The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Agathe (Agathe de la Boulaye) met imaginair ideaalbeeld (Vera Stiphout) Vitaal willen zijn

VIVE ELLE

Nederland, 1997 | Miriam Kruishoop
Veel geprezen en veel bekroond geldt Miriam Kruishoop als de grote belofte voor de Nederlandse film. Op het Filmfestival Rotterdam zat een Tiger Award er niet in voor Vive elle, daarvoor is de film te ongemakkelijk en te dwars. Vive elle vereist doorzettingsvermogen, maar die inspanning wordt slechts gedeeltelijk beloond.

Vive elle is Kruishoops eerste lange film, en ook de eerste film waarin gesproken tekst voorkomt. Dat lijkt een hele stap na het dialoogloze korte werk dat ze tot nog toe maakte, maar Vive elle wekt niet de indruk dat ze zich daar een moment druk om heeft gemaakt. Er is in Vive elle iets van een verhaallijn te ontdekken en het hoofdpersonage maakt zelfs een soort psychologische ontwikkeling door. Maar meer dan een uitgewerkt plot is de film een verzameling min of meer op zichzelf staande scènes die wel thematisch een geheel vormen maar verder weinig logische samenhang vertonen. Kruishoops korte films gaan vaak over kwetsbare vrouwen, over eenzaamheid en de verhouding tot mannen. In Vive elle is dat feitelijk niet anders. Een soortgelijke thematiek wordt opgerekt en over verschillende scènes uitgespeeld.

Ultieme verleidelijkheid
Hoofdpersonage is Agathe. In de eerste minuten van de film stelt ze zichzelf voor; ze is vijfentwintig jaar en houdt van smarties en James Bond. Al vroeg door haar vader in de steek gelaten lijdt ze aan verlatingsangst en verkeert ze in een identiteitscrisis. Uit angst door haar vriend Olivier verlaten te worden heeft ze de relatie zelf verbroken. Ze is op zoek naar zichzelf, naar haar vrouwelijke en verleidelijke kant. De vrouwen in haar omgeving die die verleidelijkheid wel bezitten zijn een obsessie voor haar; haar nichtje Eve, ongenaakbaar en zelfbewust, haar beste vriendin Alexandra en haar imaginaire ideaalbeeld Vera. Deze Vera representeert de ultieme verleidelijkheid waar Agathe zich aan spiegelt, ze verenigt alle vrouwen in zich die Agathe bewondert. Als een mythische gestalte duikt ze op in de film en figureert ze in Agathe's erotische fantasieën. Olivier blijft tot op het laatst buiten beeld, alleen zijn stem becommentarieert zijn relatie met Agathe. Hij is uit haar leven verdwenen maar tegelijkertijd alleszins aanwezig. De obsessie van Agathe leidt tot destructie, van haarzelf en van haar omgeving.
De manier waarop Kruishoop haar film heeft vormgegeven lijkt op het eerste gezicht een totale ontkenning van alle regels van de filmkunst. Haar montage is springerig, de kadrering deugt niet omdat hoofden of delen daarvan regelmatig buiten beeld vallen, de structuur is fragmentarisch en de dialogen zijn associatief en vaak onnavolgbaar. Ernst en onzin vloeien in elkaar over en het karakter van het gezegde heeft niets te maken met de manier waarop het gezegd wordt. Taal is meer klank dan betekenis. Maar de indruk dat ze alle conventies aan haar laars lapt wordt enigszins teniet gedaan door het filmhistorisch besef dat er uit de film spreekt. De eerste scènes tussen Agathe en Eve op het dak, uitkijkend over Parijs, herinneren sterk aan de vroege Nouvelle Vague. Jump cuts, quasi-nonchalante composities, plotselinge stemmingswisselingen, een opgeknipte structuur; het zijn middelen die vitaliteit en spontaniteit moeten uitstralen. Volgens Kruishoop is het Nederlands een taal zonder enig gevoel, maar haar keuze om een Franstalige film te maken lijkt evenzeer een eerbetoon aan de Nouvelle Vague te zijn.

Lichaamstaal
Naarmate het gedrag van Agathe meer obsessieve trekjes gaat vertonen wordt de sfeer van de film onheilspellender. De vlakke erotiek, het theatrale, de belichting en de cameravoering ademen de sfeer van de films van Kruishoops inspirator Frans Zwartjes. Vive elle balanceert voortdurend op de grens van aanstellerij en overtuigend filmisch gevoel. In een paar scènes valt alles, inclusief de belachelijke kadrering, op z'n plaats. Dat is bijvoorbeeld het geval in een woordeloze scène waarin Agathe uiting geeft aan haar wanhoop. Het omgevingsgeluid dat meestal nadrukkelijk aanwezig is wordt weggedraaid en het geluid dat Agathe voortbrengt wordt sterk vertraagd weergegeven, net als het beeld. De introversie en de eenzaamheid van Agathe worden daarmee voelbaar gemaakt. De nadruk komt op haar lichaamstaal te liggen, niet op de expressie op haar gezicht, dat maar half in beeld is.
Maar er zijn ook scènes die te lijden hebben van te wezenloze teksten, een te gewilde afwijkende vorm en de al te nadrukkelijke stempel van Zwartjes. Ook de onheilszwangere erotische scènes met Vera en Eve zijn een beetje vervelend in hun dramatiek en hysterie. Dat Vive elle ondanks zijn zwakheden toch een overtuigende indruk maakt komt voornamelijk door de flair en de zelfverzekerdheid waarmee hij gemaakt is. Kruishoop weet precies wat ze wil en ze heeft een groot gevoel voor het neerzetten van een sfeer ter uitdrukking van hetgeen ze wil vertellen. Ook haar keuze van muziek is altijd heel sterk; meestal verrassend, nooit slechts illustratief en sterk sfeerbepalend. Er zit genoeg in haar film dat bewondering afdwingt, maar niet genoeg om over de volle lengte van een speelfilm te kunnen boeien.

Petra van der Ree



top
VIVE ELLE

Maart 1998 #187

Produktie
Paul J. van de Wint
Regie, scenario, camera, montage en muziek
Miriam Kruishoop
Geluid
Daniel Laaper
Met
Agathe de la Boulaye
Olivier Galfione
Eve Creac'h
Vera Stiphout

Kleur, 75 minuten

Distributie
NFM Distributie
Te zien
vanaf 5 maart

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


V

V FOR VENDETTA
V.I.S.S.E.N.
VA SAVOIR
VA, VIS ET DEVIENS
VAARWEL PAVEL
Les vacances du petit Nicolas
VACAS
Vacation
DE VADER VAN DE SOLDAAT
VALE ABRAÃO
VALENTÍN
VALENTINE
VALENTINE'S DAY
Valentino
Valerian and the City of a Thousand Planets
VALERIE AND HER WEEK OF WONDERS
Valhalla Rising
VALIANT
VALKYRIE
THE VALLEY OF THE BEES
VALS LICHT
VALSE WALS
LES VALSEUSES
De vampier zusjes
Vampierzusjes 2: Vleermuizen in je buik
Vampire Academy
VAMPIRE IN BROOKLYN
VAMPIRES SUCK
Vamps
VAMPYR
THE VAN
VAN GOD LOS
VAN GOGH
VAN HELSING
VAN MANNEN EN MERRIES
De Van Waveren Tapes
VAN WILDER: PARTY LIAISON
VANILLA SKY
THE VANISHING
VANTAGE POINT
Varg Veum: Het uur van de wolf
VARSITY BLUES
VATEL
Vazante
Vele hemels boven de zevende
LE VÉLO DE GHISLAIN LAMBERT
VELVET GOLDMINE
VENDREDI SOIR
LA VENGEANCE D'UNE BLONDE
VENGEANCE IS MINE
VENGO
VENOM
Du vent dans mes mollets
LA VENTANA
Ventoux (Nicole van Kilsdonk over)
VENUS
VENUS BOYZ
Venus in Fur
VENUS IN FURS
VERA DRAKE
VERBORGEN GEBREKEN
De verbouwing
VERDER DAN DE MAAN
THE VERDICT
VERDWAALD IN HET GEHEUGENPALEIS
Verdwijnen
VERGEEF ME
De vergeten krijgers
HET VERHAAL VAN XIAO YAN
VERHÄNGNIS
Verliefd op Ibiza
Verloop van jaren — Dichter bij Remco Campert (The Passing Years)
DE VERLOREN KOLONIE
DE VERLOREN SCHAT VAN DE TEMPELRIDDERS II
DE VERLOSSING
VERONICA GUERIN
Veronica Mars
VERS LE SUD
THE VERSACE MURDER
VERSAILLES
DAS VERSPRECHEN
DE VERSTEKELING
VERTICAL LIMIT
VERTIGO
VERY BAD THINGS
A VERY BRADY SEQUEL
VET HARD
LA VEUVE DE SAINT-PIERRE
Una via a Palermo
LOS VIAJES DEL VIENTO
Viceroy's House
VICKY CRISTINA BARCELONA
VICTOR... PENDANT QU'IL EST TROP TARD
Victoria
Victoria and Abdul
LA VIDA ES SILBAR
LA VIDA QUE TE ESPERA
VIDEOCRAZY
Videodrome
VIDEOMAPPINGS: AÏDA, PALESTINE
Une vie
LA VIE AU RANCH (Sophie Letourneur over)
La vie d'Adèle
La vie d'une autre
La vie de Jean-Marie
La vie de Jésus
LA VIE EN ROSE
Une vie meilleure
LA VIE MODERNE
LA VIE PROMISE
LA VIE RÊVÉE DES ANGES
LA VIE SUR TERRE
LA VIEILLE QUI MARCHAIT DANS LA MER
DE VIER ELEMENTEN
VIER MINUTEN
The View from Our House
VIEW FROM THE TOP
VIJF AVONDEN
De vijf en de piratenschat
VIJF KIDS EN IK
HET VIJFDE SEIZOEN
VILLA AMALIA
VILLA DES ROSES
THE VILLAGE
VILLAGE OF DREAMS
Vincent
VINCERE
VINYAN
VIOLA DI MARE
VIOLENT COP (SOMO OTOKO KYOBO NI TSUKI)
VIOLENT TRADITION
Violet
Violeta Went to Heaven
Violette
Virgin Mountain
THE VIRGIN SUICIDES
VIRGINA
VIRUS
VISAGE (Tsai Ming-liang over)
Visages villages
VISION
The Visit
The Visit, an Alien Encounter
LES VISITEURS
LES VISITEURS 2: LES COULOIRS DES TEMPS
THE VISITOR
LA VITA È BELLA
VITAL
Viva la libertà!
VIVA LALDJÉRIE
VIVA ZAPATERO!
VIVE ELLE
VIVE L'AMOUR (AIQING WANSUI)
VIZONTELE
VLEES
VLIEGEN NAAR DE MAAN 3D
DE VLIEGENDE HOLLANDER
DE VLIEGENIERSTER VAN KAZBEK
DE VLINDER TILT DE KAT OP
Een vlucht regenwulpen
VODKA LEMON
VOICES OF BAM
LA VOIE LACTÉE
Voir du pays
VOLAVÉRUNT
VOLCANO (Mick Jackson)
Volcano (Rúnar Rúnarsson)
LE VOLEUR D'ENFANTS
VOLEURS DE CHEVAUX
VOLGENS DE VOGELS
VOLLE MAAN
VOLVER
Het vonnis
Voor elkaar gemaakt
Voor ik doodga
VOORLAND
The Vow
Vox populi
VOY A EXPLOTAR
Voyage à travers le cinéma français
VOYAGE AU DÉBUT DU MONDE
LE VOYAGE DU BALLON ROUGE
The Voyeur
VREEMD BLOED
DE VRIENDSCHAP
DE VUURTOREN
¡Vivan las antipodas!