The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Rivette relativeert intellectueel gepeins Relatiemozaïek met absurdistische inslag

VA SAVOIR

Frankrijk, 2001 | Jacques Rivette
Jacques Rivettes Va savoir begint als een bloedserieuze verkenning van passie en identiteit, maar ontpopt zich als lichtvoetige komedie met een ingenieuze structuur.

De veteranen van de Nouvelle Vague zijn nog lang niet dood en dat bewijzen ze dit jaar dubbel en dwars. Jean-Luc Godard maakte Éloge de l'amour en Eric Rohmer voegde op 81-jarige leeftijd L'Anglaise et le duc toe aan zijn oeuvre. Ook Jacques Rivette, historisch de minst gewaardeerde van de filmende oud-critici van het Cahiers du Cinema, keert met Va savoir terug in de schijnwerpers.
Terwijl Godard en Rohmer op hun oude dag kiezen voor het experiment, gooit Rivette het over een meer theatrale boeg. De meeste scènes spelen zich binnenskamers af met een beperkt aantal personen, tot aan de slotscène klinkt niet één maat achtergrondmuziek en de dialogen zijn hypergestileerd. Het kunstmatige karakter wordt nog eens verhoogd doordat Rivette de introductie van de zes hoofdkarakters doorsnijdt met beelden van het toneelstuk 'Come tu me vuoi' (Zoals je me wilt hebben) van Luigi Pirandello.
Het is vanwege de opvoering van dit stuk dat actrice Camille is teruggekeerd naar Parijs, de plaats die zij drie jaar geleden verliet na het stuklopen van haar relatie met filosofieprofessor Pierre. Haar verblijf in de Franse hoofdstad drijft haar onvermijdelijk terug in zijn armen, terwijl haar huidige echtgenoot, regisseur Ugo, tijdens zijn zoektocht naar een onbekend manuscript van Goldoni valt voor de charmes van studente Dominique. Deze Dominique tenslotte, heeft weer een gokverslaafde halfbroer die het aanlegt met ballerina Sonia met wie Pierre inmiddels is getrouwd.

Diepe denkers
De aanloop die Rivette nodig heeft om zijn relatiemozaïek uiteen te zetten is nogal lang. De dialogen, waarin volgens goed Frans gebruik te pas en te onpas wordt geschermd met hele en halve filosofische waarheden, zijn vaak topzwaar maar lijken in wisselwerking met Pirandello's toneelstuk heel wat aanknopingspunten te bieden voor analyse van de personages. Is hun passie eigenlijk niet meer dan een middel om tot zelfkennis te komen? Is het mogelijk om het verleden af te schudden en, zoals de hoofdpersoon in Pirandello's toneelstuk stelt, "alleen maar een lichaam te zijn", dat vrij is in te vullen door de geliefde?
Voor de kijker die zo verleid wordt tot intellectueel gepeins over reuzeserieuze zaken als duiding en intertekstualiteit, heeft Rivette een aardige verrassing in petto. Want voorbij de helft van de speeltijd verandert Va savoir bijna ongemerkt van toon. Er sluipt een komische lichtvoetigheid de film binnen, die 'diepe denkers' een relativerende spiegel voorhoudt en misschien zelfs licht belachelijk maakt. Dezelfde theaterzaal waarin Pirandello's abstracte wijsheden over liefde en passie werden geponeerd, vormt het decor voor een humoristische finale.
Dat Rivette wegkomt met deze stijlomslag waarvan achteraf moeilijk is vast te stellen waar die precies wordt ingezet, is een teken van zijn meesterschap. Met Va savoir heeft hij een tijdloze relatiekomedie gemaakt. Niet zo één waarbij je om de haverklap in een schaterlach schiet maar één die het moet hebben van een met terugwerkende kracht werkend absurdisme.

Edo Dijksterhuis



top
VA SAVOIR

Februari 2002 #230

Productie
Marinte Marignac
Regie
Jacques Rivette
Scenario
Pascal Bonitzer
Christine Laurant
Jacques Rivette
Camera
William Lubtschansky
Montage
Nicole Lubtschansky
Met
Jeanne Balibar
Sergio Castellitto
Marianne Bassler
Jacques Bonnaffé
Helène de Fougerolles

Kleur, 150 minuten

Distributie
Upstream Pictures
Te zien
tijdens het Filmfestival Rotterdam en vanaf 31 januari in de filmtheaters

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


V

V FOR VENDETTA
V.I.S.S.E.N.
VA SAVOIR
VA, VIS ET DEVIENS
VAARWEL PAVEL
Les vacances du petit Nicolas
VACAS
Vacation
DE VADER VAN DE SOLDAAT
VALE ABRAÃO
VALENTÍN
VALENTINE
VALENTINE'S DAY
Valentino
Valerian and the City of a Thousand Planets
VALERIE AND HER WEEK OF WONDERS
Valhalla Rising
VALIANT
VALKYRIE
THE VALLEY OF THE BEES
VALS LICHT
VALSE WALS
LES VALSEUSES
De vampier zusjes
Vampierzusjes 2: Vleermuizen in je buik
Vampire Academy
VAMPIRE IN BROOKLYN
VAMPIRES SUCK
Vamps
VAMPYR
THE VAN
VAN GOD LOS
VAN GOGH
VAN HELSING
VAN MANNEN EN MERRIES
De Van Waveren Tapes
VAN WILDER: PARTY LIAISON
VANILLA SKY
THE VANISHING
VANTAGE POINT
Varg Veum: Het uur van de wolf
VARSITY BLUES
VATEL
Vazante
Vele hemels boven de zevende
LE VÉLO DE GHISLAIN LAMBERT
VELVET GOLDMINE
VENDREDI SOIR
LA VENGEANCE D'UNE BLONDE
VENGEANCE IS MINE
VENGO
VENOM
Du vent dans mes mollets
LA VENTANA
Ventoux (Nicole van Kilsdonk over)
VENUS
VENUS BOYZ
Venus in Fur
VENUS IN FURS
VERA DRAKE
VERBORGEN GEBREKEN
De verbouwing
VERDER DAN DE MAAN
THE VERDICT
VERDWAALD IN HET GEHEUGENPALEIS
Verdwijnen
VERGEEF ME
De vergeten krijgers
HET VERHAAL VAN XIAO YAN
VERHÄNGNIS
Verliefd op Ibiza
Verloop van jaren — Dichter bij Remco Campert (The Passing Years)
DE VERLOREN KOLONIE
DE VERLOREN SCHAT VAN DE TEMPELRIDDERS II
DE VERLOSSING
VERONICA GUERIN
Veronica Mars
VERS LE SUD
THE VERSACE MURDER
VERSAILLES
DAS VERSPRECHEN
DE VERSTEKELING
VERTICAL LIMIT
VERTIGO
VERY BAD THINGS
A VERY BRADY SEQUEL
VET HARD
LA VEUVE DE SAINT-PIERRE
Una via a Palermo
LOS VIAJES DEL VIENTO
Viceroy's House
VICKY CRISTINA BARCELONA
VICTOR... PENDANT QU'IL EST TROP TARD
Victoria
Victoria and Abdul
LA VIDA ES SILBAR
LA VIDA QUE TE ESPERA
VIDEOCRAZY
Videodrome
VIDEOMAPPINGS: AÏDA, PALESTINE
Une vie
LA VIE AU RANCH (Sophie Letourneur over)
La vie d'Adèle
La vie d'une autre
La vie de Jean-Marie
La vie de Jésus
LA VIE EN ROSE
Une vie meilleure
LA VIE MODERNE
LA VIE PROMISE
LA VIE RÊVÉE DES ANGES
LA VIE SUR TERRE
LA VIEILLE QUI MARCHAIT DANS LA MER
DE VIER ELEMENTEN
VIER MINUTEN
The View from Our House
VIEW FROM THE TOP
VIJF AVONDEN
De vijf en de piratenschat
VIJF KIDS EN IK
HET VIJFDE SEIZOEN
VILLA AMALIA
VILLA DES ROSES
THE VILLAGE
VILLAGE OF DREAMS
Vincent
VINCERE
VINYAN
VIOLA DI MARE
VIOLENT COP (SOMO OTOKO KYOBO NI TSUKI)
VIOLENT TRADITION
Violet
Violeta Went to Heaven
Violette
Virgin Mountain
THE VIRGIN SUICIDES
VIRGINA
VIRUS
VISAGE (Tsai Ming-liang over)
Visages villages
VISION
The Visit
The Visit, an Alien Encounter
LES VISITEURS
LES VISITEURS 2: LES COULOIRS DES TEMPS
THE VISITOR
LA VITA È BELLA
VITAL
Viva la libertà!
VIVA LALDJÉRIE
VIVA ZAPATERO!
VIVE ELLE
VIVE L'AMOUR (AIQING WANSUI)
VIZONTELE
VLEES
VLIEGEN NAAR DE MAAN 3D
DE VLIEGENDE HOLLANDER
DE VLIEGENIERSTER VAN KAZBEK
DE VLINDER TILT DE KAT OP
Een vlucht regenwulpen
VODKA LEMON
VOICES OF BAM
LA VOIE LACTÉE
Voir du pays
VOLAVÉRUNT
VOLCANO (Mick Jackson)
Volcano (Rúnar Rúnarsson)
LE VOLEUR D'ENFANTS
VOLEURS DE CHEVAUX
VOLGENS DE VOGELS
VOLLE MAAN
VOLVER
Het vonnis
Voor elkaar gemaakt
Voor ik doodga
VOORLAND
The Vow
Vox populi
VOY A EXPLOTAR
Voyage à travers le cinéma français
VOYAGE AU DÉBUT DU MONDE
LE VOYAGE DU BALLON ROUGE
The Voyeur
VREEMD BLOED
DE VRIENDSCHAP
DE VUURTOREN
¡Vivan las antipodas!