Zero Days (Alex Gibney over)
American Honey
Loving
Gimme Danger — Long Live The Stooges
United States of Love
Puntje van je stoel

13 (TZAMETI)

Frankrijk/Georgië, 2005 | Géla Babluani
Géla Babluani, de in Frankrijk opgegroeide zoon van de Georgische regisseur Temur Babluani, debuteert met 13(Tzameti), een inventieve thriller uitmondend in drie kwartier nagelbijtende spanning.

Sébastien is niet zo'n geluksvogel. Meteen in het openingsshot van 13(Tzameti), Géla Babluani's debuutfilm, wordt dit duidelijk: hij loopt te zeulen met een stel ladders (nooit onderdoor lopen!) en zijn pad kruist dat van een zwarte kat. Babluani legt er geen nadruk op, maar laat de symbolen hun werk in stilte doen, zoals alles zich in het eerste half uur van zijn thriller rustig opbouwt. Die kalmte is echter verraderlijk: het tweede deel van de film is ongekend spannend.
De ladders heeft Sébastien (gespeeld door George Babluani, de broer van de regisseur) nodig voor zijn werk als klusjesman voor morfineverslaafde crimineel Godon. Tijdens zijn werk hoort hij dat die een klassieke 'laatste slag' beraamt. Als Godon vervolgens sterft aan een overdosis besluit Sébastien, zonder exact te weten waaraan hij begint, Godons plaats in te nemen. Het is een slimme omdraaiing van een standaard thrillergegeven: tegenover de onschuldige, gevangen in criminele activiteiten die hem boven het hoofd stijgen (zie voor het prototype Hitchcocks North by northwest). In 13(Tzameti) duikt de 'onschuldige' met open ogen en bij vol bewustzijn in het gevaar. Maar Sébastien zal er niet met dezelfde nonchalance vanaf kunnen komen als Cary Grant.

Politieke lading
Géla Babluani houdt het in 13(Tzameti) dicht bij huis. Behalve broer George in de hoofdrol castte hij ook zijn zus Olga, weliswaar in een kleinere rol, maar wel de enige vrouwelijke rol van betekenis in de film. Beiden acteren voor het eerst, al hadden ze (evenals hun broer) vast al ervaring op een filmset. Vader Temur (die ook een bijrolletje speelt) was in de jaren tachtig en negentig zelf regisseur in thuisland Georgië, toen nog Sovjet-republiek. In 1992 had hij met zijn laatste film Udzinarta mze (The sun of the wakeful) een bescheiden internationale hit. Kort daarna stuurde hij zijn kinderen naar Frankrijk om het geweld van zijn vaderland te ontvluchten. Sébastien lijkt dus, als jonge Georgische immigrant in Frankrijk, een verlengstuk van de regisseur.
Het wordt daarmee aanlokkelijk om de bruutheid van de situatie waarin Sébastien terechtkomt een politieke lading te geven. Die ligt echter meer bij de kijker dan bij de maker. Babluani is geen 'sociaal geëngageerd' filmmaker. Zijn thriller heeft niet expliciet iets te zeggen over de hedendaagse Franse maatschappij, zoals bijvoorbeeld Michael Haneke's Caché dat recentelijk wel had. In 13(Tzameti) draait het om spanning. Om het opbouwen ervan, en met name om het zo lang mogelijk vasthouden. Dit doet Babluani voortreffelijk, met contrastrijke zwart-witbeelden waarin de ogen van zijn hoofdrolspeler vaak centraal staan, en met een effectieve montage met een onmiskenbare Russische invloed.
Dat de plotafwikkeling aan het eind van de film dan wat schematisch is, doet er niet veel meer toe. De kijker heeft dan drie kwartier op het puntje van zijn stoel gezeten en kan de rust wel even gebruiken. En uiteindelijk is 13(Tzameti) toch vooral een stijloefening, een effectief visitekaartje voor jonge hond Babluani. Naar verluidt gaat de nu 27-jarige regisseur zelf de onvermijdelijke Hollywood-remake maken.

Joost Broeren



top
13 (TZAMETI)

September 2006 #280

Productie, regie en scenario
Géla Babluani
Camera
Tariel Meliava
Montage
Noémie Moreau
Geluid
Ludovic Elias
Muziek
East (Troublemakers)
Met
George Babluani
Aurélien Recoing
Philippe Passon
Pascal Bongard

Zwart-wit, 93 minuten

Distributie
Filmmuseum
Te zien
vanaf 31 augustus

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


1

06
10 Cloverfield Lane
10 ON TEN
10 THINGS I HATE ABOUT YOU
10.000 BC
10.000km
100 JAAR JOHN WAYNE
100% ARABICA
100% DE NOOIJER
DIE 1000 AUGEN DES DR. MABUSE
1000 ROSEN
101 DALMATIANS
DE 101 DALMATIËRS
102 DALMATIANS
10E CHAMBRE, INSTANTS D'AUDIENCES
11 Flowers
11:11:11
11:14
11TH HOUR
12
12 ANGRY MEN
12 MONKEYS
12 Years a Slave
127 HOURS
13 (TZAMETI)
13 Assassins
13 GOING ON 30
13 Hours: Secret Soldiers Of Benghazi
THE 13TH WARRIOR
1408
1492 — THE CONQUEST OF PARADISE
HET 14E KIPPETJE
15 MINUTES
16 BLOCKS
17 AGAIN
17 Filles
170 Hz
187
19
1911 Revolution
1981
1: Life on the Limit
2 Days in New York
2 DAYS IN PARIS
2 DAYS IN THE VALLEY
2 FAST 2 FURIOUS
2 Guns
20 Feet From Stardom
20,000 Days on Earth
200 CIGARETTES
2001: A SPACE ODYSSEY
2012
2046
21
21 and Over
21 GRAMS
21 Jump Street
22 Jump Street
22 MEI
24 CITY
24 HOUR PARTY PEOPLE
25 KIDS & 1 DAD
25 WATTS
25/01/95
25TH HOUR
27 DRESSES
28 DAYS
28 DAYS LATER
28 Hotel Rooms
28 WEEKS LATER
3 (Tres)
3 Coeurs
3 Days to Kill
THE 3 ROOMS OF MELANCHOLIA
30 DAYS OF NIGHT
30 MEI 1969 (GRITU DI UN PUEBLO)
300
3000 MILES TO GRACELAND
300: Rise of an Empire 3D
32 SHORT FILMS ABOUT GLENN GOULD
35 RHUMS
36 QUAI DES ORFÈVRES
360
38 témoins
THE 39 STEPS
3:10 TO YUMA
4
4 BY AGNÈS VARDA
4 ELEMENTS
4 MAANDEN, 3 WEKEN EN 2 DAGEN
4 X PETER WEIR
40 DAYS AND 40 NIGHTS
THE 40 YEAR OLD VIRGIN
45 Years
4:30
THE 4TH KIND
5 to 7
5 X 2
50 FIRST DATES
50/50
THE 51ST STATE
52 Tuesdays
5th Wave
600 Miles
69: liefde seks senior
6IXTYNIN9
THE 6TH DAY
7 Days in Havana
7 DAYS TO LIVE
71 FRAGMENTE EINER CHRONOLOGIE DES ZUFALLS
7915 KM
8 FEMMES
8 MILE
800 BALAS
8MM

8½ WOMEN
9
9 SONGS
900 dagen
99 Homes
9TH COMPANY
The 9th Life of Louis Drax