Zero Days (Alex Gibney over)
American Honey
Loving
Gimme Danger — Long Live The Stooges
United States of Love
Ik heb geen naam

VA, VIS ET DEVIENS

Frankrijk/België/Israël/Italië, 2005 | Radu Mihaileanu
De geschiedenis van de tienduizenden Ethiopische Joden die in 1984 naar Israël emigreerden wordt in Va, vis et deviens verteld door de ogen van één enkel kind.

Ga, leef en wordt, zegt de moeder van de negenjarige Schlomo. Maar Schlomo heet dan nog geen Schlomo. Zelfs nog niet Solomon, zoals de vrouw aan wie zijn moeder hem meegeeft hem zal noemen. Hij heeft geen naam. Om hem te redden van de hongerdood die hem vast en zeker in het Ethiopië van 1984 wacht, ziet zijn katholieke moeder maar een oplossing: hij moet mee met de tienduizenden Ethiopische Joden, de Falashim, die in het kader van Operatie Mozes naar Israël worden gehaald.
Voor de Frans-Roemeense regisseur Radu Mihaileanu (we kennen hem misschien nog van de poëtisch-politieke thriller film Trahir met Johan Leysen) is die kwestie van die naam belangrijk. Hij is de zoon van een Joodse journalist die onder Ceaucescu zijn naam moest verroemeensen. Wie ben je zonder naam? Verlies je dan ook je identiteit?

Wij en zij
Voor een negenjarig jongetje krijgt Schlomo een hoop te verduren van Mihaileanu; het verlies van twee moeders en de liefde van een al te enthousiaste derde, als hij uiteindelijk door een seculier Frans-Egyptisch-Joods gezin wordt geadopteerd. En hoewel ook zij vreemdelingen zijn in het Beloofde Land, hoort hij door zijn pikzwarte huidskleur ook nooit helemaal bij hen. Israël is een land vol buitenstaanders in het 1984 dat Mihaileanu laat zien. De Falashim werden door de opperrabbijnen niet erkend, omdat zij als achterkleinkinderen van Koningin Sheba en Koning Solomon geen Joods bloed via de vrouwelijke lijn door hun aderen hadden stromen. Niemand hoort bij iemand en daarom denkt iedereen in termen van 'wij' en 'zij'. Er is racisme en religieuze scheiding en op de achtergrond speelt ook de wereldgeschiedenis zijn rol.
Schlomo is een personage dat ronddoolt en wiens gevoelens en gedachten we maar van zijn zwijgzame gezicht moeten zien te lezen. De film verspilt sowieso weinig woorden: veel lang aangehouden beelden ondersteund door gedragen muziek en klaagliederen versterken het epische gevoel. Je kunt je afvragen of Mihaileanu niet veel te ambitieus teveel thema's en problemen op de schouders van zijn hoofdpersoon, die hij volgt tot hij als volwassen arts naar Ethiopië terugkeert, heeft gelegd. Hij zet alle aspecten van zijn complexe thematiek terloops aan, maar ik kon me toch niet aan de indruk onttrekken dat Va, vis et deviens baat zou hebben gehad bij iets meer focus en verdieping.
Want het zijn juist die momenten die werken in Va, vis en deviens: een Roemeense politieagent (in wie we wellicht de stem van Mihaileanu's eigen vader moeten herkennen) die Schlomo weigert te geloven als hij zichzelf komt aangeven omdat hij niet Joods is. Hij haalt een stapel boeken en krantenknipsels tevoorschijn die zo'n beetje het bestaansrecht van iedereen in twijfel trekken en hij drukt hem op het hart vooral in zichzelf te vertrouwen. Dat is uiteindelijk het 'wordt' wat zijn moeder hem heeft meegegeven, niet een 'wordt zoals zij' en daarin ligt voor Schlomo de sleutel om zichzelf (terug) te vinden.

Dana Linssen



top
VA, VIS ET DEVIENS

September 2006 #280

Productie
Denis Carot
Regie
Radu Mihaileanu
Scenario
Alain-Michel Blanc
Radu Mihaileanu
Camera
Rémy Chevrin
Montage
Ludo Troch
Muziek
Armand Amar
Met
Yaél Abecassis
Roschdy Zem
Moshe Agazi
Moshe Abebe
Sirak M. Sabahat

Kleur, 140 minuten

Distributie
Art Film
Te zien
vanaf 21 september

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


V

V FOR VENDETTA
V.I.S.S.E.N.
VA SAVOIR
VA, VIS ET DEVIENS
VAARWEL PAVEL
Les vacances du petit Nicolas
VACAS
Vacation
DE VADER VAN DE SOLDAAT
VALE ABRAÃO
VALENTÍN
VALENTINE
VALENTINE'S DAY
Valentino
VALERIE AND HER WEEK OF WONDERS
Valhalla Rising
VALIANT
VALKYRIE
THE VALLEY OF THE BEES
VALS LICHT
VALSE WALS
LES VALSEUSES
De vampier zusjes
Vampierzusjes 2: Vleermuizen in je buik
Vampire Academy
VAMPIRE IN BROOKLYN
VAMPIRES SUCK
Vamps
VAMPYR
THE VAN
VAN GOD LOS
VAN GOGH
VAN HELSING
VAN MANNEN EN MERRIES
De Van Waveren Tapes
VAN WILDER: PARTY LIAISON
VANILLA SKY
THE VANISHING
VANTAGE POINT
Varg Veum: Het uur van de wolf
VARSITY BLUES
VATEL
LE VÉLO DE GHISLAIN LAMBERT
VELVET GOLDMINE
VENDREDI SOIR
LA VENGEANCE D'UNE BLONDE
VENGEANCE IS MINE
VENGO
VENOM
Du vent dans mes mollets
LA VENTANA
Ventoux (Nicole van Kilsdonk over)
VENUS
VENUS BOYZ
Venus in Fur
VENUS IN FURS
VERA DRAKE
VERBORGEN GEBREKEN
De verbouwing
VERDER DAN DE MAAN
THE VERDICT
VERDWAALD IN HET GEHEUGENPALEIS
Verdwijnen
VERGEEF ME
HET VERHAAL VAN XIAO YAN
VERHÄNGNIS
Verliefd op Ibiza
Verloop van jaren — Dichter bij Remco Campert (The Passing Years)
DE VERLOREN KOLONIE
DE VERLOREN SCHAT VAN DE TEMPELRIDDERS II
DE VERLOSSING
VERONICA GUERIN
Veronica Mars
VERS LE SUD
THE VERSACE MURDER
VERSAILLES
DAS VERSPRECHEN
DE VERSTEKELING
VERTICAL LIMIT
VERTIGO
VERY BAD THINGS
A VERY BRADY SEQUEL
VET HARD
LA VEUVE DE SAINT-PIERRE
Una via a Palermo
LOS VIAJES DEL VIENTO
VICKY CRISTINA BARCELONA
VICTOR... PENDANT QU'IL EST TROP TARD
Victoria
LA VIDA ES SILBAR
LA VIDA QUE TE ESPERA
VIDEOCRAZY
Videodrome
VIDEOMAPPINGS: AÏDA, PALESTINE
LA VIE AU RANCH (Sophie Letourneur over)
La vie d'Adèle
La vie d'une autre
La vie de Jean-Marie
La vie de Jésus
LA VIE EN ROSE
Une vie meilleure
LA VIE MODERNE
LA VIE PROMISE
LA VIE RÊVÉE DES ANGES
LA VIE SUR TERRE
LA VIEILLE QUI MARCHAIT DANS LA MER
DE VIER ELEMENTEN
VIER MINUTEN
The View from Our House
VIEW FROM THE TOP
VIJF AVONDEN
De vijf en de piratenschat
VIJF KIDS EN IK
HET VIJFDE SEIZOEN
VILLA AMALIA
VILLA DES ROSES
THE VILLAGE
VILLAGE OF DREAMS
VINCERE
VINYAN
VIOLA DI MARE
VIOLENT COP (SOMO OTOKO KYOBO NI TSUKI)
VIOLENT TRADITION
Violet
Violeta Went to Heaven
Violette
Virgin Mountain
THE VIRGIN SUICIDES
VIRGINA
VIRUS
VISAGE (Tsai Ming-liang over)
VISION
The Visit
The Visit, an Alien Encounter
LES VISITEURS
LES VISITEURS 2: LES COULOIRS DES TEMPS
THE VISITOR
LA VITA È BELLA
VITAL
Viva la libertà!
VIVA LALDJÉRIE
VIVA ZAPATERO!
VIVE ELLE
VIVE L'AMOUR (AIQING WANSUI)
VIZONTELE
VLEES
VLIEGEN NAAR DE MAAN 3D
DE VLIEGENDE HOLLANDER
DE VLIEGENIERSTER VAN KAZBEK
DE VLINDER TILT DE KAT OP
Een vlucht regenwulpen
VODKA LEMON
VOICES OF BAM
LA VOIE LACTÉE
VOLAVÉRUNT
VOLCANO
Volcano
LE VOLEUR D'ENFANTS
VOLEURS DE CHEVAUX
VOLGENS DE VOGELS
VOLLE MAAN
VOLVER
Het vonnis
Voor ik doodga
VOORLAND
The Vow
Vox populi
VOY A EXPLOTAR
VOYAGE AU DÉBUT DU MONDE
LE VOYAGE DU BALLON ROUGE
VREEMD BLOED
DE VRIENDSCHAP
DE VUURTOREN
¡Vivan las antipodas!