The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Caroline Ducey en porno-acteur Rocco Siffredi in Romance Piemels als dode vogeltjes

ROMANCE

Frankrijk, 1999 | Catherine Breillat
De opschudding rond de echte erectie, fellatio en neukpartij in Romance heeft van de Franse regisseur Catherine Breillat vijfentwintig jaar na haar debuut alsnog een beroemde vrouw gemaakt. Terwijl Breillat, die in het verleden als scenarioschrijfster samenwerkte met Fellini en Pialat, eerst alleen strenge feministen voor het hoofd wist te stoten, zette zij met haar vijfde film ook andere tongen in beweging.

"'Zijn' en 'hebben' zijn geheel verschillende werkwoorden", zucht Marie, het hoofd schuin, de nek geknakt, de blik het klaslokaal uit, de gedachten bij haar nachtelijke ongerief. De in maagdelijk wit geklede onderwijzeres staat op het punt de lastige vervoegingen van 'être' en 'avoir' aan haar tienjarige leerlingen uit te leggen, maar het is duidelijk dat ze hier meer tot zichzelf spreekt. Marie heeft moeite met 'zijn' en 'hebben'. Ze kan het niet tegelijk; ze kan niet tegelijk beminnen en bemind worden. Het is een gebrek dat zij haar impotente verloofde nacht na nacht voor de voeten werpt, maar uit haar zoektocht naar genot die volgt, blijkt dat dat een geval van projectie is.
Verloofde Paul wil niet met Marie vrijen en dus gaat de kwijnende Marie op zoek naar andere vrijers, zowel om Paul jaloers te maken als om zich bevrijden van haar frustraties. Ze geeft zich passief over aan willekeurige voorbijgangers en gaat daarin steeds een stapje verder tot aan een sadomasochistische verhouding met haar baas toe. Het gehang in de touwen met de witte design jurk tot op de heupen opgestroopt oogt ongemakkelijk maar werkt louterend. Het brengt haar terug bij Paul, die haar in een opwelling zwanger maakt, waarna het moederschap wacht en hij (letterlijk) in rook op kan gaan.

SM-dynamiek
Breillat borduurt in Romance op haar oude thema's voort. Macht en onmacht in liefde en seksualiteit, de strijd tussen autonomie en zelfverlies, tussen zijn en hebben, lopen als de rode draad door haar werk. Het zijn thema's waarmee ze zich plaatst tussen de filmmakers van de jaren zeventig, de periode waarin Breillat met filmen begon. Destijds werd er obsessief nagedacht over macht en onmacht, binnen en buiten de (hetero)seksuele relatie, liefst aan elkaar verbonden. Denk aan films als The night porter van Liliana Cavani (onlangs weer op televisie te zien) of Salo van Pier Paolo Pasolini, films die nog extra choqueerden omdat ze masochisme en sadisme koppelden aan een onverwerkt fascistisch verleden.
Breillat beperkt zich tot de sm-dynamiek in de relatie tussen man en vrouw en stapt in de voetsporen van de in Frankrijk veel gelezen filosoof George Bataille. Uit een heteroseksuele liefde kan maar weinig moois bloeien. Begeerte corrumpeert, zo meent de Française. Het doel is de ander te bezitten, of door de ander bezeten te worden en dus legt een van de twee, in Breillats films vaak letterlijk, het loodje. Terwijl we zo'n amour fou met fatale afloop wel vaker op het scherm verbeeld hebben gezien, is bijzonder aan Breillats films dat ze de kant van de vrouw kiest en ook de ambivalentie in haar verlangen laat zien. Er zijn geen eenduidige daders en slachtoffers. Dat is de regisseur overigens niet altijd in dank afgenomen. Zo was de wijze waarop de veertienjarige Lili in 36 fillette tegen haar twintig jaar oudere minnaar ja en nee tegelijk zegt, hem uitdaagt, wegrent en weer terugkomt, sommige feministische kijkers een doorn in het oog.

Verjaarde avantgarde
Ook haar laatste film Romance heeft al de nodige irritatie opgewekt, al komt die irritatie eerder uit de verpakking voort dan uit de controversiële boodschap. Jammer is dat Breillat in Romance haar grootste kracht, de opmerkelijk ongedwongen stijl van haar eerdere films, heeft laten varen. Terwijl het felle 36 fillette (1986), met zijn zwieperige wagenpark-realisme ook van vorig jaar had kunnen zijn, oogt Breillats laatste film als verjaarde avantgarde.
De seks mag dan echt en dus van deze tijd zijn, de film in zijn geheel is gekunsteld. Hoofdrolspeelster Caroline Ducey beweegt zwaar, als een slaapwandelaarster, en ze kijkt alsof het een voortdurende inspanning is om haar ogen open te houden. Het kille interieur van Marie's appartement, de witte designkleding die gepast rood is wanneer ze aan haar sadomasochistische uitstapje begint, roepen eerdere sadomasochistische universa in herinnering, alleen de broodnodige fascinatie blijft uit. Breillat slaagt er maar niet in om je Marie's fantasiewereld binnen te trekken. Het eindeloze gedelibereer over 'piemels als dode vogeltjes' werkt op de lachspieren en haar tobberige voice-over schept afstand. Fatalistische verzuchtingen als "de mannen die ons verafschuwen begrijpen ons beter dan de mannen van wie we houden", leiden tot opgetrokken wenkbrauwen of de gedachte dat je het niet goed verstaan hebt.
Het is overigens wel aan deze voice-over te danken dat de Britse censuur de film ondanks de echte seks toch toeliet in de reguliere bioscopen, omdat uit Marie's monoloog de filosofische intenties van de filmmaakster duidelijk werden. Voor opwinding hoeven de censoren ook niet te vrezen, maar veel wijzer maakt Romance ook niet.

Jann Ruyters



top
ROMANCE

September 2000 #214

Productie
Jean-Francois Lepetit
Regie en scenario
Catherine Breillat
Camera
Yorgos Arvanitis
Paul Lainé
Montage
Agnès Guillemot
Art direction
Frederique Belvaux
Muziek
DJ Valentin
Raphael Tidas
Met
Caroline Ducey
Sagamore Stévenin
François Berléand
Rocco Sifredi

Kleur, 98 minuten

Distributie
Cinemien
Te zien
vanaf 24 augustus

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


R

R U THERE
R.W. FASSBINDER COLLECTIE I & II
RABAT
RABBIT HOLE
RABBIT ON THE MOON
RABBIT-PROOF FENCE
Race
RACHEL GETTING MARRIED
RACING STRIPES
RADELOOS
RADIOLAND MURDERS
LA RAFLE.
THE RAGE: CARRIE 2
The Raid
The Raid 2
The Railway Man
RAIN DOGS
THE RAINBOW WARRIORS OF WAIHEKE ISLAND
RAINING STONES
RAISE YOUR VOICE
RAISING CAIN
RAISING HELEN
THE RAMEN GIRL
Ramon en het Paard van Sinterklaas
Rams
La rançon de la gloire (Xavier Beauvois over)
RANDOM HEARTS
RANGO
Rânia
RANSOM
RAPA-NUI
RAPID FIRE
RAPUNZEL
RASPUTIN
THE RAT PACK
RAT RACE
RATATOUILLE
RATCATCHER
Ratchet & Clank
RATJETOE EN DE THORNBERRY'S: BIJ DE BEESTEN AF
RATJETOE — DE RUGRATS FILM
Die Räuberin
The Raven
RAVENOUS
Raw
RAY
Razend
THE READER (Stephen Daldry over)
THE REAL BLONDE
THE REAL HOWARD SPITZ
Real Steel
Réalité
Reality
REALITY BITES
THE REAPING
REAR WINDOW
Reasonable Doubt
REBECCA
Rebelle
Rebels
REBELS OF THE NEON GOD
Rebelse stad
THE REBIRTH
THE REBOUND
THE RECKONING
RECLAIM YOUR BRAIN (FREE RAINER)
RECONSTRUCTION
RECOUNT
THE RECRUIT
RECYCLE
RED
Red 2
RED BEADS
RED CORNER
RED DRAGON
RED DUST
RED EYE
RED HOT
Red Lights
RED PLANET
RED RIDING HOOD
RED RIDING-TRILOGIE
RED ROAD
RED ROCK WEST
THE RED SHOES
THE RED STUFF
The Red Turtle
THE RED VIOLIN
REDACTED
REDS
LE REFUGE
Refugiado
REGARDE LA MER
REGENERATION
Het regent gehaktballen 2
HET REGENT GEHAKTBALLEN 3D
Regilaul
La región salvaje
Regression
LES REGRETS
REIGN OF ASSASSINS
REIGN OF FIRE
REINDEER GAMES
LA REINE MARGOT
DIE REISE NACH KAFIRISTAN
RELAX... IT'S JUST SEX!
THE RELIC
La religieuse
RELIGULOUS
Remainder
THE REMAINS OF THE DAY
REMBRANDT
REMBRANDT'S J'ACCUSE
Remember
REMEMBER ME
REMEMBER THE TITANS
RENAISSANCE
LES RENDEZ-VOUS DE PARIS
RENDITION
Renesse
RENO 911!: MIAMI
Renoir
RENT-A-FRIEND
Réparer les vivants
The Repentant (El Taaib)
THE REPLACEMENT KILLERS
REPO MEN
REPRISE
REQUIEM
REQUIEM FOR A DREAM
RESCUE DAWN
RESERVATION ROAD
RESERVOIR DOGS
THE RESIDENT
RESIDENT EVIL
RESIDENT EVIL: AFTERLIFE 3D
RESIDENT EVIL: APOCALYPSE
RESIDENT EVIL: EXTINCTION
Resident Evil: Retribution
Resident Evil: The Final Chapter
RESISTANCE
La résistance de l'air
RESPIRO
RESSOURCES HUMAINES
Rester vertical
Restless
RESTORATION
RESURRECTION MAN
Retour à Ithaque
Retour en Bourgogne
THE RETURN (VOZVRASJÈNJE)
RETURN OF THE JEDI
RETURN TO HANSALA
Return to Homs (IDFA)
RETURN TO ME
RETURN TO PARADISE
De reünie
The Reunion
REVANCHE
REVELATION
The Revenant
Revenge of the Green Dragons
REVENGER'S TRAGEDY
THE REVENGERS' COMEDIES
REVISION: APOCALYPSE 2
REVOLUTIONARY ROAD
The Rewrite
REX GILDO, DE VAL VAN EEN SCHLAGERKONING
REYKJAVIK-ROTTERDAM
Rhino Season
RHYTHM IS IT
RICHARD III
RICHIE RICH
RICHTING ENGELAND
RICHTING WEST
Ricki and the Flash
RICKY
Riddick
Ride Along
Ride Along 2
RIDE WITH THE DEVIL
RIDICULE
RIDING ALONE FOR THOUSANDS OF MILES
RIDING GIANTS
RIEN À DÉCLARER
RIEN À FAIRE
DE RIETFLUIT
RIFF RAFF
RIGHTEOUS KILL
THE RING
THE RING 2
THE RINGMASTER
Rings
RINGU/RING
RIO
Rio 2
RIO, EEN DAG IN AUGUSTUS CAMPO GRANDE — CENTRAL DO BRASIL
Rio: I Love You
The Riot Club
Riphagen
RIPLEY'S GAME
Ripper Street
Rise of the Guardians
Rise of the Planet of the Apes
Risen
RISING SUN
Risk
RIT OVER DE GRENS
Rita & Krokodil
THE RITE
THE RIVER
A RIVER RUNS THROUGH IT
THE RIVER WILD
DE RIVIER OKKERVIL
RIVIERA HOTEL
RIZE
RKO 281 — THE BATTLE OVER CITIZEN KANE
THE ROAD
THE ROAD (DE WEG)
THE ROAD HOME
Road North
THE ROAD TO ELDORADO
THE ROAD TO GUANTANAMO
ROAD TO PERDITION
THE ROAD TO WELLVILLE
ROAD TRIP
ROADRACERS
ROADS TO KOKTEBEL
ROB ROY
Rob the Mob
UNE ROBE D'ÉTÉ
Roberto Succo
ROBIN HOOD
ROBIN HOOD, MEN IN TIGHTS
Robinson Crusoe
Robocop
Robot & Frank
ROBOTS
ROCCO E I SUOI FRATELLI
THE ROCK
Rock 'n Roll
Rock of Ages
ROCK STAR
ROCK'N ROLL JUNKIE
ROCKNROLLA
ROCKY BALBOA
HET RODE KORENVELD
De rode ziel
Rodin
ROGUE ASSASSIN
Rogue One — A Star Wars Story
ROGUE TRADER
Rokjesdag
ROLE MODELS
ROMANCE
ROMANCE & CIGARETTES
ROMANCE DE VALENTÍA — ONLY THE BRAVE
ROMANZO CRIMINALE
ROMASANTA
ROMEO IS BLEEDING
ROMEO MUST DIE
ROMPER STOMPER
ROMY & MICHELE'S HIGH SCHOOL REUNION
Ron Goossens, Low-Budget Stuntman
Ronal The Barbarian
RONIN
ROOKSPOREN
Room
Room 514
ROOS REBERGEN — "WEET IK NIET ZO GOED..."
ROPE
ROSAS DANST ROSAS
LES ROSEAUX SAUVAGES
ROSENSTRASSE
ROSETTA
ROSIE: THE DEVIL IN MY HEAD
ROSINE
ROTVOS
ROUGH MAGIC
Rough Night (Girls Night Out)
THE ROUND UP
ROUNDERS
LA ROUTE
ROUTE IRISH
The Rover
A Royal Affair
A Royal Night Out
THE ROYAL TENENBAUMS
RR
RUBBER
RUBY & QUENTIN
Ruby Sparks
RUDO Y CURSI
RUDYARD KIPLING'S THE JUNGLE BOOK
RUGRATS IN PARIS
RUHR
THE RUINS
THE RULES OF ATTRACTION
RULES OF ENGAGEMENT
The Rum Diary
RUMBA
RUMBLE IN THE BRONX
RUMOR HAS IT...
Run All Night
Run and Jump
RUN, FAT BOY, RUN
RUNAWAY BRIDE
THE RUNAWAY JURY
THE RUNAWAYS
RUNDSKOP
The Runner
Runner, Runner
RUNNING SCARED
Rush
RUSH HOUR
RUSH HOUR 2
RUSH HOUR 3
RUSHMORE
DE RUSLUI
RUSSIAN ARK
Ruth & Alex