I Am Not Your Negro
In the Crosswind
Little Men
Austerlitz
Auf einmal
Très magnifique!

La vie d'Adèle

Frankrijk, 2013 | Abdellatif Kechiche
Festivalprijzen, superlatieven en commotie vergezellen Gouden Palmwinnaar La vie d'Adèle sinds de première in Cannes en zo hoort het bij belangrijke films. Die kunnen niet zonder discussie.

Door Ronald Rovers

Het komen en gaan van een eerste grote liefde is nog nooit zo intiem verfilmd als in Abdellatif Kechiches bruisende en briljant geacteerde Gouden Palmwinnaar La vie d'Adèle. Met L'esquive en La graine et le mulet kwam Kechiche al dicht bij zijn personages, maar de manier waarop hij hier de hele spanningsboog van de liefde tussen twee vrouwen invoelbaar maakt, is soms letterlijk adembenemend. Dat het om een lesbische verhouding gaat, zoals in Julie Marohs oorspronkelijke strip Le bleu est une couleur chaude, doet er nauwelijks toe.

Gênant
Briljant geacteerd dus, al lieten actrices Léa Seydoux en Adèle Exarchopoulos onlangs weten — net voor de film in de bioscopen verschijnt zodat het momentum niet verloren ging — dat hun prestaties meer op rekening komen van Kechiche, die Frans-Tunesische slavendrijver als we Seydoux mogen geloven, dan van de twee vrouwen. Gênant zouden de opnamen zijn geweest, want voor de expliciete en inmiddels spraakmakende seksscènes zou tien dagen zijn gefilmd, terwijl ze allebei 'niet zo bekend waren met lesbische seks'. Van een andere kant werd de film al eerder aangevallen omdat hij vier decennia feministische filmtheorie niet serieus zou nemen, zoals hier te lezen is, maar zulke discussies maken de film alleen maar interessanter. Of het nou de erfenis van God of Foucault is, seks laten zien leidt tot verontwaardigde reacties.
En La vie kon niet zonder die vrijscènes. Het zijn essentiële elementen van het psychologische drama dat hier met elke blik en elke ademhaling vorm krijgt, en waar Kechiche zoals altijd ruim de tijd voor neemt. Wat de film doet en wat je z'n pièce-de-resistance kunt noemen, is de barrière tussen de kijker en Adèle laten verdwijnen. Het kijken en bekeken worden, het aftasten, verleiden, twijfelen en vervoeren, het samenkomen, groeien en weer kwijtraken, dat allemaal beleven we door de ogen, de oren en de huid van Adèle in de eerste persoon. Dat we de vrijscènes dan weer vanuit de derde persoon zien, wat volgens critici de voyeuristische blik van de maker bevestigt, komt omdat we die juist niet in de eerste persoon kunnen beleven. Dat zou een soort point-of-view porno hebben opgeleverd. Dat spanningsveld tussen theorie en cinematische ervaring is bij Kechiche niet problematisch, maar wordt door hem juist gethematiseerd. De camera jaagt nergens op effecten, ook niet in de bedscènes. Geen enkele scène in deze drie uur voelt in die zin gehaast.

Rituelen
We ontmoeten Adèle (Exarchopoulos) als ze vijftien is en nog op school zit. Scènes op het schoolplein, in de klas en thuis aan tafel voeren ons haar leven binnen. Eerst heeft ze nog een vriendje, maar wanneer ze op straat de blauwharige Emma (Seydoux) passeert, gebeurt er iets, al weet ze niet meteen wat. Als ze elkaar later weer ontmoeten in een club raken ze in gesprek. Afspraakjes volgen. Ze houden het eerst verborgen voor Adèles ouders, voor wie een lesbische relatie misschien een te grote schok zal zijn. Emma's ouders lijken meer gewend.
Het zijn scènes die mede het rijke kleurenpalet van de film bepalen. Juist die scènes in het ouderlijk huis laten zien hoe binnen die gezinnen met elkaar wordt omgegaan en hoe liefde zich in de loop van de tijd kan ontwikkelen. Met die spiegeling van hetero en homorelaties bevestigt Kechiche de onderlinge inwisselbaarheid ervan. Aan de ene kant is homoseksualiteit een onderscheidend element omdat mainstream films dat zelden laten zien, anderzijds laat La vie dat onderscheid tussen hetero en homo juist verdwijnen door het niet tot een onderwerp te maken.
Maar Kechiche gaat verder. Net als hij met teksten van Voltaire deed in La faute à Voltaire en met die van Pierre de Marivaux in L'esquive — en opnieuw hier in La vie — confronteert hij taal en ideeën uit de Franse literatuur met het leven in de 21ste eeuw. Oude manieren van kijken communiceren zo met nieuwe. Black Venus, over de freakshow-tentoonstelling van Hottentot Saartje Baartman in Europa, deed dat door de postmoderne blik te spiegelen aan de exotische, koloniale blik van het negentiende-eeuwse publiek. Die gelaagde stijl krijgt hier nog een extra vormdimensie doordat Kechiche dit levende, want tot in elke porie ademende portret van liefde naast Marivaux' roman La vie de Marianne en naast Marohs strip zet.
Door al die confrontaties komen rituelen bloot te liggen. Hoe liefdesrituelen en klassenrituelen op elkaar inwerken, en de spanning die dat oplevert tussen de symbiose die bij intimiteit hoort en de behoefte om je als individu te blijven onderscheiden. Kechiche is opnieuw een scherp observator van de maniërismen van de Franse middenklasse, hoe jong de personages ook zijn. Juist die meedogenloze aandacht voor detail, zoals de blijkbaar uitputtende opnameperiode bevestigt, maken La vie d'Adèle tot zo'n uitzonderlijke film. De fysieke, tedere, doorleefde scènes creëren de overdonderende ervaring van een echte relatie, met alle verwarrende emoties en hypnotische vervoering die daarbij horen.



top
La vie d'Adèle

Oktober 2013 #358

Productie
Brahim Chioua
Abdellatif Kechiche
Vincent Maraval
Regie
Abdellatif Kechiche
Scenario
Abdellatif Kechiche
Ghalia Lacroix
Camera
Sofian El Fani
Montage
Ghalia Lacroix
Albertine Lastera
Camille Toubkis
Jean-Marie Lengelle
Art direction
Julia Lemaire
Met
Lèa Seydoux
Adèle Exarchopoulos

Kleur, 187 minuten

Distributie
Cinéart
Te zien
vanaf 10 oktober

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


V

V FOR VENDETTA
V.I.S.S.E.N.
VA SAVOIR
VA, VIS ET DEVIENS
VAARWEL PAVEL
Les vacances du petit Nicolas
VACAS
Vacation
DE VADER VAN DE SOLDAAT
VALE ABRAÃO
VALENTÍN
VALENTINE
VALENTINE'S DAY
Valentino
VALERIE AND HER WEEK OF WONDERS
Valhalla Rising
VALIANT
VALKYRIE
THE VALLEY OF THE BEES
VALS LICHT
VALSE WALS
LES VALSEUSES
De vampier zusjes
Vampierzusjes 2: Vleermuizen in je buik
Vampire Academy
VAMPIRE IN BROOKLYN
VAMPIRES SUCK
Vamps
VAMPYR
THE VAN
VAN GOD LOS
VAN GOGH
VAN HELSING
VAN MANNEN EN MERRIES
De Van Waveren Tapes
VAN WILDER: PARTY LIAISON
VANILLA SKY
THE VANISHING
VANTAGE POINT
Varg Veum: Het uur van de wolf
VARSITY BLUES
VATEL
LE VÉLO DE GHISLAIN LAMBERT
VELVET GOLDMINE
VENDREDI SOIR
LA VENGEANCE D'UNE BLONDE
VENGEANCE IS MINE
VENGO
VENOM
Du vent dans mes mollets
LA VENTANA
Ventoux (Nicole van Kilsdonk over)
VENUS
VENUS BOYZ
Venus in Fur
VENUS IN FURS
VERA DRAKE
VERBORGEN GEBREKEN
De verbouwing
VERDER DAN DE MAAN
THE VERDICT
VERDWAALD IN HET GEHEUGENPALEIS
Verdwijnen
VERGEEF ME
HET VERHAAL VAN XIAO YAN
VERHÄNGNIS
Verliefd op Ibiza
Verloop van jaren — Dichter bij Remco Campert (The Passing Years)
DE VERLOREN KOLONIE
DE VERLOREN SCHAT VAN DE TEMPELRIDDERS II
DE VERLOSSING
VERONICA GUERIN
Veronica Mars
VERS LE SUD
THE VERSACE MURDER
VERSAILLES
DAS VERSPRECHEN
DE VERSTEKELING
VERTICAL LIMIT
VERTIGO
VERY BAD THINGS
A VERY BRADY SEQUEL
VET HARD
LA VEUVE DE SAINT-PIERRE
Una via a Palermo
LOS VIAJES DEL VIENTO
VICKY CRISTINA BARCELONA
VICTOR... PENDANT QU'IL EST TROP TARD
Victoria
LA VIDA ES SILBAR
LA VIDA QUE TE ESPERA
VIDEOCRAZY
Videodrome
VIDEOMAPPINGS: AÏDA, PALESTINE
LA VIE AU RANCH (Sophie Letourneur over)
La vie d'Adèle
La vie d'une autre
La vie de Jean-Marie
La vie de Jésus
LA VIE EN ROSE
Une vie meilleure
LA VIE MODERNE
LA VIE PROMISE
LA VIE RÊVÉE DES ANGES
LA VIE SUR TERRE
LA VIEILLE QUI MARCHAIT DANS LA MER
DE VIER ELEMENTEN
VIER MINUTEN
The View from Our House
VIEW FROM THE TOP
VIJF AVONDEN
De vijf en de piratenschat
VIJF KIDS EN IK
HET VIJFDE SEIZOEN
VILLA AMALIA
VILLA DES ROSES
THE VILLAGE
VILLAGE OF DREAMS
VINCERE
VINYAN
VIOLA DI MARE
VIOLENT COP (SOMO OTOKO KYOBO NI TSUKI)
VIOLENT TRADITION
Violet
Violeta Went to Heaven
Violette
Virgin Mountain
THE VIRGIN SUICIDES
VIRGINA
VIRUS
VISAGE (Tsai Ming-liang over)
VISION
The Visit
The Visit, an Alien Encounter
LES VISITEURS
LES VISITEURS 2: LES COULOIRS DES TEMPS
THE VISITOR
LA VITA È BELLA
VITAL
Viva la libertà!
VIVA LALDJÉRIE
VIVA ZAPATERO!
VIVE ELLE
VIVE L'AMOUR (AIQING WANSUI)
VIZONTELE
VLEES
VLIEGEN NAAR DE MAAN 3D
DE VLIEGENDE HOLLANDER
DE VLIEGENIERSTER VAN KAZBEK
DE VLINDER TILT DE KAT OP
Een vlucht regenwulpen
VODKA LEMON
VOICES OF BAM
LA VOIE LACTÉE
Voir du pays
VOLAVÉRUNT
VOLCANO
Volcano
LE VOLEUR D'ENFANTS
VOLEURS DE CHEVAUX
VOLGENS DE VOGELS
VOLLE MAAN
VOLVER
Het vonnis
Voor elkaar gemaakt
Voor ik doodga
VOORLAND
The Vow
Vox populi
VOY A EXPLOTAR
VOYAGE AU DÉBUT DU MONDE
LE VOYAGE DU BALLON ROUGE
The Voyeur
VREEMD BLOED
DE VRIENDSCHAP
DE VUURTOREN
¡Vivan las antipodas!