La mort de Louis XIV
Nocturama (Previously Unreleased)
Certain Women (Previously Unreleased)
L'amant double
Dunkirk
'Zonder visueel geheugen verdwijnt ons historisch bewustzijn'

Tramontane (Rabih) (Vatche Boulghourian over)

Libanon/Frankrijk, 2016 | Vatche Boulghourian
Een blinde man reist in Tramontane door Libanon op zoek naar zijn geboortecertificaat, 'en dus naar het bewijs dat hij bestaat', aldus debuterend filmmaker Vatche Boulghourian.

Door Dana Linssen

Blindheid is voor veel filmmakers een soort last frontier, de grens die ze per se willen slechten om tot de kern van hun vak en hun kunst door te dringen. Dat gold ook voor de Libanese filmmaker Vatche Boul­ghourian, die na jaren in het Midden-Oosten gewerkt te hebben aan diverse documentaires en nieuwsreportages en een studie film in New York in zijn debuutfilm Tramontane een blinde hoofdpersoon opvoert. Het script voor wat zijn debuutfilm moest worden was al bijna af toen hij een artikel van neuroloog Oliver Sacks las over de memoires van theoloog John Hull die minutieus beschreef hoe hij langzaam blind werd. Het meeste indruk maakten de passages waarin Sacks ingaat op hoe met het verdwijnen van Hulls gezichtsvermogen ook zijn visuele geheugen afneemt. Het relaas van iemand die niets meer kon zien, was voor Boulghourian een eyeopener: "Opeens zag ik wat voor geweldige metafoor dit was voor de manier waarop Libanon omgaat met trauma, geheugen en geschiedenis", vertelde hij eerder dit jaar op het Filmfestival Rotterdam, waar de film na zijn première in de Semaine de la critique van het Filmfestival Cannes vorig jaar voor het eerst in Nederland te zien was. "Je zou kunnen zeggen dat zonder visueel geheugen ook ons historisch bewustzijn verdwijnt. Film is een vorm van visueel geheugen."

Vatche Boul­ghourian (portret Nichon Glerum)


Geboortecertificaat
Tramontane gaat over de blinde zanger en multi-instrumentalist Rabih, die voor een optreden in Europa een paspoort moet aanvragen, en er dan achter komt dat zijn identiteit betwist wordt. Zo wordt hij gedwongen een reis door Libanon te ondernemen om zijn geboortecertificaat te vinden, hetgeen een reis wordt door de bloedige geschiedenis van zijn land.
Voor de hoofdrol vond Boulghourian een echte blinde musicus: "Ik wist vanaf het begin dat ik met een blinde acteur wilde werken, maar ook dat me dat voor een hoop ethische vragen zou stellen. Hoe is het bijvoorbeeld voor iemand om mee te werken aan een film die hij nooit zelf zal kunnen zien?" Tijdens de voorbereiding en casting ontdekte Boulghourian iets opmerkelijks: veel van de blinden die hij sprak waren juist enorme filmfans die hele verhalen konden navertellen. "Ik ben daardoor niet alleen anders gaan nadenken over het soort film dat ik wilde maken, maar ook over wat film eigenlijk is. Natuurlijk is film een visueel medium. Maar schijnbaar is het filmische iets wat het louter zichtbare overstijgt."
Wat zou er gebeuren als je een film zou maken die je op twee manieren zou kunnen ervaren en begrijpen: visueel en auditief, maar ook zonder een enkel frame te hoeven zien, zonder dat het een hoorspel zou worden? "Ik kwam erachter dat we in het sounddesign, en in de ruimtelijke compositie van het geluid, dezelfde emotionele impact moesten leggen als mensen anders bijvoorbeeld uit het acteren zouden halen. Dat heeft met stilte te maken, en met nabijheid en afstand."

Blindheid en burgeroorlog
Blindheid heeft verschillende functies in het verhaal, zowel narratief als metaforisch, vertelt Boulghourian. "Als Rabih niet blind was geweest dan was hij er al veel eerder in zijn leven achter gekomen dat er met zijn identiteitspapieren iets niet in orde was. Dus het feit dat hij niet kan zien heeft zijn leven op velerlei manieren beperkt. Maar dan is hij gedwongen om een reis te ondernemen om op zoek te gaan naar zijn identiteit. Een roadmovie met een blinde hoofdpersoon waarin zijn beperking zijn kracht wordt. Dat alles heeft natuurlijk ook een thematische, misschien zelfs metaforische betekenis. Zijn blindheid is het gevolg van de oorlog. Maar om erachter te komen wat er gebeurd is, moeten de mensen om hem heen een aantal dingen uit het verleden onder ogen zien."
"Je zou kunnen zeggen dat er in Libanon een bepaalde vorm van vrijwillig geheugenverlies, van vrijwillige blindheid bestaat", vervolgt hij. "De burgeroorlog is in 1990 beëindigd, en sindsdien gaat het land goed vooruit. Maar wel ten koste van de verwerking van het trauma. Er is geen gedeeld narratief, geen overeenstemming in Libanon hoe we de oorlog moeten bespreken. Er is geen collectief geheugen. Er is geen samenhangend verhaal wat we onze kinderen op school leren. De geschiedenisboeken houden in 1975 op. Dat betekent dat iedereen op zijn eigen versie van de geschiedenis is aangewezen, verhalen die uiteindelijk de kloof tussen de verschillende bevolkingsgroepen alleen maar zullen vergroten, en dat gaat tot op de dag van vandaag door. Er groeit een heel nieuwe generatie op zonder bewustzijn van hun verleden, of met een eenzijdig beeld van hun geschiedenis. Er zijn veel jonge mensen die de oorlog verheerlijken, omdat ze niet weten dat het de hel was. Maar als je het niet over het verleden eens kunt worden, hoe kun je het dan over het heden of de toekomst eens worden? Er is grote werkeloosheid, er zijn problemen met de toevoer van elektriciteit en water en dan zijn er nog eens meer dan twee miljoen vluchtelingen uit Syrië. Mijn film mag dan misschien een bittere feelgoodfilm lijken met veel muziek, maar hij gaat juist over al die dingen die niet benoemd worden. Hij heeft een heel urgente en acute achtergrond."


top
Tramontane (Rabih) (Vatche Boulghourian over)

Juli/augustus 2017 #400

Productie
Caroline Oliveira
Georges Schoucair
Regie en scenario
Vatche Boulghourian
Camera
Jimmy Lee Phelan
Montage
Nadia Ben Rachid
Art direction
Nadine Ghanem
Met
Barakat Jabbour
Michel Adabachi
Sajed Amer
Abido Bacha

Kleur, 105 minuten

Distributie
Cinemien
Te zien
vanaf 3 augustus

Ga voor alle bioscopen
en speeltijden naar
MrMovie.nl

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


T

T2 Trainspotting
TABEE TOEAN
Tabloid
Tabu
Tabu: A Story of the South Seas
TADPOLE
TAEGUKGI
THE TAILOR OF PANAMA
THE TAKE
TAKE CARE OF YOUR SCARF, TATJANA
Take Shelter
TAKE THE LEAD
Take This Waltz
TAKEN
Taken 2
Taken 3
TAKERS
TAKING LIVES
The Taking of Deborah Logan
THE TAKING OF PELHAM 1-2-3
TAKING SIDES
TAKING WOODSTOCK
The Tale of Princess Kaguya (Isao Takahata over)
A TALE OF TWO SISTERS
THE TALENTED MR. RIPLEY
Tales (Ghesse-ha)
TALES FROM EARTHSEA
TALES FROM THE GOLDEN AGE
TALK TO ME
TALKING GUITARS
TAMARA DREWE
TAMBIEN LA LLUVIA
TAN DE REPENTE
TANGO
TANGO ARGENTINO
LE TANGO DES RASHEVSKI
THE TANGO LESSON
TANK GIRL
Tanta agua
THE TAO OF STEVE
TAPAS
Tape
TAPE
TARA
TARA ROAD
TARNATION
Tarzan
DE TASJESDIEF
TASTE OF CHERRY (TA'M E GUILASS)
THE TASTE OF TEA
Tatsumi
TAURUS
TAXI
TAXI 2
TAXI 3
Taxi Teheran
TAXIDERMIA
TBS
TE DOY MIS OJOS
TEA
TEA WITH MUSSOLINI
The Teacher
TEACHING MRS. TINGLE
TEAM AMERICA: WORLD POLICE
TEARS OF THE BLACK TIGER
TEARS OF THE SUN
TECHNOCALYPS
Ted
Ted & de schat van de mummie
Ted 2
TED BUNDY
TEGEN HET VERGETEN
TEIGETJES FILM
TEKKONKINKREET
TELEGRAM
TELL NO ONE
TEMMINK: THE ULTIMATE FIGHT
LES TÉMOINS
TEMPORADA DE PATOS
LE TEMPS DU LOUP
LES TEMPS QUI CHANGENT
LE TEMPS QUI RESTE
LE TEMPS RETROUVÉ
TEMPTATION OF A MONK
THE TEMPTATION OF ST. TONY
TEMPUS FUGIT
TEN
TEN CANOES
TEN MONOLOGUES FROM THE LIVES OF THE SERIAL KILLERS
TENACIOUS D: THE PICK OF DESTINY
TENDER SON — THE FRANKENSTEIN PROJECT
TENDERNESS
La tendresse
Term Life
THE TERMINAL
TERMINAL VELOCITY
TERMINATOR 3: RISE OF THE MACHINES
TERMINATOR SALVATION
Terminator: Genesys
THE TERMINATOR: SPECIAL EDITION
TERMINUS PARADIS
Terraferma
TERRIBLY HAPPY
TERRORAMA!
TERUG NAAR DE KUST
TESIS
THE TESSERACT
DAS TESTAMENT DES DOKTOR MABUSE
Testament of Youth
LA TETA ASUSTADA
LA TÊTE EN FRICHE
La tête haute
TETSUO II: THE BODY HAMMER
Texas Chainsaw Massacre
THE TEXAS CHAINSAW MASSACRE
THE TEXAS CHAINSAW MASSACRE: THE BEGINNING
Texas Killing Fields
TEZA
THANK YOU FOR SMOKING
Thanks for Sharing
That Awkward Moment
That Small Piece
That Sugar Film
THAT THING YOU DO!
The Twilight Saga: Breaking Dawn Part 2
Theeb
Their Finest
THELONIOUS MONK: STRAIGHT NO CHASER
The Theory of Everything
THERE WILL BE BLOOD
THERE'S ONLY ONE JIMMY GRIMBLE
THERE'S SOMETHING ABOUT MARY
Thérèse Desqueyroux
THEY
THE THICK OF IT
THE THIN RED LINE
The Thing
THINGS TO DO IN DENVER WHEN YOU'RE DEAD
THINGS WE LOST IN THE FIRE
THINGS YOU CAN TELL JUST BY LOOKING AT HER
THE THIRD MIRACLE
The Third Side of the River
THE THIRD WHEEL
THIRTEEN
THIRTEEN DAYS
THIRTEEN GHOSTS
THIS BOY'S LIFE
THIS FILM IS NOT YET RATED
This is 40
THIS IS ENGLAND
This Means War
This Must Be the Place
THIS WORLD, THEN THE FIREWORKS
THE THOMAS CROWN AFFAIR
THOMAS EST AMOUREUX
THOR 3D
Thor: The Dark World
Those Who Feel the Fire Burning
A THOUSAND ACRES
THOUSAND PIECES OF GOLD
A Thousand Times Good Night
THE THREE BURIALS
The Three Disappearances of Soad Hosni
Three Generations
THREE KINGS
THREE MILES NORTH OF MOLKOM
THREE MONKEYS
THE THREE MUSKETEERS (1993)
The Three Musketeers (2011)
THREE NINJAS
THREE SEASONS
THREE TIMES
THREE TO TANGO
THREESOME
THRILLER — EN GRYM FILM
THROUGH THE OLIVE TREES
Through the Wall (Laavor et Hakir)
THUIS
THUMBSUCKER
THUNDERBIRDS
THUNDERHEART
TIC TAC
TICKET TO JERUSALEM
TICKETS
TIDELAND
TIE XI QU: WEST OF THE TRACKS
TIENGEMETEN
TIERRA
La tierra y la sombra
THE TIGER AND THE SNOW
TIGERLAND
EEN TIJD VOOR DRONKEN PAARDEN
TIJL UILENSPIEGEL
TILL HUMAN VOICES WAKE US
TIM BURTON'S THE NIGHTMARE BEFORE CHRISTMAS
TIMBOEKTOE
Timbuktu
TIME AND TIDE
THE TIME MACHINE
THE TIME THAT REMAINS
A TIME TO KILL
A TIME TO LOVE AND A TIME TO DIE
THE TIME TRAVELLER'S WIFE
TIMECOP
TIMELINE
Times like deese
THE TIMES OF HARVEY MILK
TIN CUP
TINA, WHAT'S LOVE GOT TO DO WITH IT
Tini, het nieuwe leven van Violetta
TINKE
Tinker Bell
Tinker Tailor Soldier Spy
TINKERBEL EN DE GROTE REDDINGSOPERATIE
Tinkerbell & de legende van het Nooitgedachtbeest
Tinkerbell en de piraten
TIRAMISU
TIRZA
TISHE!
TITAN A.E.
TITANIC
Titanic 3D
TITUS
TMNT
TO DIE FOR
TO END ALL WARS
To My Beloved (Para monha amada morta)
To Rome with Love (Woody Allen over)
TO SANG FOTOSTUDIO
To Stay Alive — A Method
To the Wonder
TO WONG FOO, THANKS FOR EVERYTHING! JULIE NEWMAR
DIE TÖDLICHE MARIA
TODO SOBRE MI MADRE (ALL ABOUT MY MOTHER)
Toegetakeld door de liefde
DE TOEKOMST IS OVER EEN UUR
Toen mijn vader een struik werd (setbezoek)
Toen was geluk heel gewoon — De film
TOGETHER
TOGETHER
TOKYO DECADENCE
TOKYO EYES
TOKYO FIST
TOKYO RAIDERS
TOKYO SONATA
TOLLBOOTH
TOM & THOMAS
TOM & VIV
Tom à la ferme
TOM AND JERRY
TOMBOY
TOMBSTONE
TOMMY BOY
Tomorrow
TOMORROW NEVER DIES
Toni Erdmann
TONINO
Tonio
Tony
Tony 10
TONY MANERO
TONY TAKITANI
TOO MUCH FLESH
TOOTLETUBS & JYRO
Top of the Lake
TOPSY-TURVY
Torn
TORQUE
Toscaanse bruiloft
Tot altijd
TOT ZIENS
TOTAL BALALAIKA SHOW
TOTAL ECLIPSE
TOTAL LOSS
Total Recall
TOTALLY F***ED UP
TOTALLY SPIES!
Toto and His Sisters
TOTÒ CHE VISSE DUE VOLTE
TOUCH
THE TOUCH
TOUCH OF EVIL
A TOUCH OF FEVER
A Touch of Sin
Touch of the Light
TOUCHING THE VOID
Tour de France
TOUR DES LÉGENDES
THE TOURIST
TOURNÉE
LA TOURNEUSE DE PAGES
Tous ensemble
Tous les chats sont gris
TOUS LES MATINS DU MONDE
TOUS LES SOLEILS
TOUT EST PARFAIT
Le tout nouveau testament
TOUT VA BIEN (ON S'EN VA)
TOWELHEAD
Tower Heist
Towers & Comets (Torres & cometas)
THE TOWN
TOWN AND COUNTRY
TOY STORY
TOY STORY 1 & 2, 3D
TOY STORY 2
TOY STORY 3, 3D
Tracers
Tracks
TRADE
TRAFFIC
TRAHIR
Train to Busan
TRAINING DAY
TRAINSPOTTING
Trainwreck
TRAITOR
TRAMONTANA
Tramontane (Rabih) (Vatche Boulghourian over)
Trance
TRANSAMERICA
Transcendence
TRANSE
TRANSFORMERS
Transformers: Age of Extinction
Transformers: Dark of the Moon 3D
TRANSFORMERS: REVENGE OF THE FALLEN
Transformers: The Last Knight
Transit Havana
TRANSPORTER
TRANSPORTER 2
The Transporter Refueled
TRANSSIBERIAN
TRANSYLVANIA
THE TRAP (KLOPKA)
Trash
TRASH HUMPERS
TRAVELING BIRDS
TRAVELLERS AND MAGICIANS
The Treasure (Corneliu Porumboiu over)
TREASURE PLANET (PIRATENPLANEET)
THE TREE
THE TREE OF LIFE
TREES LOUNGE
Treme seizoen 1
TRÊS IRMÃOS
TRESPASS
Trespass
TRI BRATA
THE TRIAL
TRIAL BY JURY
TRIANGLE
The Tribe
THE TRIBUNAL
TRICKS
TRIGGER
THE TRIGGER EFFECT
THE TRIP
The Trip to Italy
DE TRIP VAN TEETJE
Triple 9
TRIPLE AGENT
TRIPLE BOGEY ON A PAR 5 HOLE
LES TRIPLETTES DE BELLEVILLE
Trippel Trappel: dierensinterklaas
Trishna
TRISTAN + ISOLDE
TRISTRAM SHANDY: A COCK AND BULL STORY
TROIS COULEURS: BLANC
TROIS COULEURS: BLEU
TROIS COULEURS: ROUGE
Trois mondes
Trois souvenirs de ma jeunesse
TROIS VIES ET UNE SEULE MORT
TROJAN EDDIE
THE TROLL HUNTER
Trolls
TROMABILIA
TROPA DE ELITE
La Tropa de Elite 2
TROPIC THUNDER
TROPICAL MALADY
LE TROU
Trouble with the Curve
TROUBLED WATER
TROY
THE TRUCE
TRUE CRIME
True Detective
TRUE GRIT
TRUE LIES
TRUE NOON
TRUE ROMANCE
Truman
THE TRUMAN SHOW
Trumbo
TRUST
THE TRUTH ABOUT CATS & DOGS
TRYS DIENOS
TSATSIKI
TSATSIKI 2
TSOTSI
Tu dors Nicole
TU RIDI
TUCKER & DALE VS EVIL
TUESDAY, AFTER CHRISTMAS
DE TUIN VAN DE FINZI-CONTINI'S
Tuintje in mijn hart
Tula: The Revolt
TULPAN
THE TULSE LUPER SUITCASES. PART ONE: THE MOAB STORY
Turbo
TURBULENCE
Türelem (With a Little Patience)
The Turin Horse
Turist
TURISTAS (Previously Unreleased)
TURKS FRUIT
THE TURNER REVELATION
TURTLE: THE INCREDIBLE JOURNEY
TURTLES CAN FLY
Tussen 10 en 12
TUSSEN HEMEL EN AARDE
TUSSENLAND
TUSSENSTAND
DE TUSSENTIJD
TUVALU
THE TUXEDO
TUYA'S MARRIAGE
TWEE KEER IDA (FORBUDT FOR BØRN)
TWEE VROUWEN
De tweeling
TWELFTH NIGHT
TWELVE
TWENTYFOURSEVEN
Twentynine Palms
TWILIGHT
TWILIGHT
The Twilight Saga: Breaking Dawn — Part 1
TWILIGHT SAGA: ECLIPSE
TWILIGHT SAMURAI
TWIN FALLS IDAHO
TWIN PEAKS FIRE WALK WITH ME
TWIN TOWN
TWISTED
TWISTER
TWO BITS
The Two Faces of January
TWO FAMILY HOUSE
TWO FOR THE MONEY
TWO HANDS
THE TWO HORSES OF GENGHIS KHAN
TWO LOVERS
Two Mothers
TWO MUCH
Two Night Stand
TWO WEEKS NOTICE
TWO-LANE BLACKTOP
TYKHO MOON
Tyrannosaur