Rester vertical
Raw
Get Out
Quality Time
The Other Side of Hope
Bijwerkingen van het beloofde land

Promised Land

Verenigde Staten, 2012 | Gus Van Sant
Twee aanklachten in thrillervorm van twee gerenommeerde filmmakers die allebei verzanden in narratief geneuzel en goeie bedoelingen. Soderbergh en Van Sant doen het deze maand halfzacht.

Door Ronald Rovers

Waar Paul Thomas Anderson met The Master slaagt, falen Steven Soderbergh en Gus Van Sant met Side Effects en Promised Land. Mag je die drie vergelijken? Ja, dat mag. Als contrapunten. Om de gedachten te scherpen.
Alle drie willen ze een mechanisme blootleggen. Soderbergh mikt met Side Effects op de macht van de farmaceutische industrie en de cultureel verankerde afhankelijkheid van medicijnen. Van Sant richt zich in Promised Land op de macht van de energiebedrijven en de kwetsbaarheid van kleine gemeenschappen die gas in de grond hebben zitten. En de kracht van The Master is juist dat hij niet zo simpel is samen te vatten, maar alleen in spanningsvelden beschreven kan worden: tussen hebzucht en kwetsbaarheid, grootsheid en kleinheid, waarheid en illusie, meester en leerling, boven- en onderstroom, woorden en beelden. Het kan overigens geen toeval zijn dat hebzucht bij alle drie een rol speelt.

Gangster
Bij PTA is het niet altijd duidelijk, maar de filmmaker maakt dankbaar gebruik van genres. Vaag herken je in Andersons films de bewegwijzering van romantische komedies, gangsterfilms, westerns, maar de route voert altijd naar iets groters, naar een plek waar geen kilometerborden meer staan — wel mijlpijlen soms — en waar je op ontdekkingstocht moet. Het knappe is dat The Master je laat verdwalen en toch een vaag gevoel van richting meegeeft.
Bij Soderbergh en Van Sant is het omgekeerde het geval. Stilistisch lijken Side Effects en Promised Land op elkaar. Allebei willen het thrillers zijn, tenminste zo worden ze in de startblokken gezet, maar dan willen ze het genre ontstijgen en het emotionele gewicht krijgen van een volwassen drama. Stilistisch beperken ze zich net als The Master tot het hoognodige. Een klein aantal locaties — de pedante luchtshots in Promised Land die de VS als ontmenselijkte landkaart moeten benadrukken zijn een uitzondering — en liefst alleen essentiële dialogen. Maar ook hier wint The Master met straatlengtes voorsprong.

Amusant
In plaats van te groeien zoals Andersons film worden Side Effects en Promised Land steeds kleiner. Probleem is dat ze verzanden in tweedehands narratief geneuzel en goeie bedoelingen.
Side Effects begint sterk door het web van financiële belangen te schetsen rond een arts (Jude Law) die met de beste intenties z'n werk doet, al beperkt zich dat op z'n Amerikaans tot het voorschrijven van medicijnen. Laws personage heeft tegenstrijdige motieven en dat voelt realistisch. Vooral nadat een farmaceut hem benadert om voor 50.000 dollar per jaar te adviseren (lees: proefpersonen te leveren) bij de ontwikkeling van een nieuw medicijn, komt een andere kant boven, een volkomen begrijpelijke kant, namelijk de wens om zijn gezin een luxe leven te geven. Maar in plaats van die nevelige toestand rond de onderlinge afhankelijkheid van toezichthouders en degene waarover toezicht moet worden gehouden verder te onderzoeken, reduceert Soderbergh Side Effects in de tweede helft tot een amusante maar plotgedreven intrige met een dader en een slachtoffer. De farmaceut verdwijnt buiten beeld. In plaats van de weeffouten in het systeem bloot te leggen, beperkt de film zich tot het avontuur van Laws personage, een particuliere affaire.

Implosie
Precies dezelfde fout maakt Van Sant in Promised Land. Van Sants talent om de kijker te laten verdwalen is bewezen. Gerry, net als Promised Land ook deels geschreven door Matt Damon, gaat er letterlijk over. Dan in het sublieme Last Days laat Van Sant een popster verdwalen in een afgelegen huis, een locatie die er niet eens meer naar streeft een metafoor te zijn. Dat huis is gewoon, de omgeving is, de man is, tot zijn leven stopt. Minder is meer. Weinig andere Amerikaanse filmmakers beheersen die kunst beter dan Van Sant. Wat betreft spanningsopbouw bewees hij zich met Elephant. Films die met elke minuut speeltijd groeien.
Promised Land haalt het daar niet bij. Misschien was het probleem dat Van Sant de regie van het project overnam van Damon en schrijfpartner en medeacteur John Krasinski. Die wilden een onrecht tonen, met een grote O: kleine boerengemeenschappen die uitgekocht worden door een energiebedrijf dat vervolgens met weinig oog voor de omgeving gas uit de bodem haalt. Ook is duidelijk dat de location scout moest zoeken naar het meest idyllische plaatsje in de hele VS, om het onrecht dik aan te kunnen zetten. En dan ook nog het gemijmer over die verdwijnende manier van leven, etc bla bla. Waarom etc bla bla? Omdat het verhaal uiteindelijk over de heroïek van een man blijkt te gaan: Matt Damon, de man die tot inzicht komt, die het kwaad op tijd herkent en zich aansluit bij de kleine lieden.
Worden we toch met een goed gevoel de zaal uit gedirigeerd. De benadeelde boeren net als het geschetste onrecht zijn slechts collateral damage bij het eindgoedalgoed-verhaal dat Van Sant vertelt. Nou, zal Gus zeggen, maar mensen kennen dat onrecht nu wel. Fout. Mensen vergeten dat.



top
Promised Land

Maart 2013 #352



Productie
Chris Moore
Regie
Gus Van Sant
Scenario
John Krasinski
Matt Damon
Camera
Linus Sandgren
Montage
Billy Rich
Art direction
Daniel B. Clancy
Muziek
Danny Elfman
Met
Matt Damon
John Krasinsky

Kleur, 106 minuten

Distributie
BFD
Te zien
vanaf 28 februari

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


P

P'tit Quinquin (Bruno Dumont over)
P.O. Box
P.S.
P.S. I LOVE YOU
HET PAARD VAN SINTERKLAAS
THE PACIFIER
LE PACTE DES LOUPS
Paddington
Page One: Inside the New York Times
THE PAGEMASTER
PAID
Pain & Gain
EL PÁJARO DE LA FELICIDAD
Pak van mijn hart
PALINDROMES
THE PALLBEARER
PALMETTO
PALOOKAVILLE
PAMELA ANDERSON & TOMMY LEE ONGECENSUREERD
Pan
PAN'S LABYRINTH
PANE E TULIPANI
PANIC ROOM
PANIEK IN HET DORP
PANJ É ASR (AT FIVE IN THE AFTERNOON)
PANMAN, RHYTHM OF THE PALMS
PANTHER
IL PAPÀ DI GIOVANNA
Papa ou maman
PAPA'S SONG
PAPA, VADERTJE VORST IS DOOD
PAPARAZZI
THE PAPER
PAPER SOLDIER (Previously Unreleased)
Paper Towns
The Paperboy
Par example, Electre
Paradies: Glaube
Paradies: Hoffnung
Paradies: Liebe
PARADISE GIRLS
PARADISE NOW
PARADISE ROAD
The Paradise Suite
Paradise Trips
Paradiso
Paranoia
PARANOID PARK
PARANORMAL ACTIVITY
PARANORMAL ACTIVITY 2
Paranormal Activity 3
Paranormal Activity 4
Paranormal Activity: Ghost Dimension
Paranormal Activity: The Marked Ones
Paranorman
LES PARAPLUIES DE CHERBOURG
Parched
THE PARENT TRAP
LE PARFUM D'YVONNE
PARIS
PARIS JE T'AIME
PARIS S'EVEILLE
PARIS WAS A WOMAN
Paris, Texas
Parked
Parker
Parkland
LA PAROLA AMORE ESISTE
PARQUE VIA
PARRADOX
PART TIME GOD
PARTIR
Parts of a Family
Party Girl
Pas son genre
PAS SUR LA BOUCHE!
PAS TRÈS CATHOLIQUE
Pasolini
Pasolini Blu-ray Collection
PASOLINI, UN DELITTO ITALIANO
Passage — A Boat Movie
DE PASSANTEN
Le passé
PASSENGER 57
PASSENGERS
Passengers
DE PASSIEVRUCHT
Passion
PASSION
PASSION FISH
THE PASSION OF THE CHRIST
Patatje oorlog
PATCH ADAMS
Paterson
The Patience Stone
THE PATRIOT
PATRIOT GAMES
LES PATRIOTES
PATRIOTISM
Patriots Day
EL PATRULLERO
PAUL
Paul Blart Mall Cop 2
PAUL DANS SA VIE
PAUL DRIESSEN INSIDE OUT
PAULIE
PAULINE & PAULETTE
PAUZE
PAVILION OF WOMEN
Pawn Sacrifice
PAY IT FORWARD
PAYBACK
PAYCHECK
La pazza gioia (Paolo Virzi over)
THE PEACEMAKER
PEARL HARBOR
PEAU D'HOMME, COEUR DE BÊTE
PECKER
PEEPING TOM
THE PELICAN BRIEF
DE PELIKAAN MAN
Pelle en de dierenrovers
PELLE EN DE WATERDIEVEN
PENELOPE
The Penguins of Madagascar
PENNY'S SHADOW
PEONY PAVILION
PEOPLE I KNOW
THE PEOPLE VS. LARRY FLYNT
THE PEOPLE'S PRINCESS
PÉPÉ LE MOKO
PEPPERMINTA
Percy Jackson: Sea Of Monsters
PERCY, BUFFALO BILL & IK
PERDITA DURANGO
LE PÈRE DE MES ENFANTS
PERFECT CIRCLE (SAVRSENI KRUG)
A Perfect Day
A PERFECT GETAWAY
Perfect Horse
THE PERFECT MAN
A PERFECT MURDER
Perfect Sense
THE PERFECT STORM
PERFECT STRANGER
A PERFECT WORLD
Perfetti sconoscuti
PERFORMANCE
PERFUME: STORY OF A MURDERER
The Perks of Being a Wallflower
Permanent Vacation
LA PERRERA
EL PERRO NEGRO
PERSÉCUTION
PERSEPOLIS
Personal Shopper
PERSONAL VELOCITY
PERSUASION
PERSY JACKSON: THE LIGHTNING THIEF
THE PERVERT'S GUIDE TO CINEMA
The Pervert's Guide to Ideology
Pete's Dragon
PETER PAN
PETER PAN: RETURN TO NEVER LAND
THE PETER SELLERS STORY...AS HE FILMED IT
PETER'S FRIENDS
PETERSBURG, PLACES AND PAINTINGS
LE PETIT LIEUTENANT
LE PETIT POUCHET
LE PETIT PRINCE A DIT
PETITES COUPURES
LES PETITS FRÈRES
LES PETITS MOUCHOIRS
LES PETITS RUISSEAUX
Petting Zoo
PETTSON & FINDUS
PETTSON & FINDUS 2 — BRIEF AAN DE KONING
PETTSON & FINDUS: PETTSONS BELOFTE
PETTSON & FINDUS: VERGETELDINGETJES
PEUR(S) DU NOIR
Phantom Boy
THE PHANTOM OF THE OPERA
THE PHANTOM OF THE OPERA
PHASE IV
PHENOMENON
Phil Spector
PHILADELPHIA
PHILEINE ZEGT SORRY
Philomena
The Philosophers
Phineas and Ferb (NL)
Phoenix
PHONE BOOTH
PI
THE PIANIST
LA PIANISTE
THE PIANO
Pianomania
PICKUP ON SOUTH STREET
PICNIC
PICTURE PERFECT
PIECES OF APRIL
PIEDRAS
PIEDS NUS SUR LES LIMACES
La piel que habito
Piepkuikens
PIET PIRAAT & HET ZWAARD VAN ZILVERTAND
PIET PIRAAT EN DE BETOVERDE TROON
PIET PIRAAT EN HET VLIEGENDE SCHIP
Pieta
Pieter Post de film
PIETJE BELL
PIETJE BELL 2: DE JACHT OP DE TSARENKROON
A Pigeon Sat on a Branch Reflecting on Existence
PIGLET'S BIG MOVIE (KNORRETJES GROTE FILM)
DE PIJNBANK
PIJNLIJKE ONVERSCHILLIGHEID
THE PILLOW BOOK
Pim & Pom: Het grote avontuur
PINK PALACE, PARADISE BEACH
THE PINK PANTHER
PINK PANTHER 2
PINK PICTURES FROM JAPAN
Pink Saris
PINOCCHIO
PINOKKIO 964
PIPE DREAM
PIPO EN DE P-P-PARELRIDDER
PIPPI LONGSTOCKING
PIRANHA 3D
Piranha 3DD
PIRANHA BLUES: FILM I
THE PIRATES OF THE CARIBBEAN
PIRATES OF THE CARIBBEAN 2
PIRATES OF THE CARIBBEAN 3
PIRATES OF THE CARIBBEAN: ON STRANGER TIDES 3D
Pirates!
LA PISCINE
Una pistola en cada mano
PITCH BLACK
Pitch Perfect
Pitch Perfect 2
PITER
IL PIÚ BEL GIORNO DELLA MIA VITA
LA PIVELLINA
Pixadores
PIXAR SHORT FILM COLLECTION
Pixels
PIZZAMAFFIA
The Place Beyond the Pines
PLACE VENDÔME
LA PLAGE DES ENFANTS PERDUS
LES PLAGES D'AGNÈS
Plan C
Planes
Planes: Fire & Rescue
PLANET 51
Planet of Snail
PLANET OF THE APES
PLANTA 4A
PLATFORM
Play
PLAY IT TO THE BONE
THE PLAYER
Playing For Keeps
PLAYING GOD
PLEASANT DAYS
PLEASANTVILLE
THE PLEDGE
PLOP & KWISPEL
PLOP EN DE KABOUTERBABY
PLOP EN DE PINGUÏN
PLOP EN HET VIOOLAVONTUUR
PLOP IN DE STAD
PLOP IN DE WOLKEN
Plop wordt kabouterkoning
PLOTS WITH A VIEW
PLUK DE KLEINE BEVER
PLUK VAN DE PETTEFLET
PLUNKETT & MACLEANE
PLUS QU'HIER, MOINS QUE DEMAIN
POCAHONTAS, THE LEGEND
PODIUM
POEH'S LOLLIFANTEN FILM
De poel
Poesía sin fin
POETIC JUSTICE
Poetins Olympische droom
POETRY
Point Break
POKÉMON 2: OP EIGEN KRACHT
POKÉMON 3
POKÉMON 4EVER
POKÉMON: THE FIRST MOVIE
POLA X
THE POLAR EXPRESS
Polisse
POLITIST, ADJECTIV
POLLEKE
POLLOCK
Poltergeist
Pompeii
POMPOKO
PONETTE
Le pont du nord
PONYO ON THE CLIFF BY THE SEA
POODLE SPRINGS
De Poolse bruid
POOR BOY'S GAME
POPE JOAN
Popoz
Populaire
Porcile
Porfirio
THE PORTRAIT OF A LADY
POSEIDON
POSSE
POSSESSION
The Possession
POSSIBLE FILMS VOLUME 2
POSSIBLE LOVES
POST MORTEM
Post tenebras lux
Postcards from the Zoo
IL POSTINO
THE POSTMAN
POSTMAN
The Postman's White Nights
POTICHE
Poulet aux prunes
LES POUPÉES RUSSES
Poupoupidou
Power Rangers
POWER RANGERS: THE MOVIE
PRACTICAL MAGIC
A PRAIRIE HOME COMPANION
PRANZO DI FERRAGOSTO
PRECIOUS
The Precocious & Brief Life of Sabina Rivas
PREDATORS
PREFERISCO IL RUMORE DEL MARE
Préjudice
De premier
Les premiers les derniers
PREMONITION
Le prénom
De president
PRESQUE RIEN
THE PRESTIGE
PRÊT-À-PORTER
PRETTIGE KERST, MR. MOOSE
Pride
PRIDE AND GLORY
PRIDE AND PREJUDICE
Pride and Prejudice and Zombies
PRIEST
Priest 3D
La prima cosa bella
LA PRIMA LINEA
PRIMAL FEAR
PRIMARY COLORS
PRIME
PRIMER
The Prince
THE PRINCE & ME
Prince Avalanche
THE PRINCE OF EGYPT
PRINCE OF PERSIA: SANDS OF TIME
PRINCESS
THE PRINCESS & THE FROG
THE PRINCESS DIARIES
THE PRINCESS DIARIES: THE ROYAL ENGAGEMENT
Prins
PRINSES LILLIFEE
Prinses Lillifee en de kleine eenhoorn
PRISONER OF THE MOUNTAINS
Prisoners
PRIVATE
THE PRIVATE LIVES OF PIPPA LEE
PRIVATE PARTS
LE PRIX DU PARDON
Problemski Hotel
PROCEDURE 769, THE WITNESSES TO AN EXECUTION
Profession Heartbreaker
PROFESSIONE: REPORTER
PROFETIA
PROFONDO ROSSO
The Program
Project T
Project X
LA PROMESSE
Prometheus
THE PROMISE
PROMISED LAND
Promised Land
The Promised Land
Promised Lands
PROMISES
PROOF
PROOF OF LIFE
Prooi
PROP & BERTHA
THE PROPHECY
UN PROPHÈTE
THE PROPOSAL
THE PROPOSITION
THE PROPOSITION
The Prosecutor, The Defender, The Father and His Son
PROVIDENCE
PSYCHO (HITCHCOCK)
PSYCHO (VAN SANT)
PUBLIC ENEMIES
PUBLIC ENEMY NO. 1 — PART 1 & 2
PUBLIC ENEMY NO. 2
THE PUBLIC EYE
Publieke werken
Pudding T
PUDOR
PUISQUE NOUS SOMMES NÉS
PULP FICTION
Pulsar
PUNCH-DRUNK LOVE
THE PUNISHER
PUNISHMENT PARK
THE PUPPETMASTER (HSIMENG RENSHENG)
PUPS
The Purge
The Purge: Anarchy
The Purge: Election Year
THE PURSUIT OF HAPPYNESS
PUSH
PUSHER
PUSHING TIN
Puss in Boots
LA PUTA Y LA BALLENA
PUZZLE