Rester vertical
Raw
Get Out
Quality Time
The Other Side of Hope
Serge (Stéphane Rideau) en Maïté (Elodie Bouchez) Oorlogen kennen geen nostalgie

LES ROSEAUX SAUVAGES

Frankrijk, 1994 | André Téchiné
Voor het eerst heeft André Téchiné het aangedurfd om een film te maken waarin eigenlijk niets bijzonders gebeurt. Voorheen leek hij nog wel eens bang dat de toeschouwer zich zou vervelen en zorgde voor het nodige spektakel. Les roseaux sauvages, een fijnzinnige vertelling over de groei naar volwassenheid, laat zien dat het ook heel goed zonder kan.

Na L'eau froide van Olivier Assayas is Les roseaux sauvages de tweede film uit de serie 'Tous les garçons et les filles de leur âge' die in Nederland wordt uitgebracht. De serie is een initiatief van de Frans-Duitse televisiezender ARTE. Negen filmregisseurs maakten een film over de periode dat zijzelf tieners waren, met veel aandacht voor de subcultuur en de muziek van jongeren uit de betreffende periode.
Les roseaux sauvages speelt in 1962 in een dorp in het zuidwesten van Frankrijk. Centraal staan vier jongeren in hun laatste schooljaar en hun onderlinge verhoudingen. Die worden bepaald door enerzijds vriendschap en liefde, anderzijds door de actuele realiteit, de op zijn eind lopende onafhankelijkheidsoorlog in Algerije.
François is min of meer de hoofdpersoon: via hem komen de anderen met elkaar in contact. Hij is bevriend met Maïté, de dochter van hun lerares en overtuigd communiste. Haar ouders zijn gescheiden en daardoor lijkt ze weinig interesse te hebben voor jongens. Met Serge heeft hij zijn eerste homoseksuele ervaring. Anders dan François beschouwt Serge het als een incident: eigenlijk is hij verliefd op Maïté. Henri, van Frans-Algerijnse afkomst, is nieuw op school en wordt in eerste instantie gemeden om zijn politieke voorkeur en zijn wat cynische en hooghartige houding, maar met een aan naïviteit grenzende volharding weet François hem te naderen. Henri's politieke ideeën staan lijnrecht tegenover die van de communistische partij, wat hem in conflict brengt met zowel Serge als Maïté.
Hoe dichtbij de oorlog ook komt wanneer de broer van Serge sneuvelt, het vinden van de eigen identiteit en het volwassen worden worden uiteindelijk toch door andere factoren bepaald. De balans die Téchiné weet te vinden tussen die verschillende krachten is overtuigend en precies goed. De oorlog is bijna het enige tijdsbepalende element in de film. Voorspelbare jaren zestig nostalgie blijft gelukkig achterwege. Vooral in de laatste scènes aan de rivier, waar politieke kwesties geen rol meer lijken te spelen en de verhoudingen bepaald worden, krijgt de film een bijna tijdloos karakter.

Terughoudend
De films van André Téchiné kennen vaak die wonderlijke afwisseling van een ingehouden verteltrant en een explosie van emoties of gebeurtenissen die zowel de film als de personages moeten intensiveren. Dat pakt niet altijd even geslaagd uit. De middelen waarmee Téchiné die intensiteit wil bereiken zijn soms zwaar aangezet, en het tempo waarin de gebeurtenissen zich voltrekken is nogal overspannen.
In Les roseaux sauvages ontbreekt die intensivering, dat dramatische, die neiging tot overrompeling. Emoties worden eerder gesuggereerd dan uitdrukkelijk geëtaleerd. Het resultaat is een rustig tempo, een regelmatige stijl en een vrij sobere manier van vertellen. Dramatiek wordt vaak zelfs geheel vermeden. Als de directeur de klas in komt om Serge mee te delen dat zijn broer Pierre is omgekomen, zien we hem alleen meelopen naar zijn kantoor.
Een mooi voorbeeld van terughoudendheid is ook de scène waarin Serge en François besluiten naar Toulouse te gaan. Samen op de brommer rijden ze door de velden, opeens maakt het knetteren van de brommer plaats voor muziek en zien we François met zijn armen om Serge's middel innig tevreden tegen diens rug leunen. Dat zegt meer dan het hele avontuur in Toulouse en dat krijgen we dan ook niet te zien.

Gesprekken
Hij had nog verder kunnen gaan. Op verschillende momenten in de film vallen er 'gaten' die de toeschouwer heel goed zelf kan invullen. Het schuldgevoel van de onderwijzeres bijvoorbeeld over de dood van Pierre, die zij niet geholpen heeft toen hij wilde deserteren. Ze begint in de klas te huilen na de versregel 'I'm haunted', en in het ziekenhuis verschijnt hij aan haar bed. Er zitten een paar van die scènes in die in hun veelzeggendheid nog mooier geweest waren als ze niet op een bepaald moment in een gesprek uitgelegd zouden worden.
J'embrasse pas, een film van Téchiné uit 1991 die eveneens het volwassen worden als thema heeft, kent die scènes ook maar in het hoge tempo van die film is er geen tijd voor uitleg. Bovendien wordt het personage vooral van buitenaf gezien. Zijn handelen moet ons inzicht verschaffen, en niet zijn gedachten. De vier jongeren in Les roseaux sauvages leren we daarentegen voornamelijk kennen door de gesprekken die ze met elkaar voeren. Het grootste deel van de film bestaat daaruit. Deze aanpak is veel directer, maar ook minder interessant. Wat niet wil zeggen dat de personages niet interessant zijn. Téchiné weet wel degelijk belangstelling voor ze op te wekken, hoe 'gewoon' ze ook zijn.
Zoals de explosieve stijl van J'embrasse pas aansluit bij het jachtige en harde leven in Parijs, zo past het kalme tempo en de gelijkmatige stijl van Les roseaux sauvages bij het leven in een wat gewoon dorpje waar alleen de oorlog voor wat onrust zorgt. En dan nog voornamelijk via de radio. Les roseaux sauvages bewijst dat er geen groots spektakel nodig is om een krachtige film te maken.

Petra van der Ree



top
LES ROSEAUX SAUVAGES

Juli/augustus 1995 #158

Produktie
Alan Sarde
Georges Benayoun
Regie
André Téchiné
Scenario
André Téchiné
Gilles Taurand
Olivier Massart
Camera
Jeanne Lapoire
Geluid
Jean-Luc Marino
Montage
Martine Giordano
Met
Elodie Bouchez
Gaël Morel
Stéphane Rideau
Frédéric Gorny

Kleur, 110 minuten

Distributie
Argus Film
Te zien
vanaf 10 augustus

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


R

R U THERE
R.W. FASSBINDER COLLECTIE I & II
RABAT
RABBIT HOLE
RABBIT ON THE MOON
RABBIT-PROOF FENCE
Race
RACHEL GETTING MARRIED
RACING STRIPES
RADELOOS
RADIOLAND MURDERS
LA RAFLE.
THE RAGE: CARRIE 2
The Raid
The Raid 2
The Railway Man
RAIN DOGS
THE RAINBOW WARRIORS OF WAIHEKE ISLAND
RAINING STONES
RAISE YOUR VOICE
RAISING CAIN
RAISING HELEN
THE RAMEN GIRL
Ramon en het Paard van Sinterklaas
Rams
La rançon de la gloire (Xavier Beauvois over)
RANDOM HEARTS
RANGO
Rânia
RANSOM
RAPA-NUI
RAPID FIRE
RAPUNZEL
RASPUTIN
THE RAT PACK
RAT RACE
RATATOUILLE
RATCATCHER
Ratchet & Clank
RATJETOE EN DE THORNBERRY'S: BIJ DE BEESTEN AF
RATJETOE — DE RUGRATS FILM
Die Räuberin
The Raven
RAVENOUS
Raw
RAY
Razend
THE READER (Stephen Daldry over)
THE REAL BLONDE
THE REAL HOWARD SPITZ
Real Steel
Réalité
Reality
REALITY BITES
THE REAPING
REAR WINDOW
Reasonable Doubt
REBECCA
Rebelle
Rebels
REBELS OF THE NEON GOD
Rebelse stad
THE REBIRTH
THE REBOUND
THE RECKONING
RECLAIM YOUR BRAIN (FREE RAINER)
RECONSTRUCTION
RECOUNT
THE RECRUIT
RECYCLE
RED
Red 2
RED BEADS
RED CORNER
RED DRAGON
RED DUST
RED EYE
RED HOT
Red Lights
RED PLANET
RED RIDING HOOD
RED RIDING-TRILOGIE
RED ROAD
RED ROCK WEST
THE RED SHOES
THE RED STUFF
The Red Turtle
THE RED VIOLIN
REDACTED
REDS
LE REFUGE
Refugiado
REGARDE LA MER
REGENERATION
Het regent gehaktballen 2
HET REGENT GEHAKTBALLEN 3D
Regilaul
Regression
LES REGRETS
REIGN OF ASSASSINS
REIGN OF FIRE
REINDEER GAMES
LA REINE MARGOT
DIE REISE NACH KAFIRISTAN
RELAX... IT'S JUST SEX!
THE RELIC
La religieuse
RELIGULOUS
Remainder
THE REMAINS OF THE DAY
REMBRANDT
REMBRANDT'S J'ACCUSE
Remember
REMEMBER ME
REMEMBER THE TITANS
RENAISSANCE
LES RENDEZ-VOUS DE PARIS
RENDITION
Renesse
RENO 911!: MIAMI
Renoir
RENT-A-FRIEND
Réparer les vivants
The Repentant (El Taaib)
THE REPLACEMENT KILLERS
REPO MEN
REPRISE
REQUIEM
REQUIEM FOR A DREAM
RESCUE DAWN
RESERVATION ROAD
RESERVOIR DOGS
THE RESIDENT
RESIDENT EVIL
RESIDENT EVIL: AFTERLIFE 3D
RESIDENT EVIL: APOCALYPSE
RESIDENT EVIL: EXTINCTION
Resident Evil: Retribution
Resident Evil: The Final Chapter
RESISTANCE
La résistance de l'air
RESPIRO
RESSOURCES HUMAINES
Rester vertical
Restless
RESTORATION
RESURRECTION MAN
Retour à Ithaque
THE RETURN (VOZVRASJÈNJE)
RETURN OF THE JEDI
RETURN TO HANSALA
Return to Homs (IDFA)
RETURN TO ME
RETURN TO PARADISE
De reünie
The Reunion
REVANCHE
REVELATION
The Revenant
Revenge of the Green Dragons
REVENGER'S TRAGEDY
THE REVENGERS' COMEDIES
REVISION: APOCALYPSE 2
REVOLUTIONARY ROAD
The Rewrite
REX GILDO, DE VAL VAN EEN SCHLAGERKONING
REYKJAVIK-ROTTERDAM
Rhino Season
RHYTHM IS IT
RICHARD III
RICHIE RICH
RICHTING ENGELAND
RICHTING WEST
Ricki and the Flash
RICKY
Riddick
Ride Along
Ride Along 2
RIDE WITH THE DEVIL
RIDICULE
RIDING ALONE FOR THOUSANDS OF MILES
RIDING GIANTS
RIEN À DÉCLARER
RIEN À FAIRE
DE RIETFLUIT
RIFF RAFF
RIGHTEOUS KILL
THE RING
THE RING 2
THE RINGMASTER
Rings
RINGU/RING
RIO
Rio 2
RIO, EEN DAG IN AUGUSTUS CAMPO GRANDE — CENTRAL DO BRASIL
Rio: I Love You
The Riot Club
Riphagen
RIPLEY'S GAME
Ripper Street
Rise of the Guardians
Rise of the Planet of the Apes
Risen
RISING SUN
RIT OVER DE GRENS
THE RITE
THE RIVER
A RIVER RUNS THROUGH IT
THE RIVER WILD
DE RIVIER OKKERVIL
RIVIERA HOTEL
RIZE
RKO 281 — THE BATTLE OVER CITIZEN KANE
THE ROAD
THE ROAD (DE WEG)
THE ROAD HOME
Road North
THE ROAD TO ELDORADO
THE ROAD TO GUANTANAMO
ROAD TO PERDITION
THE ROAD TO WELLVILLE
ROAD TRIP
ROADRACERS
ROADS TO KOKTEBEL
ROB ROY
Rob the Mob
UNE ROBE D'ÉTÉ
Roberto Succo
ROBIN HOOD
ROBIN HOOD, MEN IN TIGHTS
Robinson Crusoe
Robocop
Robot & Frank
ROBOTS
ROCCO E I SUOI FRATELLI
THE ROCK
Rock of Ages
ROCK STAR
ROCK'N ROLL JUNKIE
ROCKNROLLA
ROCKY BALBOA
HET RODE KORENVELD
ROGUE ASSASSIN
Rogue One — A Star Wars Story
ROGUE TRADER
Rokjesdag
ROLE MODELS
ROMANCE
ROMANCE & CIGARETTES
ROMANCE DE VALENTÍA — ONLY THE BRAVE
ROMANZO CRIMINALE
ROMASANTA
ROMEO IS BLEEDING
ROMEO MUST DIE
ROMPER STOMPER
ROMY & MICHELE'S HIGH SCHOOL REUNION
Ron Goossens, Low-Budget Stuntman
Ronal The Barbarian
RONIN
ROOKSPOREN
Room
Room 514
ROOS REBERGEN — "WEET IK NIET ZO GOED..."
ROPE
ROSAS DANST ROSAS
LES ROSEAUX SAUVAGES
ROSENSTRASSE
ROSETTA
ROSIE: THE DEVIL IN MY HEAD
ROSINE
ROTVOS
ROUGH MAGIC
THE ROUND UP
ROUNDERS
LA ROUTE
ROUTE IRISH
The Rover
A Royal Affair
A Royal Night Out
THE ROYAL TENENBAUMS
RR
RUBBER
RUBY & QUENTIN
Ruby Sparks
RUDO Y CURSI
RUDYARD KIPLING'S THE JUNGLE BOOK
RUGRATS IN PARIS
RUHR
THE RUINS
THE RULES OF ATTRACTION
RULES OF ENGAGEMENT
The Rum Diary
RUMBA
RUMBLE IN THE BRONX
RUMOR HAS IT...
Run All Night
Run and Jump
RUN, FAT BOY, RUN
RUNAWAY BRIDE
THE RUNAWAY JURY
THE RUNAWAYS
RUNDSKOP
The Runner
Runner, Runner
RUNNING SCARED
Rush
RUSH HOUR
RUSH HOUR 2
RUSH HOUR 3
RUSHMORE
DE RUSLUI
RUSSIAN ARK
Ruth & Alex