Rester vertical
Raw
Get Out
Quality Time
The Other Side of Hope
De beschuldigende vingertjes van Rembrandt en Greenaway

REMBRANDT'S J'ACCUSE

Nederland, 2008 | Peter Greenaway
Peter Greenaway geeft in rembrandt's j'accuse een vlot gemonteerde les beeldlezen aan de hand van een moordmysterie vervat in 'de Nachtwacht'. Maar hebben we die les wel nodig?

Wat als de Nachtwacht niet alleen een groepsportret van een schuttersgilde is, maar ook een gecodeerde boodschap van Rembrandt aan zijn publiek, waarin hij de geportretteerde compagnie beschuldigt van moord? Dat is de stelling die Peter Greenaway poneert in rembrandt's j'accuse, een essayistische film waarin hij zelf optreed als de verteller en/of openbaar aanklager die de moord onderzoekt. Hij ondervraagt betrokkenen — Rembrandts vrouw Saskia (Eva Birthistle), zijn maîtresses Hendrickje (Jodhi May) en Geertje (Emily Holmes) en collega-schilders als Ferdinand Bol (Jonathan Holmes). Maar vooral onderwerpt hij het schilderij aan een minutieus 'forensisch onderzoek', waarbij uit een systematische interpretatie van 31 details een grotere waarheid opduikt. Zelfs het feit dat delen van het schilderij in de loop der tijd werden verwijderd krijgt een sinistere lading.
Dezelfde theorie zette Greenaway overigens vorig jaar al als fictiefilm uiteen in nightwachting, en rembrandt's j'accuse wordt gelardeerd met een rijke greep fragmenten uit die film. De nieuwe film dient dan ook een ander doel. "De meeste mensen zijn visueel analfabeet", stelt Greenaway aan het begin van de film. In rembrandt's j'accuse geeft hij ons een les 'beeldlezen'. Die les mag overigens direct in praktijk worden gebracht: de film wordt exclusief vertoond in speciale arrangementen, waarbij de bezoekers na het zien van de film direct het museum in worden gestuurd.

Paul is dood
Alleen: zijn we met zijn allen wel zulke beeldanalfabeten als Greenaway stelt? De moordtheorie uit zijn film, en het gepresenteerde bewijsmateriaal, doet zowel in aard als vorm denken aan bekende 'conspiracy theories' uit de afgelopen decennia. Bijvoorbeeld de zeer uiteenlopende interpretaties van foto- en video-opnames van de aanslag op het World Trade Centre. Of de uitvoerige beeldexegeses uit boeken (en films) als the girl with a pearl earring en the da vinci code. Of de uit 1969 stammende en in de loop der jaren eindeloos uitgebouwde legende dat Paul McCartney op het hoogtepunt van Beatlemania overleed en werd vervangen door 'lookalike' William Campbell. Hoewel er hier geen achterstevoren afgespeelde songteksten aan te pas komen, lijkt rembrandt's j'accuse in zijn ontleding van het beeld sterk op de manier waarop Beatlefans plaathoezen onder de loep nemen.
Echt nieuw is Greenaways manier van kijken dus niet. rembrandt's j'accuse wordt dan ook een stuk interessanter als we de film juist opvatten als postironisch commentaar op die samenzweringstheorieën. Ook als we Greenaway wel serieus nemen, is er echter genoeg te genieten. Greenaways interpretaties van een ruime greep hoogtepunten uit de kunstgeschiedenis die zijdelings aan bod komen, bijvoorbeeld. En de letterlijk gelaagde montage van de film, waarin pratende hoofden, filmfragmenten en tekstelementen over elkaar heen buitelen. Zodat er ook in rembrandt's j'accuse zelf weer genoeg uit het beeld valt te interpreteren.

Joost Broeren



top
REMBRANDT'S J'ACCUSE

December 2008 #305

Productie
Bruno Felix
Femke Wolting
Regie en scenario
Peter Greenaway
Camera
Reinier van Brummelen
Montage
Elmer Leupen
Irma de Vries
Muziek
Marco Robino
Giovanni Sollima
Met
Peter Greenaway
Martin Freeman
Eva Birthistle
Jodhi May
Emily Holmes

Kleur, 86 minuten

Distributie
Submarine
Te zien
zie ook www.jaccuse.nu

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


R

R U THERE
R.W. FASSBINDER COLLECTIE I & II
RABAT
RABBIT HOLE
RABBIT ON THE MOON
RABBIT-PROOF FENCE
Race
RACHEL GETTING MARRIED
RACING STRIPES
RADELOOS
RADIOLAND MURDERS
LA RAFLE.
THE RAGE: CARRIE 2
The Raid
The Raid 2
The Railway Man
RAIN DOGS
THE RAINBOW WARRIORS OF WAIHEKE ISLAND
RAINING STONES
RAISE YOUR VOICE
RAISING CAIN
RAISING HELEN
THE RAMEN GIRL
Ramon en het Paard van Sinterklaas
Rams
La rançon de la gloire (Xavier Beauvois over)
RANDOM HEARTS
RANGO
Rânia
RANSOM
RAPA-NUI
RAPID FIRE
RAPUNZEL
RASPUTIN
THE RAT PACK
RAT RACE
RATATOUILLE
RATCATCHER
Ratchet & Clank
RATJETOE EN DE THORNBERRY'S: BIJ DE BEESTEN AF
RATJETOE — DE RUGRATS FILM
Die Räuberin
The Raven
RAVENOUS
Raw
RAY
Razend
THE READER (Stephen Daldry over)
THE REAL BLONDE
THE REAL HOWARD SPITZ
Real Steel
Réalité
Reality
REALITY BITES
THE REAPING
REAR WINDOW
Reasonable Doubt
REBECCA
Rebelle
Rebels
REBELS OF THE NEON GOD
Rebelse stad
THE REBIRTH
THE REBOUND
THE RECKONING
RECLAIM YOUR BRAIN (FREE RAINER)
RECONSTRUCTION
RECOUNT
THE RECRUIT
RECYCLE
RED
Red 2
RED BEADS
RED CORNER
RED DRAGON
RED DUST
RED EYE
RED HOT
Red Lights
RED PLANET
RED RIDING HOOD
RED RIDING-TRILOGIE
RED ROAD
RED ROCK WEST
THE RED SHOES
THE RED STUFF
The Red Turtle
THE RED VIOLIN
REDACTED
REDS
LE REFUGE
Refugiado
REGARDE LA MER
REGENERATION
Het regent gehaktballen 2
HET REGENT GEHAKTBALLEN 3D
Regilaul
Regression
LES REGRETS
REIGN OF ASSASSINS
REIGN OF FIRE
REINDEER GAMES
LA REINE MARGOT
DIE REISE NACH KAFIRISTAN
RELAX... IT'S JUST SEX!
THE RELIC
La religieuse
RELIGULOUS
Remainder
THE REMAINS OF THE DAY
REMBRANDT
REMBRANDT'S J'ACCUSE
Remember
REMEMBER ME
REMEMBER THE TITANS
RENAISSANCE
LES RENDEZ-VOUS DE PARIS
RENDITION
Renesse
RENO 911!: MIAMI
Renoir
RENT-A-FRIEND
Réparer les vivants
The Repentant (El Taaib)
THE REPLACEMENT KILLERS
REPO MEN
REPRISE
REQUIEM
REQUIEM FOR A DREAM
RESCUE DAWN
RESERVATION ROAD
RESERVOIR DOGS
THE RESIDENT
RESIDENT EVIL
RESIDENT EVIL: AFTERLIFE 3D
RESIDENT EVIL: APOCALYPSE
RESIDENT EVIL: EXTINCTION
Resident Evil: Retribution
Resident Evil: The Final Chapter
RESISTANCE
La résistance de l'air
RESPIRO
RESSOURCES HUMAINES
Rester vertical
Restless
RESTORATION
RESURRECTION MAN
Retour à Ithaque
THE RETURN (VOZVRASJÈNJE)
RETURN OF THE JEDI
RETURN TO HANSALA
Return to Homs (IDFA)
RETURN TO ME
RETURN TO PARADISE
De reünie
The Reunion
REVANCHE
REVELATION
The Revenant
Revenge of the Green Dragons
REVENGER'S TRAGEDY
THE REVENGERS' COMEDIES
REVISION: APOCALYPSE 2
REVOLUTIONARY ROAD
The Rewrite
REX GILDO, DE VAL VAN EEN SCHLAGERKONING
REYKJAVIK-ROTTERDAM
Rhino Season
RHYTHM IS IT
RICHARD III
RICHIE RICH
RICHTING ENGELAND
RICHTING WEST
Ricki and the Flash
RICKY
Riddick
Ride Along
Ride Along 2
RIDE WITH THE DEVIL
RIDICULE
RIDING ALONE FOR THOUSANDS OF MILES
RIDING GIANTS
RIEN À DÉCLARER
RIEN À FAIRE
DE RIETFLUIT
RIFF RAFF
RIGHTEOUS KILL
THE RING
THE RING 2
THE RINGMASTER
Rings
RINGU/RING
RIO
Rio 2
RIO, EEN DAG IN AUGUSTUS CAMPO GRANDE — CENTRAL DO BRASIL
Rio: I Love You
The Riot Club
Riphagen
RIPLEY'S GAME
Ripper Street
Rise of the Guardians
Rise of the Planet of the Apes
Risen
RISING SUN
RIT OVER DE GRENS
THE RITE
THE RIVER
A RIVER RUNS THROUGH IT
THE RIVER WILD
DE RIVIER OKKERVIL
RIVIERA HOTEL
RIZE
RKO 281 — THE BATTLE OVER CITIZEN KANE
THE ROAD
THE ROAD (DE WEG)
THE ROAD HOME
Road North
THE ROAD TO ELDORADO
THE ROAD TO GUANTANAMO
ROAD TO PERDITION
THE ROAD TO WELLVILLE
ROAD TRIP
ROADRACERS
ROADS TO KOKTEBEL
ROB ROY
Rob the Mob
UNE ROBE D'ÉTÉ
Roberto Succo
ROBIN HOOD
ROBIN HOOD, MEN IN TIGHTS
Robinson Crusoe
Robocop
Robot & Frank
ROBOTS
ROCCO E I SUOI FRATELLI
THE ROCK
Rock of Ages
ROCK STAR
ROCK'N ROLL JUNKIE
ROCKNROLLA
ROCKY BALBOA
HET RODE KORENVELD
ROGUE ASSASSIN
Rogue One — A Star Wars Story
ROGUE TRADER
Rokjesdag
ROLE MODELS
ROMANCE
ROMANCE & CIGARETTES
ROMANCE DE VALENTÍA — ONLY THE BRAVE
ROMANZO CRIMINALE
ROMASANTA
ROMEO IS BLEEDING
ROMEO MUST DIE
ROMPER STOMPER
ROMY & MICHELE'S HIGH SCHOOL REUNION
Ron Goossens, Low-Budget Stuntman
Ronal The Barbarian
RONIN
ROOKSPOREN
Room
Room 514
ROOS REBERGEN — "WEET IK NIET ZO GOED..."
ROPE
ROSAS DANST ROSAS
LES ROSEAUX SAUVAGES
ROSENSTRASSE
ROSETTA
ROSIE: THE DEVIL IN MY HEAD
ROSINE
ROTVOS
ROUGH MAGIC
THE ROUND UP
ROUNDERS
LA ROUTE
ROUTE IRISH
The Rover
A Royal Affair
A Royal Night Out
THE ROYAL TENENBAUMS
RR
RUBBER
RUBY & QUENTIN
Ruby Sparks
RUDO Y CURSI
RUDYARD KIPLING'S THE JUNGLE BOOK
RUGRATS IN PARIS
RUHR
THE RUINS
THE RULES OF ATTRACTION
RULES OF ENGAGEMENT
The Rum Diary
RUMBA
RUMBLE IN THE BRONX
RUMOR HAS IT...
Run All Night
Run and Jump
RUN, FAT BOY, RUN
RUNAWAY BRIDE
THE RUNAWAY JURY
THE RUNAWAYS
RUNDSKOP
The Runner
Runner, Runner
RUNNING SCARED
Rush
RUSH HOUR
RUSH HOUR 2
RUSH HOUR 3
RUSHMORE
DE RUSLUI
RUSSIAN ARK
Ruth & Alex