The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Buñuel in de zomer: De pastoor hoort in een dwangbuis

LA VOIE LACTÉE

Frankrijk/Italië, 1969 | Luis Buñuel
International Art Film brengt in de maanden juni, juli en augustus respectievelijk Le journal d'une femme de chambre, La voie lactée en Belle de jour opnieuw uit. Drie films van de oudere Buñuel, waarin hij zijn stokpaardjes nogmaals berijdt. "Ik ben tegen een conventionele moraal, tegen traditionalistische hersenschimmen, tegen sentimentaliteit en alle moralistische onzindelijkheid die door de sentimentaliteit in onze samenleving is overgebracht...". Ze krijgen er stevig van langs, de burgers. Oorvijgen die zo smakelijk worden opgediend, dat ze eigenlijk iets hebben van een komische zelfkastijding van de meester zelf, de afvallige bourgeois Buñuel.

Luis groeide op in het zuidelijke, oer-Spaanse Toledo als zoon van een wapenhandelaar die goed geld in Cuba had verdiend. Tijdens de studie in Madrid ontmoette Luis de schilder Dali en de dichter Lorca en koos al snel voor de kunst in plaats van een carrière als ingenieur. Hij reisde veel, kreeg door zijn afkomst overal semi-diplomatieke baantjes en had zo voldoende de wind mee om aan zijn eerste films te kunnen werken. In Parijs kwamen hij en Dali in de ban de surrealistische beweging van André Breton. Deze keerde zich tegen alle christelijke en burgerlijke schijnheiligheid en wilde die vernietigen door de kracht van het onderbewustzijn. Niet de wetenschappelijke analyse van Freud, maar het irrationele experiment moest daar zorg voor dragen. Buñuel beschouwde het nieuwe medium film als het middel bij uitstek om het onbestaanbare aanschouwelijk te maken. Net zoals de goochelaar Meliès zijn dromen door het celluloid verwezenlijkt zag, zo roerde hij verschillende ingrediënten in de hoge hoed door elkaar et voilà, een nieuwe werkelijkheid was een feit.

De onderdrukking van het lichaam
Omdat Buñuel een eigen verhaal te vertellen had, verliet hij al snel het surrealistische keurslijf zonder de beginselen ooit helemaal te verloochenen. Hij had zijn eigen programma van afrekening. Het Spaanse katholicisme waarmee hij was grootgebracht stond bol van het geweld tegen de lustbevrediging. Een gelovige moest eigenlijk van alle lust afzien. Le journal d' une femme de chambre gaat daar voor een belangrijk deel over. Jeanne Moreau speelt het Parijse kamermeisje dat in de provincie belandt. De welgestelde Normandische familie bij wie ze in dienst treedt, bestaat uit louter seksueel gefrustreerden. Het reeds aanwezige personeel is of slaafs of verklikker. Terloops laat Buñuel zien dat politiek links en rechts aan dezelfde feodale boezem is gezoogd. Het kamermeisje is een buitenstaander, een onbewogen observator. Door de mannen begeerd, door de vrouwen als te onafhankelijk op een afstand gehouden. Ze kan en wil niet voor de slachtoffers of voor de daders kiezen en besluit tenslotte tot de meest comfortabele oplossing, een huwelijk met de niet onbemiddelde buurman.

De zes mysteries
La voie lactée is oorspronkelijk bedoeld als documentaire over alle mogelijke ketterijen. Twee bedevaartgangers gaan op weg langs de middeleeuwse bedevaartroute naar Santiago de Compostela. Onderweg belanden zij op allerlei ketterse zijpaden, die in hun afwijzing even fanatiek zijn als de hoofdweg. Twee apostelen die dwars door de tijd reizen en net als het kamermeisje observeren zonder partij te kiezen. Er gebeuren van allerlei 'wonderen' die door Buñuel zo lullig-goochelachtig in beeld zijn gebracht dat ze tegelijk verbazen en in de lach doen schieten. Het is ook verre van wat je een documentaire zou kunnen noemen, elke rationele uitleg en dus ook elk symbolisme wordt afgekapt. Wel komen de zes geloofsdogma's (drieëenheid, eucharistie, onbevlekte ontvangenis, enzovoort) successievelijk aan bod. Dit gebeurt bijvoorbeeld door middel van idiote borrelpraat tussen een pastoor, een politie-agent en een café-houder, waarbij de eerste door broeders in een dwangbuis wordt afgevoerd, nadat hij zichzelf heeft tegengesproken. Alles gebeurt zo plompverloren zonder technische hoogstandjes, dat er eigenlijk nauwelijks sprake is van pointe. Maar niemand gaat de deur uit zonder op z'n minst één keer van zijn stoel te vallen. De twee bedevaartgangers halen het einddoel niet, zoals hen al in het begin van de film is voorspeld. Met de resten van de heilige Jacob in het zicht geven ze hun laatste geld uit aan een bermhoer.

De plaats van de vrouw
Belle de jour is de bekendste van de drie, omdat deze film mede een belangrijk onderdeel uitmaakt van het oeuvre van Catherine Deneuve. Buñuel zet hierin zijn visie op de vrouw uiteen. Deze is eigenlijk immoreel en dit is in zijn anarchistische kijk op de wereld prijzenswaardig. Ze staat dichter bij de natuur en volgt de stem van haar onderbewustzijn.
Zonder scrupules bedriegt Séverine haar in-goede man door de zelfkant te zoeken. Een keurige dame die van twee tot vijf de hoer speelt en blijft hangen aan een onuitstaanbaar stuk vreten dat bijna het einde van haar veilige bestaan bewerkstelligt. De seksualiteit als het mechanisme waarmee alles aan flarden kan worden geschoten. Buñuel licht een tipje van de sluier op, maar vindt het vooral leuk een beetje te plagen.

Eddy van der Meer



top
LA VOIE LACTÉE

Juni 1993 #135

Produktie
Serge Silbermann
Regie
Luis Buñuel
Scenario
Luis Buñuel
Jean-Claude Carrière
Camera
Christian Matras
Geluid
Jacques Gallois
Montage
Louisette Hautecoeur
Met
Laurent Terzieff
Paul Frankeur
Delphine Seyrig
Edith Scob

Kleur, 100 minuten

Distributie
NFM/IAF
Te zien
vanaf 8 juli

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


V

V FOR VENDETTA
V.I.S.S.E.N.
VA SAVOIR
VA, VIS ET DEVIENS
VAARWEL PAVEL
Les vacances du petit Nicolas
VACAS
Vacation
DE VADER VAN DE SOLDAAT
VALE ABRAÃO
VALENTÍN
VALENTINE
VALENTINE'S DAY
Valentino
Valerian and the City of a Thousand Planets
VALERIE AND HER WEEK OF WONDERS
Valhalla Rising
VALIANT
VALKYRIE
THE VALLEY OF THE BEES
VALS LICHT
VALSE WALS
LES VALSEUSES
De vampier zusjes
Vampierzusjes 2: Vleermuizen in je buik
Vampire Academy
VAMPIRE IN BROOKLYN
VAMPIRES SUCK
Vamps
VAMPYR
THE VAN
VAN GOD LOS
VAN GOGH
VAN HELSING
VAN MANNEN EN MERRIES
De Van Waveren Tapes
VAN WILDER: PARTY LIAISON
VANILLA SKY
THE VANISHING
VANTAGE POINT
Varg Veum: Het uur van de wolf
VARSITY BLUES
VATEL
Vazante
Vele hemels boven de zevende
LE VÉLO DE GHISLAIN LAMBERT
VELVET GOLDMINE
VENDREDI SOIR
LA VENGEANCE D'UNE BLONDE
VENGEANCE IS MINE
VENGO
VENOM
Du vent dans mes mollets
LA VENTANA
Ventoux (Nicole van Kilsdonk over)
VENUS
VENUS BOYZ
Venus in Fur
VENUS IN FURS
VERA DRAKE
VERBORGEN GEBREKEN
De verbouwing
VERDER DAN DE MAAN
THE VERDICT
VERDWAALD IN HET GEHEUGENPALEIS
Verdwijnen
VERGEEF ME
De vergeten krijgers
HET VERHAAL VAN XIAO YAN
VERHÄNGNIS
Verliefd op Ibiza
Verloop van jaren — Dichter bij Remco Campert (The Passing Years)
DE VERLOREN KOLONIE
DE VERLOREN SCHAT VAN DE TEMPELRIDDERS II
DE VERLOSSING
VERONICA GUERIN
Veronica Mars
VERS LE SUD
THE VERSACE MURDER
VERSAILLES
DAS VERSPRECHEN
DE VERSTEKELING
VERTICAL LIMIT
VERTIGO
VERY BAD THINGS
A VERY BRADY SEQUEL
VET HARD
LA VEUVE DE SAINT-PIERRE
Una via a Palermo
LOS VIAJES DEL VIENTO
Viceroy's House
VICKY CRISTINA BARCELONA
VICTOR... PENDANT QU'IL EST TROP TARD
Victoria
Victoria and Abdul
LA VIDA ES SILBAR
LA VIDA QUE TE ESPERA
VIDEOCRAZY
Videodrome
VIDEOMAPPINGS: AÏDA, PALESTINE
Une vie
LA VIE AU RANCH (Sophie Letourneur over)
La vie d'Adèle
La vie d'une autre
La vie de Jean-Marie
La vie de Jésus
LA VIE EN ROSE
Une vie meilleure
LA VIE MODERNE
LA VIE PROMISE
LA VIE RÊVÉE DES ANGES
LA VIE SUR TERRE
LA VIEILLE QUI MARCHAIT DANS LA MER
DE VIER ELEMENTEN
VIER MINUTEN
The View from Our House
VIEW FROM THE TOP
VIJF AVONDEN
De vijf en de piratenschat
VIJF KIDS EN IK
HET VIJFDE SEIZOEN
VILLA AMALIA
VILLA DES ROSES
THE VILLAGE
VILLAGE OF DREAMS
Vincent
VINCERE
VINYAN
VIOLA DI MARE
VIOLENT COP (SOMO OTOKO KYOBO NI TSUKI)
VIOLENT TRADITION
Violet
Violeta Went to Heaven
Violette
Virgin Mountain
THE VIRGIN SUICIDES
VIRGINA
VIRUS
VISAGE (Tsai Ming-liang over)
Visages villages
VISION
The Visit
The Visit, an Alien Encounter
LES VISITEURS
LES VISITEURS 2: LES COULOIRS DES TEMPS
THE VISITOR
LA VITA È BELLA
VITAL
Viva la libertà!
VIVA LALDJÉRIE
VIVA ZAPATERO!
VIVE ELLE
VIVE L'AMOUR (AIQING WANSUI)
VIZONTELE
VLEES
VLIEGEN NAAR DE MAAN 3D
DE VLIEGENDE HOLLANDER
DE VLIEGENIERSTER VAN KAZBEK
DE VLINDER TILT DE KAT OP
Een vlucht regenwulpen
VODKA LEMON
VOICES OF BAM
LA VOIE LACTÉE
Voir du pays
VOLAVÉRUNT
VOLCANO (Mick Jackson)
Volcano (Rúnar Rúnarsson)
LE VOLEUR D'ENFANTS
VOLEURS DE CHEVAUX
VOLGENS DE VOGELS
VOLLE MAAN
VOLVER
Het vonnis
Voor elkaar gemaakt
Voor ik doodga
VOORLAND
The Vow
Vox populi
VOY A EXPLOTAR
Voyage à travers le cinéma français
VOYAGE AU DÉBUT DU MONDE
LE VOYAGE DU BALLON ROUGE
The Voyeur
VREEMD BLOED
DE VRIENDSCHAP
DE VUURTOREN
¡Vivan las antipodas!