Wonder Woman
Broers
La región salvaje
En amont du fleuve
Daughters of the Dust
Het orakel van James Benning

RUHR

Duitsland, 2009 | James Benning
Twee jaar nadat James Benning met een groep Duitse filmacademiestudenten in het Ruhrgebied zijn workshop 'looking and listening' gaf, heeft hij in datzelfde gebied de wereldpremière van zijn film ruhr. Het is zijn eerste digitale film.

We bevinden ons in een filmzaal in Duisburg, waar de openingsfilm van de Duisburger Filmwoche zal worden vertoond. Het is een intiem zaaltje, met langs alle vier de wanden gordijnen en draperieën. Ingepakt in al die meters stof, heb ik het gevoel in een biechthok te zijn beland, waar straks, wanneer de voorste doeken openschuiven, de waarheid spreken zal. Die waarheid heet ruhr, en is van James Benning.
Dan schuiven de doeken open en zijn we met Benning een onderaardse wereld binnengedrongen: een heldere zigzaggende lichtbalk steekt fel af tegen het donker van een autotunnel. Onze blik glijdt via de karige strepen van de weg en de lichtbalk aan het plafond de diepte in, om vast te lopen waar de weg een bocht maakt en onze ogen niet verder reiken. Het is daar waar onze verwachting begint.
We weten niet wat er om de hoek komt. Het is de verbeelding van samengebalde verwachting. Rioolgeluid wordt muziek in deze Benningse tijdloze atmosfeer. Een blad ritselt over de vloer en het lijkt of het zijn dwarrelende weg met onwaarschijnlijke precisie uitgekozen heeft. Auto's lijken ineens speelgoedwagentjes die door een maquette rijden. Wat is hier werkelijkheid? Er gaat een lichte zucht van opluchting door de zaal als er een levensechte doodgewone fietser door het beeld heen trekt.
Het volgende beeld is een compositie van door vuur gloeiend staal dat ademt als een dans van de zee. De dominerende verticale lijnen van het eerste beeld worden beantwoord met krachtige schuivende horizontalen; de acteurs in dit shot zijn de machineonderdelen van een Duitse staalfabriek.
Een messcherpe cut voert ons in een klap naar een bos. Er schijnt licht door de onbeweeglijke bladeren. Het beeld lijkt gemanipuleerd. Kan een bos zo stil zijn? Zo bewegingloos? Als twee parallelle, verticale zwarte lijnen, doorsnijden twee bomen het beeld. "Weitermachen!", roept een vrouw uit het publiek. Als kijkers zitten we allen in het beangstigend roerloze beeld gevangen. De zwarte stammen zijn de tralies en onze gedachten zijn de patronen, het raster waaraan we willen, maar niet kunnen ontsnappen. Of toch? Een toverstaf in de vorm van een vliegtuig zet alles een moment in tuimelende en tollende beweging, het bos lijkt af te breken zoals een skelet dat zijn botten breekt. Een moment overheerst de suizende wind, om daarna weer ijzingwekkend te bevriezen.
De camera vervolgt haar weg in een moskee. Heupen en schouders, van achteren gezien. Wie is de camera? Als een kleine jongen kijken we onbeweeglijk en met grote ogen naar de ruggen van volwassen mannen. We kijken met de blik van een pasgeborene, een blik waarin nog geen herinneringen hoeven te worden weggepoetst. Een blik van ongekende puurheid, waar gedachten eenvoudigweg niet voorkomen. De ritmisch buigende, strekkende en dan weer knielende mannen worden trillingen die met elkaar verbonden zijn. Hun identiteit is onbelangrijk, verdwenen, opgeheven. Heeft die wel ooit bestaan?
En dan een krankzinnig shot van een alleronwerkelijkste plek. Een beeldhouwer op de maan die zijn zonden — en daarmee de zonden van de hele mensheid — staat weg te branden? Het minutieuze werk van de man is een ode aan de arbeiders van het Ruhrgebied.
Begeleid door zachte piano volgt een straatbeeld. Hier lopen de bewoners onhoorbaar, alsof ze in de hemel zijn. Ze hebben geen grond onder de voeten. Zijn het wel echte verschijningen?
Slotbeeld vormt een toren van een staalfabriek die beeldvullend stoom uitblaast. De tijd maakt hem machtig. Een orakel van het Ruhrgebied. Langzaam gaat het licht uit. De toren wordt zwarter en zwarter, tenslotte wordt hij duivels zwart. Hij dwingt ons op de knieën. Maar Benning neemt ons mee de hemel in. Als een koepel strekt zijn film zich over het publiek uit, neemt het in zich op. Het is alsof er vanavond twee films draaien.
De tweede film speelt zich in en tussen ons zelf af. Het doek is niets anders dan de aanleiding. Onze onrust, ons gegiechel, onze onzekerheid, onze irritatie en ons genot, een flesje dat omvalt, een knikbeweging en een hoest; onze gelijkheid in ons verschillend zijn. Bennings tijd heeft zijn werk gedaan. De Rijndochters hebben hun schat weer terug. We zijn opgehouden te verwachten.

Petra Kleyn



top
RUHR

December 2009 #316

Regie
James Benning

Kleur, 120 minuten

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


R

R U THERE
R.W. FASSBINDER COLLECTIE I & II
RABAT
RABBIT HOLE
RABBIT ON THE MOON
RABBIT-PROOF FENCE
Race
RACHEL GETTING MARRIED
RACING STRIPES
RADELOOS
RADIOLAND MURDERS
LA RAFLE.
THE RAGE: CARRIE 2
The Raid
The Raid 2
The Railway Man
RAIN DOGS
THE RAINBOW WARRIORS OF WAIHEKE ISLAND
RAINING STONES
RAISE YOUR VOICE
RAISING CAIN
RAISING HELEN
THE RAMEN GIRL
Ramon en het Paard van Sinterklaas
Rams
La rançon de la gloire (Xavier Beauvois over)
RANDOM HEARTS
RANGO
Rânia
RANSOM
RAPA-NUI
RAPID FIRE
RAPUNZEL
RASPUTIN
THE RAT PACK
RAT RACE
RATATOUILLE
RATCATCHER
Ratchet & Clank
RATJETOE EN DE THORNBERRY'S: BIJ DE BEESTEN AF
RATJETOE — DE RUGRATS FILM
Die Räuberin
The Raven
RAVENOUS
Raw
RAY
Razend
THE READER (Stephen Daldry over)
THE REAL BLONDE
THE REAL HOWARD SPITZ
Real Steel
Réalité
Reality
REALITY BITES
THE REAPING
REAR WINDOW
Reasonable Doubt
REBECCA
Rebelle
Rebels
REBELS OF THE NEON GOD
Rebelse stad
THE REBIRTH
THE REBOUND
THE RECKONING
RECLAIM YOUR BRAIN (FREE RAINER)
RECONSTRUCTION
RECOUNT
THE RECRUIT
RECYCLE
RED
Red 2
RED BEADS
RED CORNER
RED DRAGON
RED DUST
RED EYE
RED HOT
Red Lights
RED PLANET
RED RIDING HOOD
RED RIDING-TRILOGIE
RED ROAD
RED ROCK WEST
THE RED SHOES
THE RED STUFF
The Red Turtle
THE RED VIOLIN
REDACTED
REDS
LE REFUGE
Refugiado
REGARDE LA MER
REGENERATION
Het regent gehaktballen 2
HET REGENT GEHAKTBALLEN 3D
Regilaul
La región salvaje
Regression
LES REGRETS
REIGN OF ASSASSINS
REIGN OF FIRE
REINDEER GAMES
LA REINE MARGOT
DIE REISE NACH KAFIRISTAN
RELAX... IT'S JUST SEX!
THE RELIC
La religieuse
RELIGULOUS
Remainder
THE REMAINS OF THE DAY
REMBRANDT
REMBRANDT'S J'ACCUSE
Remember
REMEMBER ME
REMEMBER THE TITANS
RENAISSANCE
LES RENDEZ-VOUS DE PARIS
RENDITION
Renesse
RENO 911!: MIAMI
Renoir
RENT-A-FRIEND
Réparer les vivants
The Repentant (El Taaib)
THE REPLACEMENT KILLERS
REPO MEN
REPRISE
REQUIEM
REQUIEM FOR A DREAM
RESCUE DAWN
RESERVATION ROAD
RESERVOIR DOGS
THE RESIDENT
RESIDENT EVIL
RESIDENT EVIL: AFTERLIFE 3D
RESIDENT EVIL: APOCALYPSE
RESIDENT EVIL: EXTINCTION
Resident Evil: Retribution
Resident Evil: The Final Chapter
RESISTANCE
La résistance de l'air
RESPIRO
RESSOURCES HUMAINES
Rester vertical
Restless
RESTORATION
RESURRECTION MAN
Retour à Ithaque
THE RETURN (VOZVRASJÈNJE)
RETURN OF THE JEDI
RETURN TO HANSALA
Return to Homs (IDFA)
RETURN TO ME
RETURN TO PARADISE
De reünie
The Reunion
REVANCHE
REVELATION
The Revenant
Revenge of the Green Dragons
REVENGER'S TRAGEDY
THE REVENGERS' COMEDIES
REVISION: APOCALYPSE 2
REVOLUTIONARY ROAD
The Rewrite
REX GILDO, DE VAL VAN EEN SCHLAGERKONING
REYKJAVIK-ROTTERDAM
Rhino Season
RHYTHM IS IT
RICHARD III
RICHIE RICH
RICHTING ENGELAND
RICHTING WEST
Ricki and the Flash
RICKY
Riddick
Ride Along
Ride Along 2
RIDE WITH THE DEVIL
RIDICULE
RIDING ALONE FOR THOUSANDS OF MILES
RIDING GIANTS
RIEN À DÉCLARER
RIEN À FAIRE
DE RIETFLUIT
RIFF RAFF
RIGHTEOUS KILL
THE RING
THE RING 2
THE RINGMASTER
Rings
RINGU/RING
RIO
Rio 2
RIO, EEN DAG IN AUGUSTUS CAMPO GRANDE — CENTRAL DO BRASIL
Rio: I Love You
The Riot Club
Riphagen
RIPLEY'S GAME
Ripper Street
Rise of the Guardians
Rise of the Planet of the Apes
Risen
RISING SUN
RIT OVER DE GRENS
THE RITE
THE RIVER
A RIVER RUNS THROUGH IT
THE RIVER WILD
DE RIVIER OKKERVIL
RIVIERA HOTEL
RIZE
RKO 281 — THE BATTLE OVER CITIZEN KANE
THE ROAD
THE ROAD (DE WEG)
THE ROAD HOME
Road North
THE ROAD TO ELDORADO
THE ROAD TO GUANTANAMO
ROAD TO PERDITION
THE ROAD TO WELLVILLE
ROAD TRIP
ROADRACERS
ROADS TO KOKTEBEL
ROB ROY
Rob the Mob
UNE ROBE D'ÉTÉ
Roberto Succo
ROBIN HOOD
ROBIN HOOD, MEN IN TIGHTS
Robinson Crusoe
Robocop
Robot & Frank
ROBOTS
ROCCO E I SUOI FRATELLI
THE ROCK
Rock of Ages
ROCK STAR
ROCK'N ROLL JUNKIE
ROCKNROLLA
ROCKY BALBOA
HET RODE KORENVELD
ROGUE ASSASSIN
Rogue One — A Star Wars Story
ROGUE TRADER
Rokjesdag
ROLE MODELS
ROMANCE
ROMANCE & CIGARETTES
ROMANCE DE VALENTÍA — ONLY THE BRAVE
ROMANZO CRIMINALE
ROMASANTA
ROMEO IS BLEEDING
ROMEO MUST DIE
ROMPER STOMPER
ROMY & MICHELE'S HIGH SCHOOL REUNION
Ron Goossens, Low-Budget Stuntman
Ronal The Barbarian
RONIN
ROOKSPOREN
Room
Room 514
ROOS REBERGEN — "WEET IK NIET ZO GOED..."
ROPE
ROSAS DANST ROSAS
LES ROSEAUX SAUVAGES
ROSENSTRASSE
ROSETTA
ROSIE: THE DEVIL IN MY HEAD
ROSINE
ROTVOS
ROUGH MAGIC
THE ROUND UP
ROUNDERS
LA ROUTE
ROUTE IRISH
The Rover
A Royal Affair
A Royal Night Out
THE ROYAL TENENBAUMS
RR
RUBBER
RUBY & QUENTIN
Ruby Sparks
RUDO Y CURSI
RUDYARD KIPLING'S THE JUNGLE BOOK
RUGRATS IN PARIS
RUHR
THE RUINS
THE RULES OF ATTRACTION
RULES OF ENGAGEMENT
The Rum Diary
RUMBA
RUMBLE IN THE BRONX
RUMOR HAS IT...
Run All Night
Run and Jump
RUN, FAT BOY, RUN
RUNAWAY BRIDE
THE RUNAWAY JURY
THE RUNAWAYS
RUNDSKOP
The Runner
Runner, Runner
RUNNING SCARED
Rush
RUSH HOUR
RUSH HOUR 2
RUSH HOUR 3
RUSHMORE
DE RUSLUI
RUSSIAN ARK
Ruth & Alex