Kedi (Ceyda Torun over)
Aquarius
The Beguiled
Una mujer fantástica
Jaap van Heusden over In Blue
Anthony Hopkins: dienstbaarheid De onmenselijkheid van het butlerschap

THE REMAINS OF THE DAY

Groot-Brittannië, 1994 | James Ivory
Na verfilmingen van de bijzonder Engelse romans van E.M. Forster (A room with a view, Maurice en Howards End) heeft James Ivory zich voor zijn nieuwste film gewend tot een veel recentere roman van de zeer Japans klinkende Kazuo Ishiguro. In The remains of the day is opnieuw sprake van schitterend spel van Emma Thompson en vooral Anthony Hopkins.

Wie gezien de naam van de auteur denkt dat Ivory een nieuwe avontuurlijke oosterse weg is ingeslagen, en zich van zijn favoriete thema, de 'embarassments' van de Engelse upperclass, heeft afgekeerd, vergist zich. Niet voor niets won 'The remains of the day' in 1989 de belangrijke Britse Bookerprize. De sinds zijn zesde jaar in Engeland wonende Japanner Ishiguro schetst in deze subtiele roman de levensgang van Mr. Stevens, een man die het meest archetypisch Engelse beroep uitoefent dat er bestaat: hij is namelijk butler.
Waar de 'Lords' en 'Ladies' zich wellicht nog wat buitensporigheden in gedrag kunnen veroorloven, is dat bij de hen dienende butler zeker niet het geval. Een goede butler is beleefd en discreet, hij zegt niet meer dan nodig is (Yes Sir, No Sir), is boven alles dienstbaar aan 'His Lordship', en acht het tonen van een emotie (of opinie) beneden alle waardigheid. Er is in feite onverwacht veel Japans aan deze Engelse personificatie van plichtsbesef, ingetogenheid en traditie. Zijn zelfontkenning maakt de butler tegelijkertijd tot een ondoorgrondelijk personage. Een ideaal karakter voor thrillers, gezien zijn sluipende schaduw-achtige aanwezigheid (kijk maar naar de butler in Losey's The servant, of de vrouwelijke variant, de huishoudster in Hitchcock's Rebecca). In Mr. Stevens, een man die de butler-principes tot in het extreme tracht na te leven, wordt echter vooral de tragiek van diens totale toewijding duidelijk.

Goede bedoelingen
Ivory's verfilming van 'The remains of the day' is kalm en beheerst en toont gevoel voor het detail, net als Mr. Stevens zelf. De film begint in 1956 met de verkoop van het Engelse landgoed Darlington Hall aan de Amerikaan Lewis (gespeeld door Christopher 'Superman' Reeve). Onder de nostalgisch overvloeiende beelden van de veiling en verhuizing horen wij het Britse stemgeluid van de gewezen huishoudster Ms. Kenton (Emma Thompson). In een brief aan Mr. Stevens (Anthony Hopkins) verklaart zij hoe verheugd zij is dat hij het landgoed niet hoeft te verlaten onder deze nieuwe buitenlandse eigenaar.
In flashbacks krijgen we vervolgens te zien hoe Stevens' relatie met deze Ms. Kenton en met de overleden Lord Darlington eruit zag twintig jaar eerder, in de tijd dat Darlington Hall nog een belangrijk drukbezocht landgoed was, een plek waar invloedrijke beslissingen werden genomen door vooraanstaande politici.
Langzaamaan wordt de (vaak komische) tragiek van Stevens voorbije leven duidelijk, en zoals geheel past binnen diens naïeve zelfbedrog, veel eerder aan de toeschouwer dan aan Stevens zelf. In zijn streven naar waardige zelfbeheersing en algehele toewijding aan zijn geliefde Lord Darlington, heeft hij het bestrijden van het stof, het schenken van de thee, het openen (en weer sluiten) van de luiken tot de essentie van zijn bestaan verheven. Zo heeft hij uit 'gepaste' loyaliteit niet willen oordelen over de misstap van 'His Lordship', die, zij het vanuit goede bedoelingen, in de jaren dertig met de Nazi's collaboreerde. Uiteindelijk moet Stevens dan ook tot de treurige conclusie komen in zijn leven niet eens zijn eigen fouten te hebben gemaakt.

Verplaatste hartstocht
The remains of the day is zoals wel meer literatuur-verfilmingen iets onevenwichtig en wat lang, maar boeit vooral door het mooie spel van de acteurs. Ondanks Emma Thompson, die soms wat té doordacht haar rol neerzet, zijn de scènes tussen haar en Hopkins de crème van de film. De manier waarop zij langdurig ingehouden maar vlijmscherp debatteren of het Chinese beeld nu wel of niet verkeerd is neergezet in de bibliotheek, is van een verplaatste hartstocht waar Freud verrukt over zou zijn. Ook Peter Vaughn is prachtig in de bijrol van Stevens aftakelende eveneens dienende vader, die het niet lukt de met de ouderdom komende kleine (maar voor een butler zeer wezenlijke) vergissingen te aanvaarden.
Ronduit voortreffelijk is echter Anthony Hopkins. Hij slaagt erin de subtiele innerlijke monoloog van Ishiguro om te zetten in een acteerspel dat geen voice-over nodig heeft. In beheerste blikken en gebaren, en met weinig (meestal verhullende) woorden, getuigt hij op meeslepende wijze van Stevens' naïeve overtuiging dat al het andere moet wijken teneinde een waarlijk goede butler te zijn.

Jann Ruyters



top
THE REMAINS OF THE DAY

Februari 1994 #142

Produktie
Mike Nichols
John Calley
Ismail Merchant
Regie
James Ivory
Scenario
Ruth Prawer Jhabvala
Camera
Tony Pierce-Roberts
Geluid
David Stephenson
Montage
Andrew Marcus
Muziek
Richard Robbins
Met
Anthony Hopkins
Emma Thompson
Edward Fox
Christopher Reeve

Kleur, 134 minuten

Te zien
vanaf 24 februari

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


R

R U THERE
R.W. FASSBINDER COLLECTIE I & II
RABAT
RABBIT HOLE
RABBIT ON THE MOON
RABBIT-PROOF FENCE
Race
RACHEL GETTING MARRIED
RACING STRIPES
RADELOOS
RADIOLAND MURDERS
LA RAFLE.
THE RAGE: CARRIE 2
The Raid
The Raid 2
The Railway Man
RAIN DOGS
THE RAINBOW WARRIORS OF WAIHEKE ISLAND
RAINING STONES
RAISE YOUR VOICE
RAISING CAIN
RAISING HELEN
THE RAMEN GIRL
Ramon en het Paard van Sinterklaas
Rams
La rançon de la gloire (Xavier Beauvois over)
RANDOM HEARTS
RANGO
Rânia
RANSOM
RAPA-NUI
RAPID FIRE
RAPUNZEL
RASPUTIN
THE RAT PACK
RAT RACE
RATATOUILLE
RATCATCHER
Ratchet & Clank
RATJETOE EN DE THORNBERRY'S: BIJ DE BEESTEN AF
RATJETOE — DE RUGRATS FILM
Die Räuberin
The Raven
RAVENOUS
Raw
RAY
Razend
THE READER (Stephen Daldry over)
THE REAL BLONDE
THE REAL HOWARD SPITZ
Real Steel
Réalité
Reality
REALITY BITES
THE REAPING
REAR WINDOW
Reasonable Doubt
REBECCA
Rebelle
Rebels
REBELS OF THE NEON GOD
Rebelse stad
THE REBIRTH
THE REBOUND
THE RECKONING
RECLAIM YOUR BRAIN (FREE RAINER)
RECONSTRUCTION
RECOUNT
THE RECRUIT
RECYCLE
RED
Red 2
RED BEADS
RED CORNER
RED DRAGON
RED DUST
RED EYE
RED HOT
Red Lights
RED PLANET
RED RIDING HOOD
RED RIDING-TRILOGIE
RED ROAD
RED ROCK WEST
THE RED SHOES
THE RED STUFF
The Red Turtle
THE RED VIOLIN
REDACTED
REDS
LE REFUGE
Refugiado
REGARDE LA MER
REGENERATION
Het regent gehaktballen 2
HET REGENT GEHAKTBALLEN 3D
Regilaul
La región salvaje
Regression
LES REGRETS
REIGN OF ASSASSINS
REIGN OF FIRE
REINDEER GAMES
LA REINE MARGOT
DIE REISE NACH KAFIRISTAN
RELAX... IT'S JUST SEX!
THE RELIC
La religieuse
RELIGULOUS
Remainder
THE REMAINS OF THE DAY
REMBRANDT
REMBRANDT'S J'ACCUSE
Remember
REMEMBER ME
REMEMBER THE TITANS
RENAISSANCE
LES RENDEZ-VOUS DE PARIS
RENDITION
Renesse
RENO 911!: MIAMI
Renoir
RENT-A-FRIEND
Réparer les vivants
The Repentant (El Taaib)
THE REPLACEMENT KILLERS
REPO MEN
REPRISE
REQUIEM
REQUIEM FOR A DREAM
RESCUE DAWN
RESERVATION ROAD
RESERVOIR DOGS
THE RESIDENT
RESIDENT EVIL
RESIDENT EVIL: AFTERLIFE 3D
RESIDENT EVIL: APOCALYPSE
RESIDENT EVIL: EXTINCTION
Resident Evil: Retribution
Resident Evil: The Final Chapter
RESISTANCE
La résistance de l'air
RESPIRO
RESSOURCES HUMAINES
Rester vertical
Restless
RESTORATION
RESURRECTION MAN
Retour à Ithaque
Retour en Bourgogne
THE RETURN (VOZVRASJÈNJE)
RETURN OF THE JEDI
RETURN TO HANSALA
Return to Homs (IDFA)
RETURN TO ME
RETURN TO PARADISE
De reünie
The Reunion
REVANCHE
REVELATION
The Revenant
Revenge of the Green Dragons
REVENGER'S TRAGEDY
THE REVENGERS' COMEDIES
REVISION: APOCALYPSE 2
REVOLUTIONARY ROAD
The Rewrite
REX GILDO, DE VAL VAN EEN SCHLAGERKONING
REYKJAVIK-ROTTERDAM
Rhino Season
RHYTHM IS IT
RICHARD III
RICHIE RICH
RICHTING ENGELAND
RICHTING WEST
Ricki and the Flash
RICKY
Riddick
Ride Along
Ride Along 2
RIDE WITH THE DEVIL
RIDICULE
RIDING ALONE FOR THOUSANDS OF MILES
RIDING GIANTS
RIEN À DÉCLARER
RIEN À FAIRE
DE RIETFLUIT
RIFF RAFF
RIGHTEOUS KILL
THE RING
THE RING 2
THE RINGMASTER
Rings
RINGU/RING
RIO
Rio 2
RIO, EEN DAG IN AUGUSTUS CAMPO GRANDE — CENTRAL DO BRASIL
Rio: I Love You
The Riot Club
Riphagen
RIPLEY'S GAME
Ripper Street
Rise of the Guardians
Rise of the Planet of the Apes
Risen
RISING SUN
RIT OVER DE GRENS
THE RITE
THE RIVER
A RIVER RUNS THROUGH IT
THE RIVER WILD
DE RIVIER OKKERVIL
RIVIERA HOTEL
RIZE
RKO 281 — THE BATTLE OVER CITIZEN KANE
THE ROAD
THE ROAD (DE WEG)
THE ROAD HOME
Road North
THE ROAD TO ELDORADO
THE ROAD TO GUANTANAMO
ROAD TO PERDITION
THE ROAD TO WELLVILLE
ROAD TRIP
ROADRACERS
ROADS TO KOKTEBEL
ROB ROY
Rob the Mob
UNE ROBE D'ÉTÉ
Roberto Succo
ROBIN HOOD
ROBIN HOOD, MEN IN TIGHTS
Robinson Crusoe
Robocop
Robot & Frank
ROBOTS
ROCCO E I SUOI FRATELLI
THE ROCK
Rock 'n Roll
Rock of Ages
ROCK STAR
ROCK'N ROLL JUNKIE
ROCKNROLLA
ROCKY BALBOA
HET RODE KORENVELD
Rodin
ROGUE ASSASSIN
Rogue One — A Star Wars Story
ROGUE TRADER
Rokjesdag
ROLE MODELS
ROMANCE
ROMANCE & CIGARETTES
ROMANCE DE VALENTÍA — ONLY THE BRAVE
ROMANZO CRIMINALE
ROMASANTA
ROMEO IS BLEEDING
ROMEO MUST DIE
ROMPER STOMPER
ROMY & MICHELE'S HIGH SCHOOL REUNION
Ron Goossens, Low-Budget Stuntman
Ronal The Barbarian
RONIN
ROOKSPOREN
Room
Room 514
ROOS REBERGEN — "WEET IK NIET ZO GOED..."
ROPE
ROSAS DANST ROSAS
LES ROSEAUX SAUVAGES
ROSENSTRASSE
ROSETTA
ROSIE: THE DEVIL IN MY HEAD
ROSINE
ROTVOS
ROUGH MAGIC
Rough Night (Girls Night Out)
THE ROUND UP
ROUNDERS
LA ROUTE
ROUTE IRISH
The Rover
A Royal Affair
A Royal Night Out
THE ROYAL TENENBAUMS
RR
RUBBER
RUBY & QUENTIN
Ruby Sparks
RUDO Y CURSI
RUDYARD KIPLING'S THE JUNGLE BOOK
RUGRATS IN PARIS
RUHR
THE RUINS
THE RULES OF ATTRACTION
RULES OF ENGAGEMENT
The Rum Diary
RUMBA
RUMBLE IN THE BRONX
RUMOR HAS IT...
Run All Night
Run and Jump
RUN, FAT BOY, RUN
RUNAWAY BRIDE
THE RUNAWAY JURY
THE RUNAWAYS
RUNDSKOP
The Runner
Runner, Runner
RUNNING SCARED
Rush
RUSH HOUR
RUSH HOUR 2
RUSH HOUR 3
RUSHMORE
DE RUSLUI
RUSSIAN ARK
Ruth & Alex