The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
De eerste klap

VIOLENT COP (SOMO OTOKO KYOBO NI TSUKI)

Japan, 1989 | Takeshi Kitano
Als opmaat tot een groot retrospectief op zijn film- en televisie-werk brengt het Filmmuseum Takeshi Kitano's Violent cop uit. Zijn debuutfilm uit 1989 omvat elementen die later in bejubelde films als Sonatine, Hana-Bi en Kikujiro zouden terugkeren. Zo valt de opmerkelijke benadering van geweld al in de eerste Kitano te herleiden naar cameravoering en montage.

Hoewel hij in Nagisha Oshima's Merry Christmas Mr. Lawrence (1983) als sadistische kampsergeant de show stal, stond Takeshi Kitano in de jaren tachtig niet te boek als een filmisch zwaargewicht. In Japan was hij bekend door zijn komische televisie-optredens, samen met Beat Kiyoshi vormde hij als Beat Takeshi het manzai-duo 2-Beat. Zoals Kitano in een interview met ondergetekende uitlegde draait het bij manzai-komieken niet alleen om verbale grappen: "Bij manzai vertelt de een grappen, waarop de ander reageert. Het stoorde me altijd dat de camera bij televisieregistraties voortdurend op de pratende komiek gericht is; de essentie van manzai zit hem in de wisselwerking, de reactie van de andere komiek is heel belangrijk."
Die benadering ligt ten grondslag aan een van de kenmerken van de Kitano filmstijl, die bij Hana-Bi tot het uiterste gedreven werd. In een knokscène op een parkeerplaats slaagt Kitano erin vrijwel al het geweld buiten het kader te houden: we horen doffe klappen op de geluidsband, de nadruk ligt op de reacties van een omstander. Violent cop bevat scènes waarin de subjectieve kijk op geweld nog niet geperfectioneerd is, maar de benadering wel in de kiem aanwezig is. Aanvankelijk was Kitano alleen als acteur bij de film betrokken: hij werd door producent Kazuyoshi Okuyama ingehuurd om detective Azuma te vertolken. De Japanse Dirty Harry lapt alle regels aan zijn laars en krijgt naar goed gebruik een jonge onervaren assistent toegewezen. Door het ziekteverzuim van regisseur Kinji Fukasaku belandde Kitano in de regiestoel, waarop hij het scenario herschreef en de film een droogkomische ondertoon kreeg. Al droeg Kitano nog niet de eindverantwoordelijkheid voor de montage, de manier waarop de actiescènes gefilmd en gemonteerd werden draagt duidelijk zijn stempel. In onderstaande scène maken Azuma en assistent Kikuchi jacht op een van moord verdachte drugsdealer, die bij een eerdere poging tot arrestatie vier agenten vloerde, een honkbalknuppel buit maakte en op blote voeten het hazenpad koos. Een achtervolging culmineert in een scène waarin Azuma zijn auto gebruikt om de verdachte uit te schakelen.
Een lang shot vanaf de achterbank waarin de auto de verdachte nadert (1a,b) wordt gevolgd door het beeld van een lachende Azuma en een verontruste Kikuchi (2), die opmerkt: "Je rijdt zo over hem heen!" Vier snel afgewisselde shots (3-6) volgen, waarop we de verdachte zien vallen (7), de banden horen piepen en Kitano een korte freeze frame gebruikt, waarin de verdachte buiten het kader van de autoruit ligt. De kunstgreep en het lange reactieshot waarin Azuma stoïcijns voor zich uit staart (8) versterken de dramatische impact enorm. "Waarom heb je hem aangereden? Hij kan wel dood zijn", stelt een onthutste Kikuchi (9). Azuma kijkt hem even onbewogen aan, tot zijn ogen groter worden (10) en hij zijn partner naar beneden trekt. In het volgende point of view-shot (11a,b,c) wordt duidelijk waarom: de verdachte beukt met de honkbalknuppel op de autoramen in. Tussen twee shots van de gebukte detectives onder het dashboard (12), (15) zien we de verdachte vanuit twee verschillende hoeken op de motorkap klimmen en verder slaan (13, 14). Door de houding van de detectives kunnen dit geen point of view-shots zijn, Kitano smokkelt beide shots echter zo snel door de montage dat het nauwelijks opvalt. In shot (15) blaft Azuma zijn partner af: "Ziet hij er dood uit, idioot? Achteruit!", gevolgd door het beeld waarin de verdachte van de achteruit rijdende auto valt (16). Door de verbrijzelde ruit zien we hoe de verdachte opnieuw aangereden wordt (17) en wederom buiten het kader eindigt. De scène eindigt met een lang statisch totaalshot, waarin Azuma uitstapt (18a), de knuppel wegschopt en zijn slachtoffer een lange reeks trappen na geeft (18b), waarop Kikuchi (18c) en twee toegesnelde collega's (18d) hem tegenhouden.
Zonder spectaculair stuntwerk, opzwepende muziek of een dynamische cameravoering weet Kitano de scène een grote stootkracht te geven, door een reeks statische shots in een snelle montage af te wisselen. In latere films zou Kitano geweldsscènes nog verder uitbenen, met verbluffend resultaat, maar ook hier is er al sprake van een maximale impact uit minimale middelen. Geen slechte prestatie voor een debuterend autodidact. Kitano stelde later droogjes dat een film regisseren hem destijds niet moeilijk leek: bij de televisie was hij immers vijf camera's gewend, waar er bij filmopnamen doorgaans maar twee gebruikt worden. Een kind kan de was doen. Vooral wanneer het gezegend is met het enorme talent van Takeshi Kitano.

Bart van der Put
Sequentieshots uit Violent cop.



top
VIOLENT COP (SOMO OTOKO KYOBO NI TSUKI)

Juni 2000 #212

Productie
Hisao Nabeshima
Takio Yoshida
Shozo Ichiyama
Regie
Takeshi Kitano
Scenario
Hisashi Nozawa
Camera
Yashushi Sakakibara
Montage
Nobutake Kamiya
Muziek
Daisak Kume
Met
Beat Takeshi
Maiko Kawakami
Shiro Sano
Shigery Hiraizumi

Kleur, 103 minuten

Distributie
Filmmuseum
Te zien
vanaf 22 juni

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


V

V FOR VENDETTA
V.I.S.S.E.N.
VA SAVOIR
VA, VIS ET DEVIENS
VAARWEL PAVEL
Les vacances du petit Nicolas
VACAS
Vacation
DE VADER VAN DE SOLDAAT
VALE ABRAÃO
VALENTÍN
VALENTINE
VALENTINE'S DAY
Valentino
Valerian and the City of a Thousand Planets
VALERIE AND HER WEEK OF WONDERS
Valhalla Rising
VALIANT
VALKYRIE
THE VALLEY OF THE BEES
VALS LICHT
VALSE WALS
LES VALSEUSES
De vampier zusjes
Vampierzusjes 2: Vleermuizen in je buik
Vampire Academy
VAMPIRE IN BROOKLYN
VAMPIRES SUCK
Vamps
VAMPYR
THE VAN
VAN GOD LOS
VAN GOGH
VAN HELSING
VAN MANNEN EN MERRIES
De Van Waveren Tapes
VAN WILDER: PARTY LIAISON
VANILLA SKY
THE VANISHING
VANTAGE POINT
Varg Veum: Het uur van de wolf
VARSITY BLUES
VATEL
Vazante
Vele hemels boven de zevende
LE VÉLO DE GHISLAIN LAMBERT
VELVET GOLDMINE
VENDREDI SOIR
LA VENGEANCE D'UNE BLONDE
VENGEANCE IS MINE
VENGO
VENOM
Du vent dans mes mollets
LA VENTANA
Ventoux (Nicole van Kilsdonk over)
VENUS
VENUS BOYZ
Venus in Fur
VENUS IN FURS
VERA DRAKE
VERBORGEN GEBREKEN
De verbouwing
VERDER DAN DE MAAN
THE VERDICT
VERDWAALD IN HET GEHEUGENPALEIS
Verdwijnen
VERGEEF ME
De vergeten krijgers
HET VERHAAL VAN XIAO YAN
VERHÄNGNIS
Verliefd op Ibiza
Verloop van jaren — Dichter bij Remco Campert (The Passing Years)
DE VERLOREN KOLONIE
DE VERLOREN SCHAT VAN DE TEMPELRIDDERS II
DE VERLOSSING
VERONICA GUERIN
Veronica Mars
VERS LE SUD
THE VERSACE MURDER
VERSAILLES
DAS VERSPRECHEN
DE VERSTEKELING
VERTICAL LIMIT
VERTIGO
VERY BAD THINGS
A VERY BRADY SEQUEL
VET HARD
LA VEUVE DE SAINT-PIERRE
Una via a Palermo
LOS VIAJES DEL VIENTO
Viceroy's House
VICKY CRISTINA BARCELONA
VICTOR... PENDANT QU'IL EST TROP TARD
Victoria
Victoria and Abdul
LA VIDA ES SILBAR
LA VIDA QUE TE ESPERA
VIDEOCRAZY
Videodrome
VIDEOMAPPINGS: AÏDA, PALESTINE
Une vie
LA VIE AU RANCH (Sophie Letourneur over)
La vie d'Adèle
La vie d'une autre
La vie de Jean-Marie
La vie de Jésus
LA VIE EN ROSE
Une vie meilleure
LA VIE MODERNE
LA VIE PROMISE
LA VIE RÊVÉE DES ANGES
LA VIE SUR TERRE
LA VIEILLE QUI MARCHAIT DANS LA MER
DE VIER ELEMENTEN
VIER MINUTEN
The View from Our House
VIEW FROM THE TOP
VIJF AVONDEN
De vijf en de piratenschat
VIJF KIDS EN IK
HET VIJFDE SEIZOEN
VILLA AMALIA
VILLA DES ROSES
THE VILLAGE
VILLAGE OF DREAMS
Vincent
VINCERE
VINYAN
VIOLA DI MARE
VIOLENT COP (SOMO OTOKO KYOBO NI TSUKI)
VIOLENT TRADITION
Violet
Violeta Went to Heaven
Violette
Virgin Mountain
THE VIRGIN SUICIDES
VIRGINA
VIRUS
VISAGE (Tsai Ming-liang over)
Visages villages
VISION
The Visit
The Visit, an Alien Encounter
LES VISITEURS
LES VISITEURS 2: LES COULOIRS DES TEMPS
THE VISITOR
LA VITA È BELLA
VITAL
Viva la libertà!
VIVA LALDJÉRIE
VIVA ZAPATERO!
VIVE ELLE
VIVE L'AMOUR (AIQING WANSUI)
VIZONTELE
VLEES
VLIEGEN NAAR DE MAAN 3D
DE VLIEGENDE HOLLANDER
DE VLIEGENIERSTER VAN KAZBEK
DE VLINDER TILT DE KAT OP
Een vlucht regenwulpen
VODKA LEMON
VOICES OF BAM
LA VOIE LACTÉE
Voir du pays
VOLAVÉRUNT
VOLCANO (Mick Jackson)
Volcano (Rúnar Rúnarsson)
LE VOLEUR D'ENFANTS
VOLEURS DE CHEVAUX
VOLGENS DE VOGELS
VOLLE MAAN
VOLVER
Het vonnis
Voor elkaar gemaakt
Voor ik doodga
VOORLAND
The Vow
Vox populi
VOY A EXPLOTAR
Voyage à travers le cinéma français
VOYAGE AU DÉBUT DU MONDE
LE VOYAGE DU BALLON ROUGE
The Voyeur
VREEMD BLOED
DE VRIENDSCHAP
DE VUURTOREN
¡Vivan las antipodas!