Rester vertical
Raw
Get Out
Quality Time
The Other Side of Hope
Angst in het paradijs

RIVIERA HOTEL

Nederland, 1998 | Bernie IJdis
Riviera Hotel is een documentaire over lafheid. Het insteekpunt van de film is het hotel, dat in 1958 het Cubaanse hoofdkwartier van de Amerikaanse maffia was. De verhaallijnen waaieren al snel uit naar Cuba anno 1998. Bernie IJdis breit korte vignetten van uiteenlopende personages aan elkaar, maar scheert gevaarlijk dicht langs de oppervlakte.

Een van de grootste charmes van de Caraïben is de bedrieglijke willekeur die het leven overheerst. Dingen gebeuren gewoon, zonder dat mensen zich er bijzonder druk om maken. Deze schijnbare nonchalance heeft niets te maken met het 'don't worry, be happy'-gevoel dat van de boven- en benedenwindse eilanden zo'n geliefde toeristenbestemming maakt. Nee, de dingen gebeuren gewoon en daar heb je als gewone sterveling weinig over in te brengen. Als geen ander heeft schrijver García Marquez deze alleenheerschappij van het lot en de mysterieuze wegen van het toeval duidelijk gemaakt.
Wie dus zijn camera aanzet in de Caraïben kan beschikken over een riant aanbod van kleurrijke passanten, impromptu onthullingen en onweerstaanbare straattaferelen. Het is de kunst om hierin de juiste weg te vinden, en om bijtijds de 'bullshit detector' aan te zetten. Want de waarheid is een filosofisch concept, zeker op een eiland dat de transformatie van decadent walhalla naar communistisch paradijs achter de rug heeft.
De keuze om verschillende mensen te volgen in hun dagelijkse leven, om figuranten uit historische gebeurtenissen te laten vertellen over triviale details is gewaagd. Wie uit het opnamemateriaal een sterke rode lijn kan distilleren, is buiten gevaar. Maar in deze meanderende stijl, die drijft op het oppikken van terloopse parels, bestaat altijd het risico dat het toch blijft bij figuranten die triviale details vertellen.

Schichtig
De film begint met de historische achtergrond van het hotel, dat in 1958 werd gebouwd door de Amerikaanse maffioos Meyer-Lansky. Ook Al Capone en andere aangewaaide 'relaties' voelden zich lekker in het uitbundige Havana waar de danseressen hun rondingen onvermoeibaar en kunstig aanboden en waar de overheid niet moeilijk deed. IJdis interviewde hotelpersoneel van het eerste uur over deze wilde periode.
De bejaarde mannen hebben de bijna militaire gedienstigheid van hun voormalige beroep nooit verloren. Sterker nog, het hielp hen goed functioneren in het totalitaire regime van Vadertje Fidel, die een eind maakte aan het walhalla voor rijke en schimmige Amerikanen. Een tandeloze vrouw, die in haar eentje meer pit heeft dan haar mannelijke leeftijdgenoten bij elkaar, krijgt tranen in haar ogen als ze praat over de tijd dat ze met een Italiaans vriendje van Capone de bloemetjes buiten zette in de Sans-Souci en Johnny 88 nachtclubs.
De ex-bell boys, ex-obers en ex-intriganten praten binnensmonds over de historische gebeurtenissen die ze vanuit de coulissen hebben meegemaakt. Schichtig kijken ze om zich heen ("de bediening werkt voor de inlichtingendienst"), ze willen buiten de camera om verder praten of ze vertellen niet terzake doende details. Pas wanneer IJdis een voormalig politiek gevangene aan het woord laat, worden hun trivia messcherpe dolken in de rug van de gemartelde vrachtwagenchauffeur. Zijn gezicht krijgen we niet te zien, IJdis filmt hem vanaf zijn achterkant.

Dubieus heerschap
De stemming wordt grimmiger. Een net lijkt zich te sluiten rond het vrolijke gebabbel over de goede oude tijd. Het filmisch spelletje Triviant ("ik bediende Frank Sinatra aan die tafel daar") blijkt een functie te hebben als contrasterende achtergrond voor de kern van de zaak: angst. IJdis laat geen helden zien, maar 'gewone' burgers die eieren voor hun geld kozen. Dat ze zich daarmee schuldig maken aan lafheid — en een stapje verder — verraad, lijkt hen niet te kunnen schelen.
Een storende dissonant in deze verhaallijn is een uit Amerika teruggevluchte mulat van Cubaanse afkomst — een dubbele verrader dus. IJdis heeft zich duidelijk voor het karretje laten spannen van dit dubieuze heerschap, dat verklaart een politieman te hebben neergeschoten omdat die zo brutaal was zijn auto vol illegale spullen te doorzoeken. IJdis filmt een niet terzake doende scène met de verborgen camera waarin de man toegang tot een hotel wordt geweigerd. Zijn eigen camera is dus ook laf: de verborgen microfoons, de rug van de politieke gevangene, de net van te ver af gefilmde prostituees.
Riviera Hotel snijdt een belangrijk punt aan, namelijk de donkere schaduw van Fidel en de maffia. Cuba mag dan wel erg in de mode zijn, het eiland heeft een zwaar beladen recente geschiedenis en een onzekere toekomst. De voormalige hoteldirecteur vreest zelfs een terugkeer van de maffia, zoals nu in Oost-Europa is te zien. Daar zit iets in. Het is jammer dat de film te weinig van dit soort mensen met visie en historisch perspectief toont, want het gekeuvel van de bejaarde portiers gaat niet bepaald ergens heen. Door deze fladderige manier van filmen had IJdis' voorlaatste documentaire A dreamscape: Gambling in America (1993/94) ook het spook van oppervlakkigheid boven zich hangen, terwijl Jalan raya pos/ De groote postweg (1996) veel gerichter en dus ook sterker was. Bovendien is het zonde dat IJdis zich toch ook heeft laten verleiden tot de clichéplaatjes van Cuba: de vrolijke jonge hoertjes, hun even jeugdige pooiers, de kinderen die muzikale hoogstandjes spelen in een arme wijk. De boodschap is: 'Don't worry, be happy, maar keer niemand je rug toe.' Een wijze les, maar één die wat meer to the point had kunnen zijn.

Thessa Mooij



top
RIVIERA HOTEL

September 1998 #192

Productie
Pieter van Huystee
Regie
Bernie IJdis
Scenario
Bernie IJdis
Hans Dortmans
Camera
Stef Tijdink
Maarten Kramer
Geluid
Pieter Guyt
Piotr van Dijk
Montage
Jan Dop
Puck Goossens

Kleur, 82 minuten

Distributie
NFM Distributie
Te zien
vanaf 10 september

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


R

R U THERE
R.W. FASSBINDER COLLECTIE I & II
RABAT
RABBIT HOLE
RABBIT ON THE MOON
RABBIT-PROOF FENCE
Race
RACHEL GETTING MARRIED
RACING STRIPES
RADELOOS
RADIOLAND MURDERS
LA RAFLE.
THE RAGE: CARRIE 2
The Raid
The Raid 2
The Railway Man
RAIN DOGS
THE RAINBOW WARRIORS OF WAIHEKE ISLAND
RAINING STONES
RAISE YOUR VOICE
RAISING CAIN
RAISING HELEN
THE RAMEN GIRL
Ramon en het Paard van Sinterklaas
Rams
La rançon de la gloire (Xavier Beauvois over)
RANDOM HEARTS
RANGO
Rânia
RANSOM
RAPA-NUI
RAPID FIRE
RAPUNZEL
RASPUTIN
THE RAT PACK
RAT RACE
RATATOUILLE
RATCATCHER
Ratchet & Clank
RATJETOE EN DE THORNBERRY'S: BIJ DE BEESTEN AF
RATJETOE — DE RUGRATS FILM
Die Räuberin
The Raven
RAVENOUS
Raw
RAY
Razend
THE READER (Stephen Daldry over)
THE REAL BLONDE
THE REAL HOWARD SPITZ
Real Steel
Réalité
Reality
REALITY BITES
THE REAPING
REAR WINDOW
Reasonable Doubt
REBECCA
Rebelle
Rebels
REBELS OF THE NEON GOD
Rebelse stad
THE REBIRTH
THE REBOUND
THE RECKONING
RECLAIM YOUR BRAIN (FREE RAINER)
RECONSTRUCTION
RECOUNT
THE RECRUIT
RECYCLE
RED
Red 2
RED BEADS
RED CORNER
RED DRAGON
RED DUST
RED EYE
RED HOT
Red Lights
RED PLANET
RED RIDING HOOD
RED RIDING-TRILOGIE
RED ROAD
RED ROCK WEST
THE RED SHOES
THE RED STUFF
The Red Turtle
THE RED VIOLIN
REDACTED
REDS
LE REFUGE
Refugiado
REGARDE LA MER
REGENERATION
Het regent gehaktballen 2
HET REGENT GEHAKTBALLEN 3D
Regilaul
Regression
LES REGRETS
REIGN OF ASSASSINS
REIGN OF FIRE
REINDEER GAMES
LA REINE MARGOT
DIE REISE NACH KAFIRISTAN
RELAX... IT'S JUST SEX!
THE RELIC
La religieuse
RELIGULOUS
Remainder
THE REMAINS OF THE DAY
REMBRANDT
REMBRANDT'S J'ACCUSE
Remember
REMEMBER ME
REMEMBER THE TITANS
RENAISSANCE
LES RENDEZ-VOUS DE PARIS
RENDITION
Renesse
RENO 911!: MIAMI
Renoir
RENT-A-FRIEND
Réparer les vivants
The Repentant (El Taaib)
THE REPLACEMENT KILLERS
REPO MEN
REPRISE
REQUIEM
REQUIEM FOR A DREAM
RESCUE DAWN
RESERVATION ROAD
RESERVOIR DOGS
THE RESIDENT
RESIDENT EVIL
RESIDENT EVIL: AFTERLIFE 3D
RESIDENT EVIL: APOCALYPSE
RESIDENT EVIL: EXTINCTION
Resident Evil: Retribution
Resident Evil: The Final Chapter
RESISTANCE
La résistance de l'air
RESPIRO
RESSOURCES HUMAINES
Rester vertical
Restless
RESTORATION
RESURRECTION MAN
Retour à Ithaque
THE RETURN (VOZVRASJÈNJE)
RETURN OF THE JEDI
RETURN TO HANSALA
Return to Homs (IDFA)
RETURN TO ME
RETURN TO PARADISE
De reünie
The Reunion
REVANCHE
REVELATION
The Revenant
Revenge of the Green Dragons
REVENGER'S TRAGEDY
THE REVENGERS' COMEDIES
REVISION: APOCALYPSE 2
REVOLUTIONARY ROAD
The Rewrite
REX GILDO, DE VAL VAN EEN SCHLAGERKONING
REYKJAVIK-ROTTERDAM
Rhino Season
RHYTHM IS IT
RICHARD III
RICHIE RICH
RICHTING ENGELAND
RICHTING WEST
Ricki and the Flash
RICKY
Riddick
Ride Along
Ride Along 2
RIDE WITH THE DEVIL
RIDICULE
RIDING ALONE FOR THOUSANDS OF MILES
RIDING GIANTS
RIEN À DÉCLARER
RIEN À FAIRE
DE RIETFLUIT
RIFF RAFF
RIGHTEOUS KILL
THE RING
THE RING 2
THE RINGMASTER
Rings
RINGU/RING
RIO
Rio 2
RIO, EEN DAG IN AUGUSTUS CAMPO GRANDE — CENTRAL DO BRASIL
Rio: I Love You
The Riot Club
Riphagen
RIPLEY'S GAME
Ripper Street
Rise of the Guardians
Rise of the Planet of the Apes
Risen
RISING SUN
RIT OVER DE GRENS
THE RITE
THE RIVER
A RIVER RUNS THROUGH IT
THE RIVER WILD
DE RIVIER OKKERVIL
RIVIERA HOTEL
RIZE
RKO 281 — THE BATTLE OVER CITIZEN KANE
THE ROAD
THE ROAD (DE WEG)
THE ROAD HOME
Road North
THE ROAD TO ELDORADO
THE ROAD TO GUANTANAMO
ROAD TO PERDITION
THE ROAD TO WELLVILLE
ROAD TRIP
ROADRACERS
ROADS TO KOKTEBEL
ROB ROY
Rob the Mob
UNE ROBE D'ÉTÉ
Roberto Succo
ROBIN HOOD
ROBIN HOOD, MEN IN TIGHTS
Robinson Crusoe
Robocop
Robot & Frank
ROBOTS
ROCCO E I SUOI FRATELLI
THE ROCK
Rock of Ages
ROCK STAR
ROCK'N ROLL JUNKIE
ROCKNROLLA
ROCKY BALBOA
HET RODE KORENVELD
ROGUE ASSASSIN
Rogue One — A Star Wars Story
ROGUE TRADER
Rokjesdag
ROLE MODELS
ROMANCE
ROMANCE & CIGARETTES
ROMANCE DE VALENTÍA — ONLY THE BRAVE
ROMANZO CRIMINALE
ROMASANTA
ROMEO IS BLEEDING
ROMEO MUST DIE
ROMPER STOMPER
ROMY & MICHELE'S HIGH SCHOOL REUNION
Ron Goossens, Low-Budget Stuntman
Ronal The Barbarian
RONIN
ROOKSPOREN
Room
Room 514
ROOS REBERGEN — "WEET IK NIET ZO GOED..."
ROPE
ROSAS DANST ROSAS
LES ROSEAUX SAUVAGES
ROSENSTRASSE
ROSETTA
ROSIE: THE DEVIL IN MY HEAD
ROSINE
ROTVOS
ROUGH MAGIC
THE ROUND UP
ROUNDERS
LA ROUTE
ROUTE IRISH
The Rover
A Royal Affair
A Royal Night Out
THE ROYAL TENENBAUMS
RR
RUBBER
RUBY & QUENTIN
Ruby Sparks
RUDO Y CURSI
RUDYARD KIPLING'S THE JUNGLE BOOK
RUGRATS IN PARIS
RUHR
THE RUINS
THE RULES OF ATTRACTION
RULES OF ENGAGEMENT
The Rum Diary
RUMBA
RUMBLE IN THE BRONX
RUMOR HAS IT...
Run All Night
Run and Jump
RUN, FAT BOY, RUN
RUNAWAY BRIDE
THE RUNAWAY JURY
THE RUNAWAYS
RUNDSKOP
The Runner
Runner, Runner
RUNNING SCARED
Rush
RUSH HOUR
RUSH HOUR 2
RUSH HOUR 3
RUSHMORE
DE RUSLUI
RUSSIAN ARK
Ruth & Alex