The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Gerard Cox in een dijenkletser Rolbezemen en knutsel-euthanasie

DE VRIENDSCHAP

Nederland, 2001 | Nouchka van Brakel
In De vrienschap van Nouchka van Brakel lopen twee oude vrienden elkaar na veertig jaar weer tegen het lijf. En weer worden beiden verliefd op dezelfde vrouw. Lachen met Gerard Cox, Willem Nijholt en Pleuni Touw.

Ooit Gerard Cox met lekker vet Rotterdams accent zien spelen in de tv-serie 'Toen was geluk heel gewoon'? In De vriendschap speelt Cox dit type, maar dan een jaartje of vijftien ouder. Een volksjongen en weduwnaar van zestig op gymschoenen en een wollen mutsje op het hoofd, die als scharrelaar leeft van vage handeltjes. ("Ik heb nog mooie mobieltjes in de handel"). Verknocht aan Rotterdam, waar hij meestal is te vinden aan de oevers van de Maas ("De Hef is de mooiste spoorbrug van de wereld") of in de snackbar van zijn dochter. Het maken van een wereldcruise is zijn grote droom.
Enter Willem Nijholt, die na veertig jaar plotseling uit Amerika opduikt in zijn geboorteplaats Rotterdam. Zijn personage is het tegendeel van dat van Cox: een gesoigneerde heer, keurig in het pak, witte hoed, snorretje en een bijna bekakte stem.
Cox en Nijholt zijn oude jeugdvrienden. Ze hebben elkaar veertig jaar niet gezien en dat is niet zonder reden, want ooit waren ze verliefd op dezelfde vrouw, waarna Nijholt naar Amerika vluchtte. Sindsdien waaierden hun levens uit in verschillende richtingen. Een filmmaker als Claude Sautet zou over deze vriendschap, of beter: hernieuwde vriendschap, een bitterzoete film hebben gemaakt: de ontroering van het weerzien, het pijnlijk gedeelde verleden, dat zich met volle kracht aan de twee mannen opdringt als beiden veertig jaar later weer dezelfde vrouw (Pleuni Touw) begeren.

Gigolo
Ontroering is ver te zoeken in De vriendschap, want Nouchka van Brakel (Van de koele meren des doods, Een maand later), die het scenario schreef en de film regisseerde, weet niet wat een tragikomedie is. Haar film is een vergaarbak van grappen en grollen, waarvoor zelfs de Engelse komiek Benny Hill, gespecialiseerd in moppen die onbedoeld de hevigheid van de seksuele repressie in Engeland ("Komt een vrouw bij de dokter...") verraadde, zich zou schamen. Dat is onmogelijk, zegt u? Het is mogelijk, zeg ik na het zien van De vriendschap. Neem de pikante dijenkletser, waarin Nijholt aan Pleuni Touw het genot van sigarenroken uitlegt, terwijl Cox voor de deur hun gesprek afluistert. Cox hoort Nijholt zeggen dat je hem er eerst uit moet halen ("Groot hè?") en vervolgens moet bevochtigen. "Oh, wat een genot". Cox is in alle staten: ligt Nijholt daar een beetje "te rolbezemen, rampetampen, vozen, wippen" met de vrouw die hij begeert?
Ander voorbeeld. Touw heeft een oude buurvrouw, de freule genaamd, die seks wil. Er wordt een gigolo besteld — zwarte huidskleur, want in Van Brakels denkwereld is dat choquerend — die de freule bedient. Lachen, want de vrouw krijgt onder het vrijen een dodelijke hartaanval.
Het dieptepunt is een euthanasiescène, die in zijn smakeloosheid zelfs choquerend is. Van Brakel toont ons een vorm van knutsel-euthanasie, waarvoor Cox de dodelijke pil levert op een toon alsof hij een aspirientje komt brengen: "Hier is je one way ticket to heaven. Vraag me niet wat het heeft gekost! Oplossen in water, wodka erachteraan en het is zo gepiept."
De vriendschap is geen cinema de papa maar cinema infantile. Om met Cox te spreken: "Lik m'n reet is ook een wals".

Jos van der Burg



top
DE VRIENDSCHAP

Juni 2001 #223

Productie
Matthijs van Heijningen
Regie en scenario
Nouchka van Brakel
Camera
Peter de Bont
Montage
Edgar Burcksen
Muziek
Ruud Bos
Met
Gerard Cox
Willem Nijholt
Pleuni Touw
Karina Smulders

Kleur, 120 minuten

Distributie
UIP
Te zien
vanaf 14 juni

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


V

V FOR VENDETTA
V.I.S.S.E.N.
VA SAVOIR
VA, VIS ET DEVIENS
VAARWEL PAVEL
Les vacances du petit Nicolas
VACAS
Vacation
DE VADER VAN DE SOLDAAT
VALE ABRAÃO
VALENTÍN
VALENTINE
VALENTINE'S DAY
Valentino
Valerian and the City of a Thousand Planets
VALERIE AND HER WEEK OF WONDERS
Valhalla Rising
VALIANT
VALKYRIE
THE VALLEY OF THE BEES
VALS LICHT
VALSE WALS
LES VALSEUSES
De vampier zusjes
Vampierzusjes 2: Vleermuizen in je buik
Vampire Academy
VAMPIRE IN BROOKLYN
VAMPIRES SUCK
Vamps
VAMPYR
THE VAN
VAN GOD LOS
VAN GOGH
VAN HELSING
VAN MANNEN EN MERRIES
De Van Waveren Tapes
VAN WILDER: PARTY LIAISON
VANILLA SKY
THE VANISHING
VANTAGE POINT
Varg Veum: Het uur van de wolf
VARSITY BLUES
VATEL
Vazante
Vele hemels boven de zevende
LE VÉLO DE GHISLAIN LAMBERT
VELVET GOLDMINE
VENDREDI SOIR
LA VENGEANCE D'UNE BLONDE
VENGEANCE IS MINE
VENGO
VENOM
Du vent dans mes mollets
LA VENTANA
Ventoux (Nicole van Kilsdonk over)
VENUS
VENUS BOYZ
Venus in Fur
VENUS IN FURS
VERA DRAKE
VERBORGEN GEBREKEN
De verbouwing
VERDER DAN DE MAAN
THE VERDICT
VERDWAALD IN HET GEHEUGENPALEIS
Verdwijnen
VERGEEF ME
De vergeten krijgers
HET VERHAAL VAN XIAO YAN
VERHÄNGNIS
Verliefd op Ibiza
Verloop van jaren — Dichter bij Remco Campert (The Passing Years)
DE VERLOREN KOLONIE
DE VERLOREN SCHAT VAN DE TEMPELRIDDERS II
DE VERLOSSING
VERONICA GUERIN
Veronica Mars
VERS LE SUD
THE VERSACE MURDER
VERSAILLES
DAS VERSPRECHEN
DE VERSTEKELING
VERTICAL LIMIT
VERTIGO
VERY BAD THINGS
A VERY BRADY SEQUEL
VET HARD
LA VEUVE DE SAINT-PIERRE
Una via a Palermo
LOS VIAJES DEL VIENTO
Viceroy's House
VICKY CRISTINA BARCELONA
VICTOR... PENDANT QU'IL EST TROP TARD
Victoria
Victoria and Abdul
LA VIDA ES SILBAR
LA VIDA QUE TE ESPERA
VIDEOCRAZY
Videodrome
VIDEOMAPPINGS: AÏDA, PALESTINE
Une vie
LA VIE AU RANCH (Sophie Letourneur over)
La vie d'Adèle
La vie d'une autre
La vie de Jean-Marie
La vie de Jésus
LA VIE EN ROSE
Une vie meilleure
LA VIE MODERNE
LA VIE PROMISE
LA VIE RÊVÉE DES ANGES
LA VIE SUR TERRE
LA VIEILLE QUI MARCHAIT DANS LA MER
DE VIER ELEMENTEN
VIER MINUTEN
The View from Our House
VIEW FROM THE TOP
VIJF AVONDEN
De vijf en de piratenschat
VIJF KIDS EN IK
HET VIJFDE SEIZOEN
VILLA AMALIA
VILLA DES ROSES
THE VILLAGE
VILLAGE OF DREAMS
Vincent
VINCERE
VINYAN
VIOLA DI MARE
VIOLENT COP (SOMO OTOKO KYOBO NI TSUKI)
VIOLENT TRADITION
Violet
Violeta Went to Heaven
Violette
Virgin Mountain
THE VIRGIN SUICIDES
VIRGINA
VIRUS
VISAGE (Tsai Ming-liang over)
Visages villages
VISION
The Visit
The Visit, an Alien Encounter
LES VISITEURS
LES VISITEURS 2: LES COULOIRS DES TEMPS
THE VISITOR
LA VITA È BELLA
VITAL
Viva la libertà!
VIVA LALDJÉRIE
VIVA ZAPATERO!
VIVE ELLE
VIVE L'AMOUR (AIQING WANSUI)
VIZONTELE
VLEES
VLIEGEN NAAR DE MAAN 3D
DE VLIEGENDE HOLLANDER
DE VLIEGENIERSTER VAN KAZBEK
DE VLINDER TILT DE KAT OP
Een vlucht regenwulpen
VODKA LEMON
VOICES OF BAM
LA VOIE LACTÉE
Voir du pays
VOLAVÉRUNT
VOLCANO (Mick Jackson)
Volcano (Rúnar Rúnarsson)
LE VOLEUR D'ENFANTS
VOLEURS DE CHEVAUX
VOLGENS DE VOGELS
VOLLE MAAN
VOLVER
Het vonnis
Voor elkaar gemaakt
Voor ik doodga
VOORLAND
The Vow
Vox populi
VOY A EXPLOTAR
Voyage à travers le cinéma français
VOYAGE AU DÉBUT DU MONDE
LE VOYAGE DU BALLON ROUGE
The Voyeur
VREEMD BLOED
DE VRIENDSCHAP
DE VUURTOREN
¡Vivan las antipodas!