The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Van Genève naar Kabul Verwarring aan de grens

DIE REISE NACH KAFIRISTAN

Zwitserland/Duitsland/Nederland, 2001 | Donatello & Fosco Dubini
Een Zwitserse etnologe en een schrijfster reisden anno 1939 in een Ford Roadster De Luxe van Genève naar Kabul. Voor regisseurs Dubini het perfecte uitgangspunt voor een lyrische roadmovie over het overstijgen van geografische, culturele en persoonlijke grenzen.

Kafiristan — dat klinkt naar een fictief buurland van Afghanistan. Een sprookjesgebied met uitgestrekte dorre vlakten, erboven een staalblauwe of juist krijtwitte hemel. Wie Kafiristan wil bereiken, moet volgens de tweede speelfilm van Donatello & Fosco Dubini (Ludwig 1881) langs Midden-Oosterse steden met wonderlijke namen als Ottavia en Eufemia, en ontdekt uiteindelijk ten noorden van Kabul een land van blonde, blauw-ogige ongelovigen. Of Kafiristan echt bestaat? Zeker weet je het nooit terwijl je naar de film kijkt.
Toch blijft Die Reise nach Kafiristan tamelijk dicht bij de realiteit. De eigengereide Zwitserse etnologe Ella Maillart vertrok anno 1939 daadwerkelijk in een Ford Roadster De Luxe vanuit Genève richting Kabul, samen met landgenote en schrijfster Annemarie Schwarzenbach. De reis bood het tweetal een vluchtroute voor de dreigende oorlog en Schwarzenbach hoopte eindelijk van haar morfineverslaving af te komen. Maillart schreef reportages, Schwarzenbach maakte er de foto's bij en tussendoor kregen de vrouwen ook nog eens een heftige relatie met elkaar. Het valt allemaal te lezen in Schwarzenbachs dagboek, reisverslagen en verhalen, en zijn dus ook te zien in de film. Grootste loopje met de feiten is dat de Dubini's voor hun schat aan onontgonnen landschappen en Midden-Oosterse tempels moesten afreizen naar Jordanië en Oezbekistan.

Olielamp
Dat wil allemaal niet zeggen dat Die Reise nach Kafiristan een droge bewerking van bijzonder historisch materiaal is geworden. Integendeel. Het is eerder een verfijnd-lyrische, soms ook magische roadmovie, vol totaalshots van de Ford die als een lieveheersbeestje de horizon bekruipt of een wedstrijdje aangaat met een stel kamelendrijvers. Een odyssee van onmiskenbaar Europese makelij, gelardeerd met zware citaten uit Schwarzenbachs oeuvre maar zonder geploeter met haring en tentstok; slechts hier en daar een zweetdruppel of smeervlek, en telkens weer een prachtig uitbelichte Schwarzenbach achter de schrijfmachine, met op het klaptafeltje een dik boek en een olielamp.
Actrice Jeanette Hain oogt op zulke momenten even krachtig en jongensachtig-fotogeniek als de echte Schwarzenbach, terwijl Nina Petri als Ella Maillart een wat fletse indruk maakt. In wit maatpak, kettingrokend en vrouwen kussend lijkt Hain wel erg op een gestileerde update van Marlene Dietrichs beroemde genderbender-rol in Morocco (1930). Ze is niettemin een effectieve personificatie van het grensverwarrings-thema dat de Dubini's herhaaldelijk aansnijden, en dat het mooist wordt verbeeld in de scène waar Schwarzenbach de dochter van een Turkse diplomaat tot een dans verleidt. De grammofoonmuziek balanceert dan tussen ballroom en harem, en wat als een westerse stijldans begint wordt door de Turkse langzaam veranderd in een oriëntaals staaltje vogue. Alleen als je goed naar het gewaad van het meisje kijkt, zie je dat de beelden enigszins vertraagd zijn. Traditionele tegenstellingen als man-vrouw en westers-oosters worden opgeheven, en zelfs de oorlogszwangere tijd verliest zijn grip. "De grenslijnen moeten innerlijk overschreden worden, niet op de kaart", zei Schwarzenbach eerder in de film. Met de Dubini's komen we ook op het doek een heel eind.

Kevin Toma



top
DIE REISE NACH KAFIRISTAN

November 2002 #238

Productie en regie
Donatello & Fosco Dubini
Scenario
Donatello & Fosco Dubini
Barbara Marx
Camera
Matthias Kälin
Montage
Christel Maye
Art direction
Gudrun Roscher
Muziek
Jan Garbarek
Wolfgang Hamm
Madredeus
Met
Jeanette Hain
Nina Petri
Matthew Burton
Ozlen Soydan

Kleur, 100 minuten

Distributie
Contact Film
Te zien
vanaf 7 november

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


R

R U THERE
R.W. FASSBINDER COLLECTIE I & II
RABAT
RABBIT HOLE
RABBIT ON THE MOON
RABBIT-PROOF FENCE
Race
RACHEL GETTING MARRIED
RACING STRIPES
RADELOOS
RADIOLAND MURDERS
LA RAFLE.
THE RAGE: CARRIE 2
The Raid
The Raid 2
The Railway Man
RAIN DOGS
THE RAINBOW WARRIORS OF WAIHEKE ISLAND
RAINING STONES
RAISE YOUR VOICE
RAISING CAIN
RAISING HELEN
THE RAMEN GIRL
Ramon en het Paard van Sinterklaas
Rams
La rançon de la gloire (Xavier Beauvois over)
RANDOM HEARTS
RANGO
Rânia
RANSOM
RAPA-NUI
RAPID FIRE
RAPUNZEL
RASPUTIN
THE RAT PACK
RAT RACE
RATATOUILLE
RATCATCHER
Ratchet & Clank
RATJETOE EN DE THORNBERRY'S: BIJ DE BEESTEN AF
RATJETOE — DE RUGRATS FILM
Die Räuberin
The Raven
RAVENOUS
Raw
RAY
Razend
THE READER (Stephen Daldry over)
THE REAL BLONDE
THE REAL HOWARD SPITZ
Real Steel
Réalité
Reality
REALITY BITES
THE REAPING
REAR WINDOW
Reasonable Doubt
REBECCA
Rebelle
Rebels
REBELS OF THE NEON GOD
Rebelse stad
THE REBIRTH
THE REBOUND
THE RECKONING
RECLAIM YOUR BRAIN (FREE RAINER)
RECONSTRUCTION
RECOUNT
THE RECRUIT
RECYCLE
RED
Red 2
RED BEADS
RED CORNER
RED DRAGON
RED DUST
RED EYE
RED HOT
Red Lights
RED PLANET
RED RIDING HOOD
RED RIDING-TRILOGIE
RED ROAD
RED ROCK WEST
THE RED SHOES
THE RED STUFF
The Red Turtle
THE RED VIOLIN
REDACTED
REDS
LE REFUGE
Refugiado
REGARDE LA MER
REGENERATION
Het regent gehaktballen 2
HET REGENT GEHAKTBALLEN 3D
Regilaul
La región salvaje
Regression
LES REGRETS
REIGN OF ASSASSINS
REIGN OF FIRE
REINDEER GAMES
LA REINE MARGOT
DIE REISE NACH KAFIRISTAN
RELAX... IT'S JUST SEX!
THE RELIC
La religieuse
RELIGULOUS
Remainder
THE REMAINS OF THE DAY
REMBRANDT
REMBRANDT'S J'ACCUSE
Remember
REMEMBER ME
REMEMBER THE TITANS
RENAISSANCE
LES RENDEZ-VOUS DE PARIS
RENDITION
Renesse
RENO 911!: MIAMI
Renoir
RENT-A-FRIEND
Réparer les vivants
The Repentant (El Taaib)
THE REPLACEMENT KILLERS
REPO MEN
REPRISE
REQUIEM
REQUIEM FOR A DREAM
RESCUE DAWN
RESERVATION ROAD
RESERVOIR DOGS
THE RESIDENT
RESIDENT EVIL
RESIDENT EVIL: AFTERLIFE 3D
RESIDENT EVIL: APOCALYPSE
RESIDENT EVIL: EXTINCTION
Resident Evil: Retribution
Resident Evil: The Final Chapter
RESISTANCE
La résistance de l'air
RESPIRO
RESSOURCES HUMAINES
Rester vertical
Restless
RESTORATION
RESURRECTION MAN
Retour à Ithaque
Retour en Bourgogne
THE RETURN (VOZVRASJÈNJE)
RETURN OF THE JEDI
RETURN TO HANSALA
Return to Homs (IDFA)
RETURN TO ME
RETURN TO PARADISE
De reünie
The Reunion
REVANCHE
REVELATION
The Revenant
Revenge of the Green Dragons
REVENGER'S TRAGEDY
THE REVENGERS' COMEDIES
REVISION: APOCALYPSE 2
REVOLUTIONARY ROAD
The Rewrite
REX GILDO, DE VAL VAN EEN SCHLAGERKONING
REYKJAVIK-ROTTERDAM
Rhino Season
RHYTHM IS IT
RICHARD III
RICHIE RICH
RICHTING ENGELAND
RICHTING WEST
Ricki and the Flash
RICKY
Riddick
Ride Along
Ride Along 2
RIDE WITH THE DEVIL
RIDICULE
RIDING ALONE FOR THOUSANDS OF MILES
RIDING GIANTS
RIEN À DÉCLARER
RIEN À FAIRE
DE RIETFLUIT
RIFF RAFF
RIGHTEOUS KILL
THE RING
THE RING 2
THE RINGMASTER
Rings
RINGU/RING
RIO
Rio 2
RIO, EEN DAG IN AUGUSTUS CAMPO GRANDE — CENTRAL DO BRASIL
Rio: I Love You
The Riot Club
Riphagen
RIPLEY'S GAME
Ripper Street
Rise of the Guardians
Rise of the Planet of the Apes
Risen
RISING SUN
Risk
RIT OVER DE GRENS
Rita & Krokodil
THE RITE
THE RIVER
A River Below
A RIVER RUNS THROUGH IT
THE RIVER WILD
DE RIVIER OKKERVIL
RIVIERA HOTEL
RIZE
RKO 281 — THE BATTLE OVER CITIZEN KANE
THE ROAD
THE ROAD (DE WEG)
THE ROAD HOME
Road North
THE ROAD TO ELDORADO
THE ROAD TO GUANTANAMO
ROAD TO PERDITION
THE ROAD TO WELLVILLE
ROAD TRIP
ROADRACERS
ROADS TO KOKTEBEL
ROB ROY
Rob the Mob
UNE ROBE D'ÉTÉ
Roberto Succo
ROBIN HOOD
ROBIN HOOD, MEN IN TIGHTS
Robinson Crusoe
Robocop
Robot & Frank
ROBOTS
ROCCO E I SUOI FRATELLI
THE ROCK
Rock 'n Roll
Rock of Ages
ROCK STAR
ROCK'N ROLL JUNKIE
ROCKNROLLA
ROCKY BALBOA
HET RODE KORENVELD
De rode ziel
Rodin
ROGUE ASSASSIN
Rogue One — A Star Wars Story
ROGUE TRADER
Rokjesdag
ROLE MODELS
ROMANCE
ROMANCE & CIGARETTES
ROMANCE DE VALENTÍA — ONLY THE BRAVE
ROMANZO CRIMINALE
ROMASANTA
ROMEO IS BLEEDING
ROMEO MUST DIE
ROMPER STOMPER
ROMY & MICHELE'S HIGH SCHOOL REUNION
Ron Goossens, Low-Budget Stuntman
Ronal The Barbarian
RONIN
ROOKSPOREN
Room
Room 514
ROOS REBERGEN — "WEET IK NIET ZO GOED..."
ROPE
ROSAS DANST ROSAS
LES ROSEAUX SAUVAGES
ROSENSTRASSE
ROSETTA
ROSIE: THE DEVIL IN MY HEAD
ROSINE
ROTVOS
ROUGH MAGIC
Rough Night (Girls Night Out)
THE ROUND UP
ROUNDERS
LA ROUTE
ROUTE IRISH
The Rover
A Royal Affair
A Royal Night Out
THE ROYAL TENENBAUMS
RR
RUBBER
RUBY & QUENTIN
Ruby Sparks
RUDO Y CURSI
RUDYARD KIPLING'S THE JUNGLE BOOK
RUGRATS IN PARIS
RUHR
THE RUINS
THE RULES OF ATTRACTION
RULES OF ENGAGEMENT
The Rum Diary
RUMBA
RUMBLE IN THE BRONX
RUMOR HAS IT...
Run All Night
Run and Jump
RUN, FAT BOY, RUN
RUNAWAY BRIDE
THE RUNAWAY JURY
THE RUNAWAYS
RUNDSKOP
The Runner
Runner, Runner
RUNNING SCARED
Rush
RUSH HOUR
RUSH HOUR 2
RUSH HOUR 3
RUSHMORE
DE RUSLUI
RUSSIAN ARK
Ruth & Alex