I Am Not Your Negro
In the Crosswind
Little Men
Austerlitz
Auf einmal
nieuws

Webfilm: Vertigo Variations

Een filmessay over Hitchcocks Vertigo. Maar ook: Vertigo's dubbelganger. En een film die je net als Vertigo alleen maar opnieuw kunt zien. Zonder dat de betekenis zich ooit helemaal zal prijsgeven.

Het zijn geniale staaltjes van filmkritiek, filmanalyse, filmgeschiedenis, filmeducatie en filmofilie, die bovenal zelf weer uitgroeien tot filmkunst: de films over films van criticus/filmmaker B. Kite. Over de klassieker der klassiekers, de onverslaanbare nummer 1 van de filmcanon, Orson Welles' Citizen Kane, maakte hij het tweedelige American: Exhibits from the C.F. Kane Museum (2010). Een film uit het hoofd en het hart: een explorerend, avontuurlijk essay, dat Welles' meesterwerk laagje voor laagje ontrafelt maar ook nog sterker met mysterie weet te omkleven.

Een soortgelijk kunststukje flikt Kite met het kopstuk van de nummer 1 van de regisseurscanon: Vertigo van Alfred Hitchcock. Een film die we niet kunnen kijken, zoals de voice-over in de ouverture filosofeert, maar alleen maar opnieuw kunnen kijken. En opnieuw, en opnieuw, en opnieuw. Het actuele beeld vloeit in deze herconfrontaties samen met fragmenten die eerdere kijkbeurten in ons geheugen hebben achtergelaten. Wat uiteraard bij iedere film gebeurt die we al eens hebben gezien — behalve dat Vertigo volgens Kite op dit procédé is gebouwd.

Vandaar ook de titel Vertigo Variations, waarvan het derde en laatste deel vorige week op Moving Image Source verscheen. Want Hitchcock's film is in Kite's lezing geen vaststaande entiteit, eerder een constante variatie op zichzelf. Je zou kunnen zeggen dat Vertigo tevens Vertigo's dubbelganger is. Zichzelf én een ander. Een beetje zoals de door James Stewart gespeelde John de vrouw van wie hij houdt 'dubbelziet' in een andere vrouw. En zo langzaam verstikt raakt in zijn eigen 'vertigo' (wat letterlijk duizeligheid betekent) hallucinaties.

Vertigo weet aan elke poging tot definitieve interpretatie te ontglippen. Je kunt de film wel ontmoeten, maar niet kennen; wel aanraken maar niet doorgronden; wel bekijken maar niet zien. Het meesterlijke is dat al deze kwalificaties ook van toepassing zijn op Kite's eigen filmessay. Het beeld in Vertigo Variations is het grootste deel van de tijd dermate gepixeld en vervaagd dat je het niet echt kunt waarnemen. De voice-over is volgens traditionele documentairewetten een 'Stem van God', alleen zonder de bijbehorende claim op de waarheid. De vertelstem komt eerder uit de donkerste krochten van het onderbewustzijn.

Vertigo Variations ontstijgt hierdoor met gemak het niveau van een filmessay over een film. Hij gaat niet alleen óver Vertigo. Het is evengoed Vertigo's dubbelganger, Vertigo's ander. Misschien gaat, achter die gepixelde, vervaagde beelden, Vertigo zélf stiekem wel schuil.

Niels Bakker



top
nieuws

Drive en Rabat beste films 2011

Drive en Rabat beste films 2011
27 December 2011
De verzamelde Nederlandse filmpers koos Nicolas Winding Refns Drive als beste film van 2011, zo werd eerder vandaag bekend gemaakt. Beste Nederlandse film werd Rabat van Jim Taihuttu en Victor Ponten.
>> Lees verder

nieuws

Webfilm: Vertigo Variations

Webfilm: Vertigo Variations
27 December 2011
Een filmessay over Hitchcocks Vertigo. Maar ook: Vertigo's dubbelganger. En een film die je net als Vertigo alleen maar opnieuw kunt zien. Zonder dat de betekenis zich ooit helemaal zal prijsgeven.
>> Lees verder

nieuws

Rolf van Eijk over Vast

Rolf van Eijk over Vast
23 December 2011
In Vast komt de zestienjarige Isabel in een jeugddetentiecentrum terecht. Regisseur Rolf van Eijk: "Het gaat volledig over haar onvermogen om in die arena met zichzelf en haar problemen om te gaan. Wat ze gedaan heeft is niet relevant."
>> Lees verder

nieuws

IFFR opent en sluit met boekverfilmingen

IFFR opent en sluit met boekverfilmingen
20 December 2011
Het International Film Festival Rotterdam maakte vandaag zijn openings- en slotfilm bekend. Het festival zal op woensdag 25 januari openen met het Franse 38 témoins van Lucas Belvaux en sluit op zaterdag 4 februari af met The Hunter van de Australische filmmaker Daniel Nettheim.
>> Lees verder

nieuws

Snelle filmcompetitie

Snelle filmcompetitie
19 December 2011
De poorten zijn weer geöpend voor 'de snelste filmcompetitie ter wereld': Done in 60 Seconds. Voor de vijfde keer zal de prijs eind maart tijdens de Empire Awards in Londen worden uitgereikt, en opnieuw wordt ook Nederlands filmtalent uitgedaagd een remake van hun favoriete film in slechts zestig seconden in te sturen.
>> Lees verder

nieuws

Webfilm: Streaming Festival 2011

Webfilm: Streaming Festival 2011
17 December 2011
Op het Streaming Festival geen lollige YouTube-video's maar serieuze experimentele webcinema. De primeur dit jaar: een apart programma voor remixes, mash ups, collages en andere knip- en plakfilms. Van digitaal overkleurde landschapsschilderingen tot een overrompelend found footage-essay.
>> Lees verder

nieuws

Tomas Kaan over Dagen van gras

Tomas Kaan over Dagen van gras
16 December 2011
Tomes Kaan is een jongens-jongen: de door hem geregisseerde One Night Stand-film Dagen van gras gaat net als zijn eerdere korte film Jongens zijn om jongens in een overgangsfase van hun leven. Kaan: "Dagen van gras gaat voor mij over een verstoorde moeder-zoonrelatie, eenzaamheid en een gedroomde jongensvriendschap."
>> Lees verder

nieuws

Dubai IFF: Zoeken naar de Lente

Dubai IFF: Zoeken naar de Lente
16 December 2011
Op het achtste Dubai International Film Festival, in de stad waar Michael Winterbottom de futuristische decors voor Code 46 vond, krijgt jong Arabisch filmtalent een warm onthaal. Werner Herzog was er ook.
>> Lees verder

nieuws

SHOT: Marco van Geffen over Onder ons

SHOT: Marco van Geffen over Onder ons
15 December 2011
In de eerste aflevering van de videorubriek SHOT vertelt de Nederlandse regisseur Marco van Geffen aan de hand van één centraal shot over zijn film Onder ons, die al op diverse internationale festivals in de prijzen viel.
>> Lees verder

nieuws

Wagenings filmhuis zet eindsprint in

Wagenings filmhuis zet eindsprint in
13 December 2011
Het was een roerig jaar voor Movie-W: in maart kondigde de Wageningse universiteit aan dat de zaal waar het Wageningse filmhuis nu zijn films 'om niet' vertoont gaat verdwijnen. Maar de medewerkers geven het nog niet op: "We zetten alles op alles om door te kunnen gaan."
>> Lees verder