat één van de drie genomineerden was voor de hoofdprijs.

Hollow is een participatieve documentaire: een groot deel van het materiaal werd gemaakt door de inwoners van Mc Dowell County, dat in tegenstelling tot Fort McMurray juist langzaam uitsterft. Ze gaan op zoek naar wat er resteert aan gemeenschapsspirit, van een opleidingscentrum voor laaggeletterden tot verwoede pogingen het toerisme nieuw leven in te blazen. Een formidabele vondst is de gulden middenweg tussen lineair en non-lineair: je scrollt door geanimeerde collages van foto's, infographics en overlay-teksten, die horizontaal en verticaal over het scherm bewegen. De enige keuze die je maakt, is om wel of niet te kijken naar de — aanklikbare — gefilmde portretten.

Elaine McMillion bouwt een visuele schil rond haar documentairemateriaal, een soort virtual reality omgeving. Dat creëert net als in Fort McMoney de illusie dat je zelf door de documentairewereld stapt. In I Love Your Work ontbreekt zo'n krachtige interface. Jonathan Harris ordent zijn materiaal met instrumenten die de laatste jaren zijn uitgegroeid tot vaste conventies. Je kunt de in totaal 2.202 fragmenten bekijken via een tijdlijn of een mozaïek van de personages.

Deze aanpak werkt minder meeslepend, maar dat is ook de bedoeling. Harris volgt negen vrouwen die werkzaam zijn in de lesbische porno-industrie, ieder van hen 24 uur, in clips van steeds tien seconden. Dat is, zeer toepasselijk, ook de standaardlengte van een porno-teaser. Harris filmde elk fragment met een interval van vijf minuten, een truc die hij eerder toepaste in The Whale Hunt. Hij schiet dus gaten in wat anders een real time vertelling zou zijn — gaten die je zelf maar moet zien in te vullen.

De verteltechniek zorgt voor een unheimisch gevoel. Je bent dichtbij en blijft toch ver weg. De vrouwen vertellen over hun intimiteiten, scheren zichzelf zelfs naakt voor de camera, maar geven zichzelf toch niet helemaal bloot. Geshockeerd realiseerde ik me dat de gefragmenteerde structuur ook typisch is voor de internetporno die de vrouwen maken. Dat elke dag slechts tien mensen toegang krijgen tot I Love Your Work, herinnert bovendien aan de selectiviteit van de peepshow. Harris duwt je in een meta-positie. Hij maakt je bewust van je voyeuristische houding als porno-kijker, als uitoefenaar van macht. In hoeverre krijg je grip op de diepste geheimen van deze vrouwen? Laten ze zich, hoezeer je daar ook naar mag verlangen, helemaal bezitten?

En zo gaat I Love Your Work evengoed over jezelf als over deze vrouwen. De spiegel die Harris voorhoudt is kenmerkend voor zijn werk. Dat maakt de IDFA Doclab Award voor I Love Your Work in feite tot een onderscheiding voor zijn compacte oeuvre. Harris is aan het uitgroeien tot de Wiseman van de webdocumentaire.

Niels Bakker



top
nieuws

One Night Stand VIII: Rob Lücker

One Night Stand VIII: Rob Lücker
04 December 2013
In de achtste One Night Stand-reeks zet regisseur Rob Lücker in zijn oorlogskomedie Verzet René van het Hof in als "neurotische porseleinverzamelaar" en Porgy Franssen als "flamboyante nazi". Lücker: "Cinema kan zoveel zijn; het is jammer als het alleen film is."
>> Lees verder

nieuws

Filmvertoners houden vast aan exclusieve windows

Filmvertoners houden vast aan exclusieve windows
04 December 2013
De Europese Commissie wil af van rigide release windows, waarbij films pas maanden na de bioscooppremière te zien zijn via VOD. Ze ondersteunt zelfs experimenten om te onderzoeken wat het effect is van gelijktijdige uitbreng op bioscoopbezoek. Maar de bioscoopbranche verzet zich hevig. Tijdens de conferentie van Europa Cinemas in Athene is een verklaring opgesteld.
>> Lees verder

nieuws

Best bezochte editie van IDFA ooit

Best bezochte editie van IDFA ooit
02 December 2013
Het gisteren afgesloten IDFA heeft dit jaar weer een stevige groei doorgemaakt. Met 222.000 verkochte kaartjes, zo'n veertienduizend meer dan vorig jaar, was het zelfs de best bezochte editie ooit. Ook financieel gaat het het festival voor de wind. De opbrengst kwam ruim boven de miljoen euro uit.
>> Lees verder

nieuws

Dubbele webfilm: IDFA thuiskijken — hoogtepunten Doclab

Dubbele webfilm: IDFA thuiskijken — hoogtepunten Doclab
01 December 2013
Het festival zit erop, maar één programmaonderdeel is het hele jaar door te bekijken. In IDFA Doclab, de proeftuin voor online experiment, beweegt de documentaire alle kanten uit. Een fusie met de videogame blijkt nog een stap te ver, maar de virtuele werelden ogen steeds overtuigender. En Jonathan Harris, pionier van het eerste uur, levert met het prijswinnende I Love Your Work zijn magnum opus af.
>> Lees verder

nieuws

Song from the Forest wint belangrijkste prijs IDFA

Song from the Forest wint belangrijkste prijs IDFA
30 November 2013
Song from the Forest, ook de grote favoriet onder het festivalpubliek, heeft de hoofdprijs van het IDFA gewonnen: de VPRO IDFA Award for Best Feature-Length Documentary. De nieuwe, ter ere van de onlangs overleden Peter Wintonick ingestelde Special Jury Award for First Appearance ging naar Forest of the Dancing Spirits van Linda Västrik.
>> Lees verder

nieuws

It's a wrap: en verder nog in het nieuws deze week

It's a wrap: en verder nog in het nieuws deze week
29 November 2013
De negende editie van One Night Stand. Documentaires op maandagavond worden eindelijk vertoond op een Christelijk tijdstip. Een koninklijke onderscheiding voor Zeeuwse bioscoopondernemer. Sinterklaas blijft scoren in de bioscoop. En heel veel prijzen — voor Spijt!, Junkyard, Nono, het zigzagkind en Uitgezet.
>> Lees verder

nieuws

Links

Links
28 November 2013
Het FBI-dossier van Orson Welles, J. Hoberman over de kunst van stoned films kijken, Marcel van Roosmalen over IDFA-volk, de volgende stap in de resolutie-wedloop, Gravity als experimentele blockbuster en scheef niche-denken in Hollywood.
>> Lees verder

nieuws

Loonconflict bioscoopbranche dreigt te ontsporen

Loonconflict bioscoopbranche dreigt te ontsporen
28 November 2013
Bijna twee jaar al zit de bioscoopbranche zonder cao. Werkgevers hadden zich in eerste instantie uit de onderhandelingen teruggetrokken vanwege protest van FNV-KIEM tegen het toenmalige downloadverbod. De vakbond, die inmiddels water bij de wijn heeft gedaan, bereidt zich nu voor op actie. 'Het lijkt er sterk op dat de werkgevers onder een flinke loonsverhoging proberen uit te komen.'
>> Lees verder

nieuws

Marathon The Bridge 2 op Crime Festival

Marathon The Bridge 2 op Crime Festival
28 November 2013
Fans van de ultieme anti-heldin, de autistische rechercheur in lederen broek Saga Norén, kunnen beginnen met trainen. Heel seizoen 2 van de onvolprezen Scandi-thriller The Bridge wordt aanstaande zondag als marathon vertoond tijdens het Lumière Crime Festival in Den Haag en Gent. Daarnaast zijn er gloednieuwe afleveringen te zien van drie andere successeries in de categorie Nordic Noir.
>> Lees verder

nieuws

Noors-Nederlands fonds voor lange documentaires

Noors-Nederlands fonds voor lange documentaires
27 November 2013
Over en weer lange documentaires ondersteunen. Het Nederlands Filmfonds deed het al met het Vlaams Audiovisueel Fonds en heeft nu, tijdens het IDFA, een samenwerkingsovereenkomst getekend met het Norwegian Film Institute. Dat moet de komende twee jaar resulteren in zes producties.
>> Lees verder