Zero Days (Alex Gibney over)
American Honey
Loving
Gimme Danger — Long Live The Stooges
United States of Love
Joost van Ginkel over The Paradise Suite

Op naar Los Angeles

Voor 170 Hz won Joost van Ginkel de Publieksprijs op het Nederlands Film Festival. Opvolger The Paradise Suite is geselecteerd voor het Discovery-programma van het film­festival van Toronto en is de Nederlandse inzending voor de Oscars. Een donkere mozaïek­vertelling over menselijke wreedheden, maar ook over de tederheid van vreemden die een mens kan redden van de ondergang.

Door Sacha Gertsik

Wat inspireerde je tot het vertellen van deze verhalen? "Ik ben eigenlijk al heel lang bezig met de verhalen die in deze film zitten. Het is een doorleefd scenario. Toen ik 21 was liep ik stage als cameraman bij de lokale omroep in Den Bosch. Daar ontmoette ik een Bosnische vluchteling, de regisseur Nedžad Ibrahimović. Hij was net gevlucht en kwam bij de lokale omroep om een documentaire te maken over de vluchtelingen in het kamp waar hij zelf ook woonde. Overdag filmden we de getuigenissen van deze mensen, en daar begreep ik natuurlijk niets van. Maar we hadden geen budget, dus ik moest de vertalingen zelf intypen in het computerprogramma dat de ondertitels maakt. Toen begreep ik pas over wat voor verschrikkelijke dingen deze mensen allemaal vertelden. Daarvoor was ik heel bleu, vooral bezig met mijn vrienden en uitgaan, maar deze verhalen schudden me wakker en veranderden mijn wereldbeeld.
"Een paar jaar later was ik aan het schrijven aan een film die er uiteindelijk nooit is gekomen. Ik werkte voor tv en omdat ik er iets te lang over deed miste ik net alle baantjes van het seizoen. Was ik best blij om, kon ik me focussen op het schrijven. Maar ik moest wel geld verdienen. Dus toen ben ik als tijdelijk baantje auto's gaan parkeren in de haven van Amsterdam. Daar waren amper Nederlanders aan het werk. Wel Iraniërs, Ira­kezen, Senegalezen, noem maar op. Ook hun verhalen intrigeerden me. Zo waren er allemaal beelden en ideeën die ik heel lang met me meedroeg. Tijdens het schrijven aan The Paradise Suite vloeiden die verhalen in elkaar."

Uiteindelijk stonden er wel zes verschillende nationaliteiten op de set. Hoe was het om deze mensen te regisseren terwijl je ze niet verstaat? "Dat is helemaal niet zo moeilijk. Gebarentaal [die de personages in 170 Hz spraken, red.] verstond ik tenslotte ook niet. Je voelt het als iemand niet goed acteert of een zin niet goed interpreteert. Ook al is het een andere taal, je voelt het gewoon. Ik heb het zelf geschreven dus ik ken elke zin en elke letter en weet dus wat een acteur moet voelen op een bepaald moment. Het was ook iets wat herkend werd door de crew. Na drie dagen draaien kwam geluidsman Antoin Cox naar me toe om te zeggen hoe hoog het acteerniveau was. En dat zag ik ook aan de rest van de crew. Iedereen stond te genieten van het spel."

Net als in 170 Hz speelt het geluidsontwerp in deze film een grote rol. Waarom kies je hiervoor? "Ik vind scènes zonder dialoog extra interessant, dan wordt de interpretatie nog meer aan de kijker overgelaten. Er ontstaat meer ruimte voor het beleven in plaats van het bekijken van een verhaal. In het begin van The Paradise Suite wordt er veel gesproken, maar het laatste half uur is er bijna geen dialoog. Je komt dan in een soort glijbaan terecht met mensen die je ondertussen goed kent, die in omstandigheden zitten waarvan de gevolgen niet meer te stoppen zijn. Dat kan versterkt worden door geluid. De muziek die we gebruiken is heel tonaal. Dat geeft een onderhuids gevoel aan een scène, maar het is niet té dwingend. Er komen geen harde violen in die zeggen wat je moet vinden of voelen. Elke keer als we zoiets inzetten, wilden we dat zoveel mogelijk als ondertoon doen, niet te opvallend."

Wat is jouw stijl? "Twee goede vrienden van me hebben de term 'een echte Joost-film' geïntroduceerd, maar ik weet nog niet precies wat dat is. Misschien zit het in de abstractie van de realiteit die in bepaalde scènes speelt. Sleutelmomenten moeten centraal staan, en daarom probeer ik zoveel mogelijk ruis weg te halen. In dialoog, in handeling, maar ook in beeld. Tijdens de seksscène op het podium heb ik bijvoorbeeld geen mensen op de voorgrond gezet, omdat het niet klopte bij de beleving en dus het perspectief van het personage dat hiernaar kijkt. Want dít is wat het personage ziet. Waar draait de scène om? Tekst, beeld, geluid: alles staat in dienst daarvan."

Wilde je een bepaalde boodschap uitdragen met de film? "Vroeger, en af en toe nu nog, had ik mijn oordeel over mensen snel klaar. Ik plaatste iedereen gelijk in een hokje. Een irritante eigenschap, waar ik vanaf wil. In deze film zien we allerlei mensen waar we gelijk een idee bij hebben: die is zo, dus die zal dat doen. Dat probeer ik te doorbreken. Het zou mooi zijn als we elkaar aankijken en dan op zoek gaan naar wat er nog meer is dan het uiterlijk en onze eerste oppervlakkige aannames. Dat we wat meer proberen na te denken als iemand boos of chagrijnig of agressief is. Want waarschijnlijk zouden de mensen die daarover oordelen in dezelfde situatie hetzelfde doen. Het zou de maatschappij echt een beetje beter maken, als we dat inzien.
"Neem bijvoorbeeld het beeld van een vrouw die een kind bij het vuilnis zet. Daar las ik ooit een artikel over, en dat vond ik zo fascinerend. Dat doe je gewoon niet! Daarom wilde ik het laten zien, maar dan zo dat je snapt waarom het gebeurt. Niet dat je het goedkeurt, maar dat je je erin kan inleven dat iemand zoiets zal doen. Maar ik vind het nogal drammerig om als filmmaker een boodschap mee te geven. Dat is zo belerend naar het publiek: 'Nu moet je dít vinden.' Daar wil ik het liefst ver van blijven. Als een filmmaker zich daarover uitspreekt, kan dat de ervaring van het publiek zo erg beïnvloeden dat het averechts werkt — dat ze naar deze boodschap op zoek gaan in plaats van de film op hun eigen manier te ervaren."

Is het voor jou een hoopvolle film? "Ja, heel erg hoopvol, omdat er veel tederheid en liefde in zit. Ik begrijp dat mensen bepaalde scènes heftig vinden, maar de heftigheid van de film staat in schril contrast met wat mensen elkaar in realiteit aandoen."


top
Artikelen
Speelfilmpremières op het NFF De boekverfilming is weer helemaal terug
Acht regisseurs over hun inkomen 'Veel mensen denken dat ik tonnen per jaar verdien'
De 16de Filmbonzen Top 20 Bobo's en beeldbepalers

Interviews
Joost van Ginkel over The Paradise Suite Op naar Los Angeles
Erik de Bruyn over J. Kessels 'Misschien is J. Kessels een B-film'
Thomas Rosenboom over Publieke werken 'Ik kan het boek heel makkelijk loslaten'
Tom Fassaert over A Family Affair Geheimen en familievetes
Ester Gould over A Strange Love Affair with Ego 'We verwachten te veel van onszelf'
Boudewijn Koole over Beyond Sleep 'Laat je vallen'
David Verbeek over Full Contact Het trauma van de virtuele jager
Fiona Tan over History's Future 'Als je je geheugen kwijt bent, dan ben je jezelf kwijt'
Paul Verhoeven over Elle 'Zo leuk is het niet om een film te maken'
Michael Dudok de Wit over The Red Turtle 'Ghibli noemde het een Japanse film' (Nederlanders in Cannes)
Michael Dudok de Wit over The Red Turtle Tijdbewakers in een oneindige zee
Paul Verhoeven en Isabelle Huppert over Elle 'So far so good'

Rubrieken
Actie! Op de set van History's Future
Actie! Op de set van The Paradise Suite
Actie! Op de set van Of ik gek ben
Actie! Op de set van Een echte Vermeer
Boeken: Lachen, gieren, brullen om de Nederlandse film


Recensies
Alberta Hiken met een Albert Heijntasje
Ants on a Shrimp Wild versus krultang
Auf der anderen Seite Twee kisten
Beyond Sleep Dwalen in een slapeloos moeras
Bezness as Usual (Alex Pitstra over) 'Ik zit in een spagaat'
Bodkin Ras Echte rouwdouwers
Een dag in 't jaar (Margot Schaap over) Elke derde zaterdag 2 uur later
De rouille et d'os Niet kwaad en niet goed
Dear White People Over de Amerikaanse koude burgeroorlog. En de onze.
Een echte Vermeer Geschiedvervalsing
Elle Laat je vijand binnen
A Family Affair De camera en de open wond
Full Contact Als een videogame
De grote Zwaen Wegkomen met een graai in de tas
De held Schieten of niet schieten, dat is de vraag
History's Future De engel van de geschiedenis
Ik wil gelukkig zijn Fien de la Mar hypnotiseert
J. Kessels Ronkende orgie van bier en frituurvet
Jheronimus Bosch — Touched by the Devil De schilder waar we bijna niks van weten
Knielen op een bed violen Radicaliserende gristen
Kriterion sinds '45 Eeuwig jong
Lang leve de Koningin Esmé Lammers: Niets is krachtiger dan de eigen fantasie
Mammal (Rebecca Daly over) Moederzorg en dierlijke lust
Of ik gek ben Lachen in een tbs-kliniek
Onder de oppervlakte Aangevreten boerenland
Out of Love ♥=boem
The Paradise Suite Tragedie van de hoop
Publieke werken Hoogmoed is van alle tijden
The Red Turtle Gestrand
Riphagen Zeven gulden vijftig per ziel
Samuel in the Clouds (Pieter Van Eecke over) Het druppelt in de Andes
Sketches of Siberia Goudklomp tussen de stenen
Stop Acting Now (Holland Festival) Het wordt veel te gezellig in de Tranenbar
A Strange Love Affair with Ego Voor een narcist stopt het feestje nooit
Strike a Pose (Ester Gould en Reijer Zwaan over) 'Kwetsbaarheid is niet de bouwstof van stadionshows'
Tony Crimineel in de supermarkt
Vox populi Slimme domheid
Waldstille Ook Ben stierf bij de klap
Young Wrestlers (Mete Gümürhan over) In trance trainen
Zwartboek Is dit alles?

archief

dossier: NFF 2016