The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Chow Yun-Fat: God is een Chinees

THE REPLACEMENT KILLERS

Verenigde Staten, 1998 | Antoine Fuqua
De Engelse taal is hij niet helemaal machtig en bij een westers publiek roept zijn naam eerder associaties op met eten dan met film. Maar dankzij een imposant Chinees oeuvre, dat naast enkele prachtige gangsterfilms van John Woo bijna zeventig titels omvat, kreeg acteur Chow Yun-Fat zijn eigen ster-vehikel in Hollywood. De actiefilm The replacement killers draait maar om een ding: het onweerstaanbare charisma van de Chinese god onder de acteurs.

De entree is klassiek en mist zijn uitwerking niet: de acteur wordt op de rug gefilmd terwijl hij een discotheek binnenwandelt. Op een pompende housebeat volgt de camera hem in slow motion. Hij is lang, stijlvol gekleed en loopt met de fraaie tred van een panter door de anonieme mensenmassa. Pas na een close-up van zijn schoenen, zijn broek en zijn colbert komt zijn gezicht in beeld. Het is een kop uit duizenden, met een uitstraling die mijlenver verwijderd is van die van de kasmagneten van het hedendaagse Hollywood. Als Chow Yun-Fat met een Amerikaanse steracteur vergeleken moet worden dan zijn Tom Cruise, Brad Pitt en hun tijdgenoten wel de laatsten die in aanmerking komen. Eerder dringen namen als Cary Grant en Humphrey Bogart zich op. Chow Yun-Fat ademt de glamour van het oude Hollywood van Grant, gecombineerd met de wereldwijze, ietwat droevige blik van Bogart.
Hij is iemand die zijn zaakjes volledig op orde heeft. Niet omdat zijn persoonlijke trainer hem dagelijks aan een streng fitnessregime onderwerpt, niet omdat hij zijn sapjes keurig op tijd tot zich neemt en ook niet omdat hij zich omgeven weet door de juiste agenten, advocaten en assistenten. "Laat jouw mensen mijn mensen maar bellen, dan kunnen we binnenkort lunchen", zoiets hoor je hem niet zeggen. Nou, vooruit, wat die sapjes betreft: zijn vrouw zet hem geregeld een pot hete ginseng-thee voor. Maar verder heeft Chow Yun-Fat zijn zaakjes goed op orde om de doodeenvoudige reden dat hij Chow Yun-Fat is.
In de discotheek beweegt Chow zich naar een tafel waaraan een stel gangsters van het goede leven geniet, zoals ze dat altijd doen wanneer ze in films, Amerikaans of Chinees, een avondje gaan stappen. Zitten, zuipen en brallen, met statussymbolen pronken als er dames in het spel zijn, meer behelst het sociale leven van de filmboef nu eenmaal niet. Chow plaatst heel behoedzaam een kogel op de tafel. Er staan Chinese karakters op en we hoeven ze niet te kunnen lezen om te begrijpen dat het een doodvonnis betreft. Chow voegt de daad meteen bij het woord: hij trekt zijn pistool en pompt de boeven vol met lood. Wanneer zijn pistool leeg is werpt hij het achteloos weg om een tweede wapen te trekken. Mocht er na de opbouw van Chows entree in de discotheek nog enige twijfel bestaan over het doel van The replacement killers, dan wordt die met het achteloze wegwerpen van het vuurwapen alsnog weggenomen. Het is een van de handelsmerken van de ster: Chow Yun-Fat gooide zijn eerste leeggeschoten pistool twaalf jaar geleden in de hoek, en er zouden er nog talloze volgen.

Tieneridool
De film heette A better tomorrow, de regisseur John Woo, de producent Tsui Hark. De creatieve tandem achter de trendsettende gangsterfilm kwam voor de centrale rol van de eervolle, maar dodelijke gangster Mark Gor al snel bij Chow Yun-Fat uit, maar het kostte hen de nodige moeite financiers van hun keuze te overtuigen. Chow voldeed niet aan het tradionele beeld dat men in Hong Kong van een actieheld had. Hij was geen acrobatische kung fu virtuoos. Hij was een acteur met een succesvol verleden als soapster, afkomstig uit de stal van TVB, het belangrijkste tv-station van Hong Kong. Hij werd er in 1973 aangenomen voor een acteursopleiding, die hij samen met zijn vriend en toekomstige regisseur Ringo Lam volgde. Met optredens in de soapseries 'Hotel' en 'Shanghai Beach', waarin hij door zijn fraaie uiterlijk als een echte hartenbreker getypecast werd, verwierf hij een enorme populariteit. Op het Chinese vasteland schopte hij het dankzij het later ook als filmserie uitgebrachte 'Shanghai Beach' tot tieneridool, maar zijn tv-succes stond in schril contrast met zijn filmwerk.
In de jaren zeventig was Chow veroordeeld tot bijrollen in een reeks weinig opzienbarende films, waarbij het ranzige Massage girls een dieptepunt vormde. Een eerste succes kwam in 1981 met Chows titelrol in Ann Hui's The story of Woo Viet, waarin hij als getraumatiseerde Zuid-Vietnamese soldaat naar Hong Kong vlucht en daar zoveel tegenslagen moet verwerken dat zijn gewelddadige inborst opnieuw de kop op steekt. Chow ontving op het filmfestival van Taipei de onderscheiding voor de beste acteur, een prijs die hij vier jaar later opnieuw zou krijgen voor een vergelijkbare rol in Hong Kong 1941, en reisde met Hui naar Cannes, maar een westers succes zou nog lang op zich laten wachten. In de jaren tussen zijn bezoek aan Cannes en de eerste samenwerking met John Woo speelde Chow zeer uiteenlopende rollen in romantische melodrama's, komedies en fantasyfilms, die geen van alle voor een echte doorbraak zorgden.
Met Woo's A better tomorrow werd Chow Yun-Fat in 1986 alsnog een superster: de filmde groeide uit tot het grootste kassucces uit de geschiedenis van Hong Kong. Jongeren en echte gangsters modelleerden hun uiterlijk naar dat van Chows stijlvolle Mark Gor en gingen zonder lange jas en zonnebril de straat niet op. De filmindustrie van Hong Kong molk het succes jarenlang uit met een reeks films waarin goed geklede gangsters elkaar op brute wijze naar het leven staan. Omdat Mark Gor in de eerste film de eindstreep niet haalde voerden Woo en Chow in het onevenwichtige, maar spectaculair eindigende A better tomorrow 2 de tweelingbroer Ken Gor ten tonele. De film bevat enkele hilarische scènes waarin de voormalige gangster zich in zijn restaurant in New York tegen de maffia keert: in een ontwapenend krom Engels maakt Chow van een lofzang op witte rijst een compleet pleidooi voor Chinese normen en waarden.

Religie
Chow Yun-Fat buitte zijn sterstatus uit met een fenomenaal aantal rollen, waarbij hij er zelfs een keer in slaagde twaalf films in een enkel jaar te proppen. Tot zijn beste films uit deze periode behoren ook City on fire, dat door de inhoudelijke overeenkomsten met Quentin Tarantino's later gemaakte Reservoir dogs inmiddels een bijna legendarische status heeft, en het brute gevangenisdrama Prison on fire, beiden geregisseerd door zijn oude vriend Ringo Lam. Een eerste westers succes diende zich voor Chow en John Woo in 1989 aan met The killer, waarin de huurmoordenaar Jeff met zijn geweten worstelt wanneer hij bij een beoogde laatste klus een nachtclubzangeres verwondt. De esthetische schoonheid van de kogelballetten van Woo en het charisma van de acteur, later opnieuw virtuoos geëtaleerd in Hardboiled, gaven de aanzet tot een bloeiende fancultuur in Europa en de Verenigde Staten, maar Woo's voorkeur voor melodrama viel niet bij iedereen in goede aarde. In Ephraim Katz' standaardwerk 'The Film Encyclopedia', waarin Woo een eigen lemma kreeg, resulteert dat in de niet geheel correcte constatering dat fans de films van het duo "vaak neerbuigend als camp beschouwen". Dat valt niet te rijmen met de religieuze verering die Chow Yun-Fat ten deel valt. De acteur wordt op het Internet en in publicaties steevast omschreven als "the coolest actor in the world" of "god of actors", een verwijzing naar zijn fraaie optreden in God of gamblers en naar een uitspraak in Hardboiled, waarin een collega van detective Chow opmerkt: "Geef hem een pistool en hij is Superman, geef hem er twee en hij is God". De reclamecampagne van The replacement killers hanteert dan ook de toepasselijke slogan "Waar actie een religie is, wordt hij aanbeden als een god".
De makers van Gods eerste Amerikaanse film hebben geen enkel risico genomen. Waar Woo met Face/off eindelijk weer zijn melodramatische inborst toont is het door debuterend videoclipveteraan Antoine Fuqua geregisseerde The replacement killers emotioneel volkomen inhoudsloos. En van een echte plot is ook geen sprake: Chow schiet en wordt beschoten, zijn voorheen mannelijke partners zijn vervangen door een verdwaalde Mira Sorvino en zij huilt waar hij dat in The killer zelf zo fraai deed. Bij de talloze actiescènes citeert Fuqua naar hartelust en niet onverdienstelijk uit Chows Chinese oeuvre. Het meest opmerkelijke aan de hele onderneming: het is een stervehikel voor een acteur die zich maar moeizaam verstaanbaar kan maken. Twee jaar bijles lijkt vooralsnog weinig vruchten te hebben afgeworpen, maar of dat op de lange duur een onoverkomelijk bezwaar zal zijn is nog maar de vraag. Wie de laatste jaren goed naar Arnold Schwarzenegger luisterde zal ook meer dan eens voor raadsels hebben gestaan.
Maar Chow Yun-Fat is geen dommekracht, hij is een acteur met een bijzondere uitstraling, die meer in zijn mars heeft dan het sierlijk leegschieten van handvuurwapens. Al gaat hij met het door Oliver Stone geproduceerde The corruptors op de ingeslagen weg verder, waarbij hij als foute politieman tegenover Mark Wahlberg komt te staan, met een reünie met John Woo in het verschiet en aanhoudende geruchten over de hoofdrol in een remake van The king and I is het niet ondenkbaar dat Chow de eerste Aziatische acteur wordt die in Hollywood echt doorbreekt. Hij heeft op voorhand in ieder geval betere papieren dan Til Schweiger, de grootste kasmagneet van Duitsland die in The replacement killers ook zijn Amerikaanse debuut maakt. Zijn bijrol als tegenstander van Chow zorgt in eigen land voor krantenkoppen, maar werd in de Amerikaanse recensies door niemand opgemerkt. Het is dan ook verdomd lastig om je naast God staande te houden.

Bart van der Put



top
THE REPLACEMENT KILLERS

Juni 1998 #190

Produktie
Brad Grey
Bernie Brillstein
Regie
Antoine Fuqua
Scenario
Ken Sanzel
Camera
Peter Lyons Collister
Geluid
Per Hallberg
Karen M. Baker
Montage
Jay Cassidy
Muziek
Harry Gregson-Williams
Met
Chow Yun-Fat
Mira Sorvino
Michael Rooker
Jurgen Prochnow

Kleur, 88 minuten

Distributie
Columbia TriStar Fox Films
Te zien
vanaf 28 mei

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


R

R U THERE
R.W. FASSBINDER COLLECTIE I & II
RABAT
RABBIT HOLE
RABBIT ON THE MOON
RABBIT-PROOF FENCE
Race
RACHEL GETTING MARRIED
RACING STRIPES
RADELOOS
RADIOLAND MURDERS
LA RAFLE.
THE RAGE: CARRIE 2
The Raid
The Raid 2
The Railway Man
RAIN DOGS
THE RAINBOW WARRIORS OF WAIHEKE ISLAND
RAINING STONES
RAISE YOUR VOICE
RAISING CAIN
RAISING HELEN
THE RAMEN GIRL
Ramon en het Paard van Sinterklaas
Rams
La rançon de la gloire (Xavier Beauvois over)
RANDOM HEARTS
RANGO
Rânia
RANSOM
RAPA-NUI
RAPID FIRE
RAPUNZEL
RASPUTIN
THE RAT PACK
RAT RACE
RATATOUILLE
RATCATCHER
Ratchet & Clank
RATJETOE EN DE THORNBERRY'S: BIJ DE BEESTEN AF
RATJETOE — DE RUGRATS FILM
Die Räuberin
The Raven
RAVENOUS
Raw
RAY
Razend
THE READER (Stephen Daldry over)
THE REAL BLONDE
THE REAL HOWARD SPITZ
Real Steel
Réalité
Reality
REALITY BITES
THE REAPING
REAR WINDOW
Reasonable Doubt
REBECCA
Rebelle
Rebels
REBELS OF THE NEON GOD
Rebelse stad
THE REBIRTH
THE REBOUND
THE RECKONING
RECLAIM YOUR BRAIN (FREE RAINER)
RECONSTRUCTION
RECOUNT
THE RECRUIT
RECYCLE
RED
Red 2
RED BEADS
RED CORNER
RED DRAGON
RED DUST
RED EYE
RED HOT
Red Lights
RED PLANET
RED RIDING HOOD
RED RIDING-TRILOGIE
RED ROAD
RED ROCK WEST
THE RED SHOES
THE RED STUFF
The Red Turtle
THE RED VIOLIN
REDACTED
REDS
LE REFUGE
Refugiado
REGARDE LA MER
REGENERATION
Het regent gehaktballen 2
HET REGENT GEHAKTBALLEN 3D
Regilaul
La región salvaje
Regression
LES REGRETS
REIGN OF ASSASSINS
REIGN OF FIRE
REINDEER GAMES
LA REINE MARGOT
DIE REISE NACH KAFIRISTAN
RELAX... IT'S JUST SEX!
THE RELIC
La religieuse
RELIGULOUS
Remainder
THE REMAINS OF THE DAY
REMBRANDT
REMBRANDT'S J'ACCUSE
Remember
REMEMBER ME
REMEMBER THE TITANS
RENAISSANCE
LES RENDEZ-VOUS DE PARIS
RENDITION
Renesse
RENO 911!: MIAMI
Renoir
RENT-A-FRIEND
Réparer les vivants
The Repentant (El Taaib)
THE REPLACEMENT KILLERS
REPO MEN
REPRISE
REQUIEM
REQUIEM FOR A DREAM
RESCUE DAWN
RESERVATION ROAD
RESERVOIR DOGS
THE RESIDENT
RESIDENT EVIL
RESIDENT EVIL: AFTERLIFE 3D
RESIDENT EVIL: APOCALYPSE
RESIDENT EVIL: EXTINCTION
Resident Evil: Retribution
Resident Evil: The Final Chapter
RESISTANCE
La résistance de l'air
RESPIRO
RESSOURCES HUMAINES
Rester vertical
Restless
RESTORATION
RESURRECTION MAN
Retour à Ithaque
Retour en Bourgogne
THE RETURN (VOZVRASJÈNJE)
RETURN OF THE JEDI
RETURN TO HANSALA
Return to Homs (IDFA)
RETURN TO ME
RETURN TO PARADISE
De reünie
The Reunion
REVANCHE
REVELATION
The Revenant
Revenge of the Green Dragons
REVENGER'S TRAGEDY
THE REVENGERS' COMEDIES
REVISION: APOCALYPSE 2
REVOLUTIONARY ROAD
The Rewrite
REX GILDO, DE VAL VAN EEN SCHLAGERKONING
REYKJAVIK-ROTTERDAM
Rhino Season
RHYTHM IS IT
RICHARD III
RICHIE RICH
RICHTING ENGELAND
RICHTING WEST
Ricki and the Flash
RICKY
Riddick
Ride Along
Ride Along 2
RIDE WITH THE DEVIL
RIDICULE
RIDING ALONE FOR THOUSANDS OF MILES
RIDING GIANTS
RIEN À DÉCLARER
RIEN À FAIRE
DE RIETFLUIT
RIFF RAFF
RIGHTEOUS KILL
THE RING
THE RING 2
THE RINGMASTER
Rings
RINGU/RING
RIO
Rio 2
RIO, EEN DAG IN AUGUSTUS CAMPO GRANDE — CENTRAL DO BRASIL
Rio: I Love You
The Riot Club
Riphagen
RIPLEY'S GAME
Ripper Street
Rise of the Guardians
Rise of the Planet of the Apes
Risen
RISING SUN
Risk
RIT OVER DE GRENS
Rita & Krokodil
THE RITE
THE RIVER
A River Below
A RIVER RUNS THROUGH IT
THE RIVER WILD
DE RIVIER OKKERVIL
RIVIERA HOTEL
RIZE
RKO 281 — THE BATTLE OVER CITIZEN KANE
THE ROAD
THE ROAD (DE WEG)
THE ROAD HOME
Road North
THE ROAD TO ELDORADO
THE ROAD TO GUANTANAMO
ROAD TO PERDITION
THE ROAD TO WELLVILLE
ROAD TRIP
ROADRACERS
ROADS TO KOKTEBEL
ROB ROY
Rob the Mob
UNE ROBE D'ÉTÉ
Roberto Succo
ROBIN HOOD
ROBIN HOOD, MEN IN TIGHTS
Robinson Crusoe
Robocop
Robot & Frank
ROBOTS
ROCCO E I SUOI FRATELLI
THE ROCK
Rock 'n Roll
Rock of Ages
ROCK STAR
ROCK'N ROLL JUNKIE
ROCKNROLLA
ROCKY BALBOA
HET RODE KORENVELD
De rode ziel
Rodin
ROGUE ASSASSIN
Rogue One — A Star Wars Story
ROGUE TRADER
Rokjesdag
ROLE MODELS
ROMANCE
ROMANCE & CIGARETTES
ROMANCE DE VALENTÍA — ONLY THE BRAVE
ROMANZO CRIMINALE
ROMASANTA
ROMEO IS BLEEDING
ROMEO MUST DIE
ROMPER STOMPER
ROMY & MICHELE'S HIGH SCHOOL REUNION
Ron Goossens, Low-Budget Stuntman
Ronal The Barbarian
RONIN
ROOKSPOREN
Room
Room 514
ROOS REBERGEN — "WEET IK NIET ZO GOED..."
ROPE
ROSAS DANST ROSAS
LES ROSEAUX SAUVAGES
ROSENSTRASSE
ROSETTA
ROSIE: THE DEVIL IN MY HEAD
ROSINE
ROTVOS
ROUGH MAGIC
Rough Night (Girls Night Out)
THE ROUND UP
ROUNDERS
LA ROUTE
ROUTE IRISH
The Rover
A Royal Affair
A Royal Night Out
THE ROYAL TENENBAUMS
RR
RUBBER
RUBY & QUENTIN
Ruby Sparks
RUDO Y CURSI
RUDYARD KIPLING'S THE JUNGLE BOOK
RUGRATS IN PARIS
RUHR
THE RUINS
THE RULES OF ATTRACTION
RULES OF ENGAGEMENT
The Rum Diary
RUMBA
RUMBLE IN THE BRONX
RUMOR HAS IT...
Run All Night
Run and Jump
RUN, FAT BOY, RUN
RUNAWAY BRIDE
THE RUNAWAY JURY
THE RUNAWAYS
RUNDSKOP
The Runner
Runner, Runner
RUNNING SCARED
Rush
RUSH HOUR
RUSH HOUR 2
RUSH HOUR 3
RUSHMORE
DE RUSLUI
RUSSIAN ARK
Ruth & Alex