The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Wegkijken op zijn Russisch

De rode ziel

Nederland, 2017 | Jesscia Gorter
De man met de snor, Stalin, hangt als een duistere wolk boven de documentaire De rode ziel. Massamoordenaar of held en vader des vaderlands? De Russen komen er niet uit.

"Waarom heb ik steeds tranen in mijn ogen? Dat is niet netjes!" zegt een vrouw tegen haar eveneens bejaarde zus. Netjes of niet, de kijker begrijpt heel goed waarom zij tranen in haar ogen heeft. Ze was nog maar twee jaar toen haar moeder in 1942 's nachts van haar bed werd gelicht. De misdaad van de 32-jarige vrouw was dat ze had gezegd dat Duitsers het beter hadden dan Russen. Landverraad! Aangegeven door de vrouw van haar neef. Omdat ze zwanger was, werd de doodstraf omgezet in werkkamp. Na de bevalling werd de baby bij haar weggehaald. Korte tijd later stierf het kind. Na tien jaar kwam de vrouw vrij.
Het verhaal roept het bekende beeld op van de Stalinrepressie. Daarover weten we toch alles? Heeft het zin om er weer een film over te maken? Misschien niet, maar het gaat Jessica Gorter in De rode ziel dan ook om iets anders. De film gaat niet over de Stalingruwelen, maar over de omgang ermee van de Russen in onze tijd. Zoals Gorters 900 dagen ook niet over het Duitse uithongeringsbeleg van Leningrad ging, maar over de herinneringen eraan.
Het is een groot mysterie: waarom lukt de Russen met het Stalinbewind niet wat de Duitsers wel lukte met het Hitlerregime? Waarom is er niet zoiets als Vergangenheitsbewältigung? Waarom is er nooit iemand gestraft voor misdaden in de Stalintijd? En waarom worden de weinige mensen die het Stalinverleden aan de kaak stellen verdacht gemaakt en soms zelfs vervolgd? Hoe kan het dat eind jaren tachtig acht procent van de Russen Stalin een 'groot man' vond en nu ruim de helft van de bevolking?
De rode ziel lost het raadsel niet op, maar laat de twee polen zien in de omgang met het Stalinverleden. Familieleden van slachtoffers leggen in bossen, waarin duizenden mensen in massagraven liggen, bloemen en hangen foto's aan bomen. Een Goelagoverlevende zag geëxecuteerde gevangenen in kuilen gegooid worden 'alsof het houtblokken waren'. Op het bevel van het Stalinregime aan een kampleiding om 600 gevangenen te doden, kwam als reactie een telegram dat men de opdracht voor 200 procent zou uitvoeren. Inderdaad: men doodde 1200 gevangenen.
De gruwelverhalen worden door Stalinvereerders niet geloofd of afgedaan als propaganda van landverraders die Rusland willen vernietigen. Als ze al erkennen dat Stalin slachtoffers heeft gemaakt, dan waren dat vijanden van het volk. Het curieuze is dat zelfs sommige slachtoffers van Stalin hem zijn gruweldaden niet aanrekenen. De twee eerder genoemde zussen zeggen dat hun moeder na haar vrijlating Stalin nooit iets verweet. Haar arrestatie en veroordeling was volgens haar de schuld van het leven. De appel blijkt niet ver van de boom gevallen, want ook haar twee bejaarde dochters oordelen mild: "Elk land heeft toch zijn gebreken." Zeker, maar wie goed naar hen luistert, voelt angst, omdat ze zich hebben uitgelaten over het Stalinverleden. "Dit zal later toch geen gevolgen voor ons hebben?"
Is Stalin eigenlijk wel dood?

Jos van der Burg


top
De rode ziel

Oktober 2017 #404

Productie
Frank van den Engel
Regie en scenario
Jessica Gorter
Camera
Sander Snoep
Montage
Danniel Danniel
Bobbie Roelofs

Kleur, 90 minuten

Distributie
Mokum Film
Te zien
vanaf 23 november

Ga voor alle bioscopen
en speeltijden naar
MrMovie.nl

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


R

R U THERE
R.W. FASSBINDER COLLECTIE I & II
RABAT
RABBIT HOLE
RABBIT ON THE MOON
RABBIT-PROOF FENCE
Race
RACHEL GETTING MARRIED
RACING STRIPES
RADELOOS
RADIOLAND MURDERS
LA RAFLE.
THE RAGE: CARRIE 2
The Raid
The Raid 2
The Railway Man
RAIN DOGS
THE RAINBOW WARRIORS OF WAIHEKE ISLAND
RAINING STONES
RAISE YOUR VOICE
RAISING CAIN
RAISING HELEN
THE RAMEN GIRL
Ramon en het Paard van Sinterklaas
Rams
La rançon de la gloire (Xavier Beauvois over)
RANDOM HEARTS
RANGO
Rânia
RANSOM
RAPA-NUI
RAPID FIRE
RAPUNZEL
RASPUTIN
THE RAT PACK
RAT RACE
RATATOUILLE
RATCATCHER
Ratchet & Clank
RATJETOE EN DE THORNBERRY'S: BIJ DE BEESTEN AF
RATJETOE — DE RUGRATS FILM
Die Räuberin
The Raven
RAVENOUS
Raw
RAY
Razend
THE READER (Stephen Daldry over)
THE REAL BLONDE
THE REAL HOWARD SPITZ
Real Steel
Réalité
Reality
REALITY BITES
THE REAPING
REAR WINDOW
Reasonable Doubt
REBECCA
Rebelle
Rebels
REBELS OF THE NEON GOD
Rebelse stad
THE REBIRTH
THE REBOUND
THE RECKONING
RECLAIM YOUR BRAIN (FREE RAINER)
RECONSTRUCTION
RECOUNT
THE RECRUIT
RECYCLE
RED
Red 2
RED BEADS
RED CORNER
RED DRAGON
RED DUST
RED EYE
RED HOT
Red Lights
RED PLANET
RED RIDING HOOD
RED RIDING-TRILOGIE
RED ROAD
RED ROCK WEST
THE RED SHOES
THE RED STUFF
The Red Turtle
THE RED VIOLIN
REDACTED
REDS
LE REFUGE
Refugiado
REGARDE LA MER
REGENERATION
Het regent gehaktballen 2
HET REGENT GEHAKTBALLEN 3D
Regilaul
La región salvaje
Regression
LES REGRETS
REIGN OF ASSASSINS
REIGN OF FIRE
REINDEER GAMES
LA REINE MARGOT
DIE REISE NACH KAFIRISTAN
RELAX... IT'S JUST SEX!
THE RELIC
La religieuse
RELIGULOUS
Remainder
THE REMAINS OF THE DAY
REMBRANDT
REMBRANDT'S J'ACCUSE
Remember
REMEMBER ME
REMEMBER THE TITANS
RENAISSANCE
LES RENDEZ-VOUS DE PARIS
RENDITION
Renesse
RENO 911!: MIAMI
Renoir
RENT-A-FRIEND
Réparer les vivants
The Repentant (El Taaib)
THE REPLACEMENT KILLERS
REPO MEN
REPRISE
REQUIEM
REQUIEM FOR A DREAM
RESCUE DAWN
RESERVATION ROAD
RESERVOIR DOGS
THE RESIDENT
RESIDENT EVIL
RESIDENT EVIL: AFTERLIFE 3D
RESIDENT EVIL: APOCALYPSE
RESIDENT EVIL: EXTINCTION
Resident Evil: Retribution
Resident Evil: The Final Chapter
RESISTANCE
La résistance de l'air
RESPIRO
RESSOURCES HUMAINES
Rester vertical
Restless
RESTORATION
RESURRECTION MAN
Retour à Ithaque
Retour en Bourgogne
THE RETURN (VOZVRASJÈNJE)
RETURN OF THE JEDI
RETURN TO HANSALA
Return to Homs (IDFA)
RETURN TO ME
RETURN TO PARADISE
De reünie
The Reunion
REVANCHE
REVELATION
The Revenant
Revenge of the Green Dragons
REVENGER'S TRAGEDY
THE REVENGERS' COMEDIES
REVISION: APOCALYPSE 2
REVOLUTIONARY ROAD
The Rewrite
REX GILDO, DE VAL VAN EEN SCHLAGERKONING
REYKJAVIK-ROTTERDAM
Rhino Season
RHYTHM IS IT
RICHARD III
RICHIE RICH
RICHTING ENGELAND
RICHTING WEST
Ricki and the Flash
RICKY
Riddick
Ride Along
Ride Along 2
RIDE WITH THE DEVIL
RIDICULE
RIDING ALONE FOR THOUSANDS OF MILES
RIDING GIANTS
RIEN À DÉCLARER
RIEN À FAIRE
DE RIETFLUIT
RIFF RAFF
RIGHTEOUS KILL
THE RING
THE RING 2
THE RINGMASTER
Rings
RINGU/RING
RIO
Rio 2
RIO, EEN DAG IN AUGUSTUS CAMPO GRANDE — CENTRAL DO BRASIL
Rio: I Love You
The Riot Club
Riphagen
RIPLEY'S GAME
Ripper Street
Rise of the Guardians
Rise of the Planet of the Apes
Risen
RISING SUN
Risk
RIT OVER DE GRENS
Rita & Krokodil
THE RITE
THE RIVER
A RIVER RUNS THROUGH IT
THE RIVER WILD
DE RIVIER OKKERVIL
RIVIERA HOTEL
RIZE
RKO 281 — THE BATTLE OVER CITIZEN KANE
THE ROAD
THE ROAD (DE WEG)
THE ROAD HOME
Road North
THE ROAD TO ELDORADO
THE ROAD TO GUANTANAMO
ROAD TO PERDITION
THE ROAD TO WELLVILLE
ROAD TRIP
ROADRACERS
ROADS TO KOKTEBEL
ROB ROY
Rob the Mob
UNE ROBE D'ÉTÉ
Roberto Succo
ROBIN HOOD
ROBIN HOOD, MEN IN TIGHTS
Robinson Crusoe
Robocop
Robot & Frank
ROBOTS
ROCCO E I SUOI FRATELLI
THE ROCK
Rock 'n Roll
Rock of Ages
ROCK STAR
ROCK'N ROLL JUNKIE
ROCKNROLLA
ROCKY BALBOA
HET RODE KORENVELD
De rode ziel
Rodin
ROGUE ASSASSIN
Rogue One — A Star Wars Story
ROGUE TRADER
Rokjesdag
ROLE MODELS
ROMANCE
ROMANCE & CIGARETTES
ROMANCE DE VALENTÍA — ONLY THE BRAVE
ROMANZO CRIMINALE
ROMASANTA
ROMEO IS BLEEDING
ROMEO MUST DIE
ROMPER STOMPER
ROMY & MICHELE'S HIGH SCHOOL REUNION
Ron Goossens, Low-Budget Stuntman
Ronal The Barbarian
RONIN
ROOKSPOREN
Room
Room 514
ROOS REBERGEN — "WEET IK NIET ZO GOED..."
ROPE
ROSAS DANST ROSAS
LES ROSEAUX SAUVAGES
ROSENSTRASSE
ROSETTA
ROSIE: THE DEVIL IN MY HEAD
ROSINE
ROTVOS
ROUGH MAGIC
Rough Night (Girls Night Out)
THE ROUND UP
ROUNDERS
LA ROUTE
ROUTE IRISH
The Rover
A Royal Affair
A Royal Night Out
THE ROYAL TENENBAUMS
RR
RUBBER
RUBY & QUENTIN
Ruby Sparks
RUDO Y CURSI
RUDYARD KIPLING'S THE JUNGLE BOOK
RUGRATS IN PARIS
RUHR
THE RUINS
THE RULES OF ATTRACTION
RULES OF ENGAGEMENT
The Rum Diary
RUMBA
RUMBLE IN THE BRONX
RUMOR HAS IT...
Run All Night
Run and Jump
RUN, FAT BOY, RUN
RUNAWAY BRIDE
THE RUNAWAY JURY
THE RUNAWAYS
RUNDSKOP
The Runner
Runner, Runner
RUNNING SCARED
Rush
RUSH HOUR
RUSH HOUR 2
RUSH HOUR 3
RUSHMORE
DE RUSLUI
RUSSIAN ARK
Ruth & Alex