Wonder Woman
Broers
La región salvaje
En amont du fleuve
Daughters of the Dust
Madame de Blayac (Fanny Ardant) laat haar masker vallen Een hoffelijk slagveld

RIDICULE

Frankrijk, 1996 | Patrice Leconte
Met zijn nieuwe film Ridicule, genomineerd voor een Oscar voor beste niet-Engelstalige film, toont Patrice Leconte zich opnieuw een psychologisch filmer. Net als in vorige films als Le mari de la coiffeuse, Monsieur Hire en Le parfum d'Yvonne gaat deze film vooral over het gevoelsleven van de mens. Dat is opmerkelijk, omdat de film zich afspeelt aan het hof van de Franse koning Lodewijk XIV in de achttiende eeuw; een plaats waar geen ruimte was voor gevoel.

In de achttiende eeuwse salons in Parijs heerste een ijzeren etiquette, die elk gebaar, elk woord en elke gezichtsuitdrukking regeerde. Iedereen die deze verfijnde gedragsregels overschreed werd het object van venijnige spot. Dat was in die tijd een ramp. Sociaal aanzien was van levensbelang voor de edelen: zij stierven liever in een duel dan dat zij hun eer verloren. Een ongelukkig geplaatste opmerking kon dus vergaande gevolgen hebben.
In Ridicule maken we kennis met de gewoonten in de koninklijke salons via de ogen van een edelman van het platteland, Gregoire Ponceludon de Malavoy. Deze jonge aristocraat trekt naar Parijs om de koning om hulp te vragen voor de arme boeren in zijn streek, maar alle pogingen om de koning te spreken mislukken jammerlijk. De koninklijke audiëntiekamer blijkt niet rechtstreeks bereikbaar te zijn, maar alleen via de salons, waarin edellieden met koninklijke connecties zich samen amuseren.

Goede smaak
De eerste keer dat Ponceludon over de drempel stapt van de salon van Madame de Blayac, wordt hij meteen het object van gemene grappen. Hij bedient de pestende hovelingen echter gevat van repliek, waardoor hij zijn positie redt. De hovelingen waarderen zijn 'bel esprit', zijn scherpzinnige conversatiekunst, maar misprijzen zijn gebrek aan 'goede smaak': Ponceludon lacht uitbundig zijn tanden bloot om zijn eigen grappen.
Een vriend van Ponceludon, de door Jean Rochefort subtiel gespeelde Marquis de Bellegarde, leert hem de fijne kneepjes van de salon-etiquette. Zo wordt Ponceludon een echt lid van de koninklijke salon: een huichelaar die handelt volgens de regels, niet volgens zijn hart. Hij acteert echter, want zijn ware persoonlijkheid blijft ook aanwezig en wint het uiteindelijk van zijn rol van hoveling. Zijn liefde voor Mathilde, de dochter van Marquis de Bellegarde, dwingt hem tot integriteit.
Ridicule geeft een indruk van de achttiende eeuwse wereld aan het Franse hof, maar is geen historisch document. Leconte geeft een vrije interpretatie van die tijd. Dat is te zien in technische elementen in de film, zoals de belichting, die niet lijkt op die in de sfeervolle plaatjes van een historische film. De pruiken van de personages hebben ook niets museumachtigs omdat zij zijn gemaakt in de natuurlijke haarkleur van de acteurs. Zo blijven de gezichten lijken op mensen van nu.
Leconte's interpretatie van de geschiedenis is het meest te zien in de wijze waarop hij de personages in beeld brengt. 'Hoe is het voor een mens als hij nooit zichzelf mag zijn?', lijkt hij zich bij het maken van deze film steeds te hebben afgevraagd. De gevoelens die hij zijn personages toedichtte maken hen levend en begrijpelijk voor een twintigste eeuws publiek.

Dode bladeren
Vooral het personage van Madame de Blayac, gespeeld door Fanny Ardant, intrigeert. Zij is bij uitstek een gevangene van het hof: de hoffelijke gedragsregels behoren tot haar tweede natuur. Door haar positie dichtbij de koning is zij een machtige vrouw en haar bed een treeplank naar het koninklijk paleis. Zij kan mensen maken en breken en staat dus altijd in het middelpunt van de belangstelling, maar is tegelijkertijd meelijwekkend eenzaam.
Zeer treffend komt dit naar voren in de scène, waarin de hovelingen Ponceludon te grazen nemen op een gemaskerd bal. Het is een herfstbal, dode bladeren vallen als confetti naar beneden en de edelen dansen met vogelmaskers als zwarte kraaien in het rond. Madame de Blayac laat hier even haar masker vallen. Haar gezicht, getekend door emotie, komt even in beeld. Het is een kort en indringend moment, waarin haar karakter even de omringende wereld lijkt te verlaten. Het krijgt een diepgang en een realiteit die bij alle tijden hoort.
Leconte laat met dit soort scènes opnieuw zien hoe intiem hij emoties in beeld weet te brengen. Het maakt niet uit over wat voor mensen hij een verhaal vertelt: zij springen van het doek af, levend en wel, met al hun fouten en kwaliteiten. Dat brengt een stijve tijd als de achttiende eeuw op een spannende manier tot leven.

Simone van der Burg



top
RIDICULE

April 1997 #177

Produktie
Gilles Legrand
Frédérique Brillon
Philippe Carcassonne
Regie
Patrice Leconte
Scenario
Rémi Waterhouse
Camera
Thierry Arbogast
Geluid
Paul Laine
Montage
Joëlle Hache
Muziek
Antoine Duhamel
Met
Charles Berling
Jean Rochefort
Fanny Ardant
Judith Godreche

Kleur, 102 minuten

Distributie
PolyGram Filmed Entertainment
Te zien
vanaf 3 april

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


R

R U THERE
R.W. FASSBINDER COLLECTIE I & II
RABAT
RABBIT HOLE
RABBIT ON THE MOON
RABBIT-PROOF FENCE
Race
RACHEL GETTING MARRIED
RACING STRIPES
RADELOOS
RADIOLAND MURDERS
LA RAFLE.
THE RAGE: CARRIE 2
The Raid
The Raid 2
The Railway Man
RAIN DOGS
THE RAINBOW WARRIORS OF WAIHEKE ISLAND
RAINING STONES
RAISE YOUR VOICE
RAISING CAIN
RAISING HELEN
THE RAMEN GIRL
Ramon en het Paard van Sinterklaas
Rams
La rançon de la gloire (Xavier Beauvois over)
RANDOM HEARTS
RANGO
Rânia
RANSOM
RAPA-NUI
RAPID FIRE
RAPUNZEL
RASPUTIN
THE RAT PACK
RAT RACE
RATATOUILLE
RATCATCHER
Ratchet & Clank
RATJETOE EN DE THORNBERRY'S: BIJ DE BEESTEN AF
RATJETOE — DE RUGRATS FILM
Die Räuberin
The Raven
RAVENOUS
Raw
RAY
Razend
THE READER (Stephen Daldry over)
THE REAL BLONDE
THE REAL HOWARD SPITZ
Real Steel
Réalité
Reality
REALITY BITES
THE REAPING
REAR WINDOW
Reasonable Doubt
REBECCA
Rebelle
Rebels
REBELS OF THE NEON GOD
Rebelse stad
THE REBIRTH
THE REBOUND
THE RECKONING
RECLAIM YOUR BRAIN (FREE RAINER)
RECONSTRUCTION
RECOUNT
THE RECRUIT
RECYCLE
RED
Red 2
RED BEADS
RED CORNER
RED DRAGON
RED DUST
RED EYE
RED HOT
Red Lights
RED PLANET
RED RIDING HOOD
RED RIDING-TRILOGIE
RED ROAD
RED ROCK WEST
THE RED SHOES
THE RED STUFF
The Red Turtle
THE RED VIOLIN
REDACTED
REDS
LE REFUGE
Refugiado
REGARDE LA MER
REGENERATION
Het regent gehaktballen 2
HET REGENT GEHAKTBALLEN 3D
Regilaul
La región salvaje
Regression
LES REGRETS
REIGN OF ASSASSINS
REIGN OF FIRE
REINDEER GAMES
LA REINE MARGOT
DIE REISE NACH KAFIRISTAN
RELAX... IT'S JUST SEX!
THE RELIC
La religieuse
RELIGULOUS
Remainder
THE REMAINS OF THE DAY
REMBRANDT
REMBRANDT'S J'ACCUSE
Remember
REMEMBER ME
REMEMBER THE TITANS
RENAISSANCE
LES RENDEZ-VOUS DE PARIS
RENDITION
Renesse
RENO 911!: MIAMI
Renoir
RENT-A-FRIEND
Réparer les vivants
The Repentant (El Taaib)
THE REPLACEMENT KILLERS
REPO MEN
REPRISE
REQUIEM
REQUIEM FOR A DREAM
RESCUE DAWN
RESERVATION ROAD
RESERVOIR DOGS
THE RESIDENT
RESIDENT EVIL
RESIDENT EVIL: AFTERLIFE 3D
RESIDENT EVIL: APOCALYPSE
RESIDENT EVIL: EXTINCTION
Resident Evil: Retribution
Resident Evil: The Final Chapter
RESISTANCE
La résistance de l'air
RESPIRO
RESSOURCES HUMAINES
Rester vertical
Restless
RESTORATION
RESURRECTION MAN
Retour à Ithaque
THE RETURN (VOZVRASJÈNJE)
RETURN OF THE JEDI
RETURN TO HANSALA
Return to Homs (IDFA)
RETURN TO ME
RETURN TO PARADISE
De reünie
The Reunion
REVANCHE
REVELATION
The Revenant
Revenge of the Green Dragons
REVENGER'S TRAGEDY
THE REVENGERS' COMEDIES
REVISION: APOCALYPSE 2
REVOLUTIONARY ROAD
The Rewrite
REX GILDO, DE VAL VAN EEN SCHLAGERKONING
REYKJAVIK-ROTTERDAM
Rhino Season
RHYTHM IS IT
RICHARD III
RICHIE RICH
RICHTING ENGELAND
RICHTING WEST
Ricki and the Flash
RICKY
Riddick
Ride Along
Ride Along 2
RIDE WITH THE DEVIL
RIDICULE
RIDING ALONE FOR THOUSANDS OF MILES
RIDING GIANTS
RIEN À DÉCLARER
RIEN À FAIRE
DE RIETFLUIT
RIFF RAFF
RIGHTEOUS KILL
THE RING
THE RING 2
THE RINGMASTER
Rings
RINGU/RING
RIO
Rio 2
RIO, EEN DAG IN AUGUSTUS CAMPO GRANDE — CENTRAL DO BRASIL
Rio: I Love You
The Riot Club
Riphagen
RIPLEY'S GAME
Ripper Street
Rise of the Guardians
Rise of the Planet of the Apes
Risen
RISING SUN
RIT OVER DE GRENS
THE RITE
THE RIVER
A RIVER RUNS THROUGH IT
THE RIVER WILD
DE RIVIER OKKERVIL
RIVIERA HOTEL
RIZE
RKO 281 — THE BATTLE OVER CITIZEN KANE
THE ROAD
THE ROAD (DE WEG)
THE ROAD HOME
Road North
THE ROAD TO ELDORADO
THE ROAD TO GUANTANAMO
ROAD TO PERDITION
THE ROAD TO WELLVILLE
ROAD TRIP
ROADRACERS
ROADS TO KOKTEBEL
ROB ROY
Rob the Mob
UNE ROBE D'ÉTÉ
Roberto Succo
ROBIN HOOD
ROBIN HOOD, MEN IN TIGHTS
Robinson Crusoe
Robocop
Robot & Frank
ROBOTS
ROCCO E I SUOI FRATELLI
THE ROCK
Rock of Ages
ROCK STAR
ROCK'N ROLL JUNKIE
ROCKNROLLA
ROCKY BALBOA
HET RODE KORENVELD
ROGUE ASSASSIN
Rogue One — A Star Wars Story
ROGUE TRADER
Rokjesdag
ROLE MODELS
ROMANCE
ROMANCE & CIGARETTES
ROMANCE DE VALENTÍA — ONLY THE BRAVE
ROMANZO CRIMINALE
ROMASANTA
ROMEO IS BLEEDING
ROMEO MUST DIE
ROMPER STOMPER
ROMY & MICHELE'S HIGH SCHOOL REUNION
Ron Goossens, Low-Budget Stuntman
Ronal The Barbarian
RONIN
ROOKSPOREN
Room
Room 514
ROOS REBERGEN — "WEET IK NIET ZO GOED..."
ROPE
ROSAS DANST ROSAS
LES ROSEAUX SAUVAGES
ROSENSTRASSE
ROSETTA
ROSIE: THE DEVIL IN MY HEAD
ROSINE
ROTVOS
ROUGH MAGIC
THE ROUND UP
ROUNDERS
LA ROUTE
ROUTE IRISH
The Rover
A Royal Affair
A Royal Night Out
THE ROYAL TENENBAUMS
RR
RUBBER
RUBY & QUENTIN
Ruby Sparks
RUDO Y CURSI
RUDYARD KIPLING'S THE JUNGLE BOOK
RUGRATS IN PARIS
RUHR
THE RUINS
THE RULES OF ATTRACTION
RULES OF ENGAGEMENT
The Rum Diary
RUMBA
RUMBLE IN THE BRONX
RUMOR HAS IT...
Run All Night
Run and Jump
RUN, FAT BOY, RUN
RUNAWAY BRIDE
THE RUNAWAY JURY
THE RUNAWAYS
RUNDSKOP
The Runner
Runner, Runner
RUNNING SCARED
Rush
RUSH HOUR
RUSH HOUR 2
RUSH HOUR 3
RUSHMORE
DE RUSLUI
RUSSIAN ARK
Ruth & Alex