The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
De symboliek van de gierzwaluw

DE VLINDER TILT DE KAT OP

Nederland, 1994 | Willeke van Ammelrooy
'De berg is zwaar, maar de vlinder tilt de kat op', leert een oude wijsheid uit Tibet. Iets wat moeilijk lijkt, hoeft dat niet altijd te zijn. Het is maar hoe je tegen dingen aankijkt. Wanneer een kat naar een vlinder springt lijkt het ook of de vlinder de kat optilt. Willeke van Ammelrooy zal deze wijsheid hard nodig gehad hebben bij de realisering van haar eerste lange speelfilm. De produktie-omstandigheden, met veel financiële problemen, waren alles behalve zaligmakend.

In de film is de uitspraak vooral van toepassing op de hoofdfiguur David Storm (Arjan Kindermans), een gezonde jonge vent met een lieve vriendin en een leuke broer die tien jaar geleden te horen heeft gekregen dat hij MS (multiple-sclerose) heeft. Hij vertelde zijn vriendin destijds niks, pakte z'n spullen en vertrok voor onbepaalde tijd richting Himalaya. Wanneer zijn vroegere vriendin Linda (Marjolein Beumer) weer in zijn leven komt met de mededeling dat hij de vader is van een inmiddelds tienjarige zoon, blijkt hij zijn ziekte nog steeds niet geaccepteerd te hebben. Hij acht zichzelf dan ook niet geschikt voor het vaderschap en wil niets van Robert weten. Hoewel David en Linda nog steeds voor elkaar voelen, en zij bij hem intrekt om voor hem te zorgen, zijn ze niet in staat een relatie met elkaar op te bouwen. Ook broer Anton (Rik Launspach) die David vooral probeert op te vrolijken met stoere verhalen over vrouwen, maakt er in zijn privéleven een potje van en ziet geen kans zijn huwelijk te redden.

Gierzwaluwen
Van Ammelrooy wilde een film maken over het menselijk drama achter deze ziekte. Door allerlei omstandigheden werkte zij met tussenpozen van maanden met verschillende mensen aan het scenario. Die lange voorbereidingstijd heeft het eindprodukt geen goed gedaan. De film is een geheel van brokstukjes geworden waarbij alleen het thema MS overduidelijk aanwezig is. Van het beoogde menselijk drama achter de ziekte heb ik veel gezien, maar absoluut niets gevoeld, omdat me elke gelegenheid zelf iets te voelen ontnomen werd. Er wordt niets aan de verbeelding van de kijker overgelaten. Elke scène, veel van de film is merkbaar bedacht vanuit de découpage, is tot in detail uitgewerkt en voorgekauwd.
In geen enkel shot krijg je de kans zelf eens rond te kijken en de sfeer op je in te laten werken. Verstandelijk heb ik het daardoor allemaal precies begrepen. De dialogen laten aan duidelijkheid niets te wensen over, alle gevoelens worden letterlijk verwoord en de symboliek van de bergen, de fluit en de gierzwaluwen komen zo vaak terug dat je wel heel slecht gekeken moet hebben, wil het je ontgaan zijn. De flashbacks vertellen hoe het vroeger was, alsof dat niet al duidelijk genoeg is en ook de muziek geeft elke keer keurig aan dat je voorbereid moet zijn op een dramatisch moment. In elke scène is dat er minstens één.

Alter ego
Een ander zwak punt van het scenario is de oppervlakkigheid van het personage Linda. Wie is zij en wat wil zij eigenlijk? De vanzelfsprekendheid waarmee Linda bij David in trekt omdat zijn bovenetage toch leeg staat en voor David zorgt als hij een aanval heeft gehad, want zij is toevallig toch verpleegster, is ronduit storend.
Die gekunsteldheid geldt helaas niet alleen voor het scenario en de dialogen maar ook voor het camerawerk en het licht. De stijl waarin het geheel is gefilmd leent zich uitstekend voor een Grolschreclame: het blauwe zwaailicht van een ambulance op de muren, de tragiek van een heen en weer slaande tussendeur in gelig licht. In een film waarbij je iets zou moeten voelen van het menselijk drama achter MS werkt dat niet. Het schept alleen maar afstand. Daar kan het spel van de acteurs niets aan veranderen, hoe ze ook hun best doen. Wanneer David op het moment dat hij het echt niet meer ziet zitten bezoek krijgt van zijn alterego, houdt het voor mij echt op. Wat een kunstgreep. Dan ben ik alleen nog geïnteresseerd in de door Marco Bakker gezongen eindtune.

Denise van Laar



top
DE VLINDER TILT DE KAT OP

November 1994 #150

Produktie
Stichting De Vlinder i.s.m NCRV
Regie
Willeke van Ammelrooy
Scenario
Carel Donck
Sander Vos
Willeke van Ammelrooy
Camera
Eduard van der Enden
Geluid
Alex Booy
Montage
Denise Janzee
Muziek
Maarten Hartveldt
Met
Arjan Kindermans
Marjolein Beumer
Rik Launspach
Joost van Hezik

Kleur, 105 minuten

Distributie
Cinemien
Te zien
vanaf 10 november

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


V

V FOR VENDETTA
V.I.S.S.E.N.
VA SAVOIR
VA, VIS ET DEVIENS
VAARWEL PAVEL
Les vacances du petit Nicolas
VACAS
Vacation
DE VADER VAN DE SOLDAAT
VALE ABRAÃO
VALENTÍN
VALENTINE
VALENTINE'S DAY
Valentino
Valerian and the City of a Thousand Planets
VALERIE AND HER WEEK OF WONDERS
Valhalla Rising
VALIANT
VALKYRIE
THE VALLEY OF THE BEES
VALS LICHT
VALSE WALS
LES VALSEUSES
De vampier zusjes
Vampierzusjes 2: Vleermuizen in je buik
Vampire Academy
VAMPIRE IN BROOKLYN
VAMPIRES SUCK
Vamps
VAMPYR
THE VAN
VAN GOD LOS
VAN GOGH
VAN HELSING
VAN MANNEN EN MERRIES
De Van Waveren Tapes
VAN WILDER: PARTY LIAISON
VANILLA SKY
THE VANISHING
VANTAGE POINT
Varg Veum: Het uur van de wolf
VARSITY BLUES
VATEL
Vazante
Vele hemels boven de zevende
LE VÉLO DE GHISLAIN LAMBERT
VELVET GOLDMINE
VENDREDI SOIR
LA VENGEANCE D'UNE BLONDE
VENGEANCE IS MINE
VENGO
VENOM
Du vent dans mes mollets
LA VENTANA
Ventoux (Nicole van Kilsdonk over)
VENUS
VENUS BOYZ
Venus in Fur
VENUS IN FURS
VERA DRAKE
VERBORGEN GEBREKEN
De verbouwing
VERDER DAN DE MAAN
THE VERDICT
VERDWAALD IN HET GEHEUGENPALEIS
Verdwijnen
VERGEEF ME
De vergeten krijgers
HET VERHAAL VAN XIAO YAN
VERHÄNGNIS
Verliefd op Ibiza
Verloop van jaren — Dichter bij Remco Campert (The Passing Years)
DE VERLOREN KOLONIE
DE VERLOREN SCHAT VAN DE TEMPELRIDDERS II
DE VERLOSSING
VERONICA GUERIN
Veronica Mars
VERS LE SUD
THE VERSACE MURDER
VERSAILLES
DAS VERSPRECHEN
DE VERSTEKELING
VERTICAL LIMIT
VERTIGO
VERY BAD THINGS
A VERY BRADY SEQUEL
VET HARD
LA VEUVE DE SAINT-PIERRE
Una via a Palermo
LOS VIAJES DEL VIENTO
Viceroy's House
VICKY CRISTINA BARCELONA
VICTOR... PENDANT QU'IL EST TROP TARD
Victoria
Victoria and Abdul
LA VIDA ES SILBAR
LA VIDA QUE TE ESPERA
VIDEOCRAZY
Videodrome
VIDEOMAPPINGS: AÏDA, PALESTINE
Une vie
LA VIE AU RANCH (Sophie Letourneur over)
La vie d'Adèle
La vie d'une autre
La vie de Jean-Marie
La vie de Jésus
LA VIE EN ROSE
Une vie meilleure
LA VIE MODERNE
LA VIE PROMISE
LA VIE RÊVÉE DES ANGES
LA VIE SUR TERRE
LA VIEILLE QUI MARCHAIT DANS LA MER
DE VIER ELEMENTEN
VIER MINUTEN
The View from Our House
VIEW FROM THE TOP
VIJF AVONDEN
De vijf en de piratenschat
VIJF KIDS EN IK
HET VIJFDE SEIZOEN
VILLA AMALIA
VILLA DES ROSES
THE VILLAGE
VILLAGE OF DREAMS
Vincent
VINCERE
VINYAN
VIOLA DI MARE
VIOLENT COP (SOMO OTOKO KYOBO NI TSUKI)
VIOLENT TRADITION
Violet
Violeta Went to Heaven
Violette
Virgin Mountain
THE VIRGIN SUICIDES
VIRGINA
VIRUS
VISAGE (Tsai Ming-liang over)
Visages villages
VISION
The Visit
The Visit, an Alien Encounter
LES VISITEURS
LES VISITEURS 2: LES COULOIRS DES TEMPS
THE VISITOR
LA VITA È BELLA
VITAL
Viva la libertà!
VIVA LALDJÉRIE
VIVA ZAPATERO!
VIVE ELLE
VIVE L'AMOUR (AIQING WANSUI)
VIZONTELE
VLEES
VLIEGEN NAAR DE MAAN 3D
DE VLIEGENDE HOLLANDER
DE VLIEGENIERSTER VAN KAZBEK
DE VLINDER TILT DE KAT OP
Een vlucht regenwulpen
VODKA LEMON
VOICES OF BAM
LA VOIE LACTÉE
Voir du pays
VOLAVÉRUNT
VOLCANO (Mick Jackson)
Volcano (Rúnar Rúnarsson)
LE VOLEUR D'ENFANTS
VOLEURS DE CHEVAUX
VOLGENS DE VOGELS
VOLLE MAAN
VOLVER
Het vonnis
Voor elkaar gemaakt
Voor ik doodga
VOORLAND
The Vow
Vox populi
VOY A EXPLOTAR
Voyage à travers le cinéma français
VOYAGE AU DÉBUT DU MONDE
LE VOYAGE DU BALLON ROUGE
The Voyeur
VREEMD BLOED
DE VRIENDSCHAP
DE VUURTOREN
¡Vivan las antipodas!