The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Vodka lemon: IJskoud verwonderen IJskoud winterdrama met absurdistisch inslagje

VODKA LEMON

Armenië/Frankrijk, 2003 | Hiner Saleem
In de bergen van Armenië valt niets anders te doen dan buiten in de sneeuw op een stoeltje zitten en wodka drinken. Vodka Lemon doet er koud en kaal verslag van.

Een bejaarde man ligt op een bed, dat met grote snelheid door een sneeuwwit landschap voortraast, als een sleetje achter een krakkemikkig busje aangesleurd. Bed en busje stoppen, mannetje doet zijn kunstgebit uit en steekt een fluit in zijn mond om een droevig volkslied in te zetten. Er wordt iemand begraven. Met deze aan Kusturica herinnerende scène opent Vodka lemon, een prachtig stil gefilmd winterdrama dat zich traag als een gletsjer voortschuift. Afgesloten door de witte bergen van Armenië ligt een straatarm dorp waar alleen nog maar sneeuw is. De inwoners kunnen niets anders doen dan de lokale citroenwodka drinken, die niet eens naar citroen smaakt. Want dit is Armenië, zegt wodkaverkoopster Nina berustend, land van het eeuwige ongeluk. Sommige inwoners verlangen dan ook terug naar de goede oude Sovjet Unie. Toen gas en electra en medische zorg nog gratis waren.
Wie hier weg kan die gaat. De zoon van dorpsoudste Hamo vertrok naar Frankrijk, zoals zoveel Armenen. Af en toe stuurt hij een brief, die Hamo dan helemaal in een ander dorp moet ophalen. Verwachtingsvol verzamelt de hele gemeenschap zich daarna voor zijn huis: zit er geld in de brief? Nee, dat zit er nooit in, dus moet Hamo opnieuw iets verkopen: een loodzware kledingkast, de televisie, zijn oude legeruniform.

Vlokjes absurditeit
Volgens regisseur Hiner Saleem is in Armenië alles te koop. Zelfs gebruikte batterijen. Wie naar het ziekenhuis wil neemt kaas mee om de arts te vergoeden, en zijn eigen verband. De wereld die Saleem oproept in Vodka lemon lijkt veel op zijn vaderland, Iraaks Koerdistan, waaruit hij als tiener wegvluchtte voor Saddam Hoessein. Omdat hij daar niet kon filmen — de Slachter uit Bagdad zat nog niet in een Amerikaanse cel — verkoos de regisseur Armenië, waar ook veel Koerden wonen en waar hij eenzelfde volksaard zag: door eeuwen van onderdrukking en vervolging gekweekte treurnis, die wordt gedragen door een onwaarschijnlijk en humoristisch optimisme. Graag citeert Saleem zijn opa, die zou hebben gezegd: "Ons verleden is triest, ons heden is catastrofaal, maar gelukkig hebben we geen toekomst." Dit is een volk dat is uitgehuild.
De vrolijke, optimistische toon komt vooral tot uiting in de kleine vlokjes absurditeit die Saleem over zijn kale, koude verhaal uitstrooit. Een paard dat zomaar opduikt en dwars door scènes heen galoppeert, de man op het bed. En het optimisme huist in de langzaam opwarmende relatie tussen de statige Hamo met zijn spierwitte haar en de mooie Nina, die vanuit een houten hok flessen wodka verkoopt. Beide bezoeken elke dag het kerkhof, waar ze, zittend op een stoeltje in de kou, tegen hun overleden echtgenotes praten. Met dezelfde bus reizen ze weer naar huis, elkaar heel lang niet aankijkend.
Bij dit soort films ligt het gevaar van exotische verwondering levensgroot op de loer. Het is haast een genre op zich, kleine filmhuisfilms over gekke werelden met absurdistische inslag; films waarover je je lekker kan verwonderen, veilig vanuit een warme bioscoopstoel. Maar Vodka lemon, vorig jaar in Venetië beloond met de San Marco-prijs voor de beste film in het Controcorrente-programma, blijft aan de goede kant van de grens tussen kunst en kitsch. De film is te kaal en te koud om zich als artistieke snack te laten consumeren.

Rik Herder



top
VODKA LEMON

Juli/augustus 2004 #257

Productie
Fabrice Guez
Michel Loro
Regie en scenario
Hiner Saleem
Camera
Christophe Pollock
Montage
Dora Mantzoros
Art direction
Kamal Hamarash
Muziek
Michel Korb
Roustam Sadoyan
Met
Romen Avinian
Lala Sarkissian
Ivan Franek

Kleur, 88 minuten

Distributie
Isabella Films
Te zien
vanaf 22 juli

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


V

V FOR VENDETTA
V.I.S.S.E.N.
VA SAVOIR
VA, VIS ET DEVIENS
VAARWEL PAVEL
Les vacances du petit Nicolas
VACAS
Vacation
DE VADER VAN DE SOLDAAT
VALE ABRAÃO
VALENTÍN
VALENTINE
VALENTINE'S DAY
Valentino
Valerian and the City of a Thousand Planets
VALERIE AND HER WEEK OF WONDERS
Valhalla Rising
VALIANT
VALKYRIE
THE VALLEY OF THE BEES
VALS LICHT
VALSE WALS
LES VALSEUSES
De vampier zusjes
Vampierzusjes 2: Vleermuizen in je buik
Vampire Academy
VAMPIRE IN BROOKLYN
VAMPIRES SUCK
Vamps
VAMPYR
THE VAN
VAN GOD LOS
VAN GOGH
VAN HELSING
VAN MANNEN EN MERRIES
De Van Waveren Tapes
VAN WILDER: PARTY LIAISON
VANILLA SKY
THE VANISHING
VANTAGE POINT
Varg Veum: Het uur van de wolf
VARSITY BLUES
VATEL
Vazante
Vele hemels boven de zevende
LE VÉLO DE GHISLAIN LAMBERT
VELVET GOLDMINE
VENDREDI SOIR
LA VENGEANCE D'UNE BLONDE
VENGEANCE IS MINE
VENGO
VENOM
Du vent dans mes mollets
LA VENTANA
Ventoux (Nicole van Kilsdonk over)
VENUS
VENUS BOYZ
Venus in Fur
VENUS IN FURS
VERA DRAKE
VERBORGEN GEBREKEN
De verbouwing
VERDER DAN DE MAAN
THE VERDICT
VERDWAALD IN HET GEHEUGENPALEIS
Verdwijnen
VERGEEF ME
De vergeten krijgers
HET VERHAAL VAN XIAO YAN
VERHÄNGNIS
Verliefd op Ibiza
Verloop van jaren — Dichter bij Remco Campert (The Passing Years)
DE VERLOREN KOLONIE
DE VERLOREN SCHAT VAN DE TEMPELRIDDERS II
DE VERLOSSING
VERONICA GUERIN
Veronica Mars
VERS LE SUD
THE VERSACE MURDER
VERSAILLES
DAS VERSPRECHEN
DE VERSTEKELING
VERTICAL LIMIT
VERTIGO
VERY BAD THINGS
A VERY BRADY SEQUEL
VET HARD
LA VEUVE DE SAINT-PIERRE
Una via a Palermo
LOS VIAJES DEL VIENTO
Viceroy's House
VICKY CRISTINA BARCELONA
VICTOR... PENDANT QU'IL EST TROP TARD
Victoria
Victoria and Abdul
LA VIDA ES SILBAR
LA VIDA QUE TE ESPERA
VIDEOCRAZY
Videodrome
VIDEOMAPPINGS: AÏDA, PALESTINE
Une vie
LA VIE AU RANCH (Sophie Letourneur over)
La vie d'Adèle
La vie d'une autre
La vie de Jean-Marie
La vie de Jésus
LA VIE EN ROSE
Une vie meilleure
LA VIE MODERNE
LA VIE PROMISE
LA VIE RÊVÉE DES ANGES
LA VIE SUR TERRE
LA VIEILLE QUI MARCHAIT DANS LA MER
DE VIER ELEMENTEN
VIER MINUTEN
The View from Our House
VIEW FROM THE TOP
VIJF AVONDEN
De vijf en de piratenschat
VIJF KIDS EN IK
HET VIJFDE SEIZOEN
VILLA AMALIA
VILLA DES ROSES
THE VILLAGE
VILLAGE OF DREAMS
Vincent
VINCERE
VINYAN
VIOLA DI MARE
VIOLENT COP (SOMO OTOKO KYOBO NI TSUKI)
VIOLENT TRADITION
Violet
Violeta Went to Heaven
Violette
Virgin Mountain
THE VIRGIN SUICIDES
VIRGINA
VIRUS
VISAGE (Tsai Ming-liang over)
Visages villages
VISION
The Visit
The Visit, an Alien Encounter
LES VISITEURS
LES VISITEURS 2: LES COULOIRS DES TEMPS
THE VISITOR
LA VITA È BELLA
VITAL
Viva la libertà!
VIVA LALDJÉRIE
VIVA ZAPATERO!
VIVE ELLE
VIVE L'AMOUR (AIQING WANSUI)
VIZONTELE
VLEES
VLIEGEN NAAR DE MAAN 3D
DE VLIEGENDE HOLLANDER
DE VLIEGENIERSTER VAN KAZBEK
DE VLINDER TILT DE KAT OP
Een vlucht regenwulpen
VODKA LEMON
VOICES OF BAM
LA VOIE LACTÉE
Voir du pays
VOLAVÉRUNT
VOLCANO (Mick Jackson)
Volcano (Rúnar Rúnarsson)
LE VOLEUR D'ENFANTS
VOLEURS DE CHEVAUX
VOLGENS DE VOGELS
VOLLE MAAN
VOLVER
Het vonnis
Voor elkaar gemaakt
Voor ik doodga
VOORLAND
The Vow
Vox populi
VOY A EXPLOTAR
Voyage à travers le cinéma français
VOYAGE AU DÉBUT DU MONDE
LE VOYAGE DU BALLON ROUGE
The Voyeur
VREEMD BLOED
DE VRIENDSCHAP
DE VUURTOREN
¡Vivan las antipodas!