Poesía sin fin
Brimstone
La La Land
How to Meet a Mermaid
Fai bei sogni en Sangue del mio sangue (Marco Bellocchio over)
Meester en slaaf van zijn lot

PUBLIC ENEMY NO. 1 — PART 1 & 2

Frankrijk/Canada/Italië, 2008 | Jean-François Richet
Een anarchistisch pamflet vermomd als crimi biopic. Of andersom. Dat kunnen alleen de Fransen. Alleen een Franse meester-crimineel, om precies te zijn. In public enemy no. 1 — part 1 & 2 wordt die gespeeld door Vincent Cassel.

Wat waar is en wat gelogen, zal nooit te achterhalen zijn. Maar feit is dat de legendarische Franse bankovervaller Jacques Mesrine in 1977 een autobiografie publiceerde die nogal wat opschudding veroorzaakte bij het Franse establishment. Dit jaar ontstond opnieuw flinke onrust rond de geplande release van een tweedelige biopic gebaseerd op Mesrine's boek.
Want zou de film de crimineel niet te veel verheerlijken, vroeg een deel van de Franse meningenmachine zich meteen af. Of zou hij worden afgeschilderd als een gevaarlijke gek en een moordenaar, vreesde een ander deel, waaronder zijn familie. Al tijdens zijn leven groeide de legende rond Mesrine. En omdat de waarheid met hem het graf in ging, blijft er voor altijd ruimte om te speculeren.
Mesrine zelf zou ooit hebben gezegd dat hij minstens dertig mensen had vermoord. Toch lukte het de Franse justitie in verschillende rechtszaken niet om zijn betrokkenheid te bewijzen. Trouwens, van het grootste deel van die moorden was Justitie toen niet eens op de hoogte. Die rechtszaken leidden wel tot veroordelingen, maar Mesrine wist tot drie keer toe uit de gevangenis te ontsnappen — de derde keer zelfs nadat hij dat publiekelijk had aangekondigd (zoals honkballer Babe Ruth op het veld een keer wees waar hij de bal heen zou slaan). Ooit wist hij zelfs met een naar binnen gesmokkeld pistool uit een rechtszaal te ontsnappen. Dit soort capriolen zijn deel geworden van de legende Mesrine. Net als zijn gewoonte om twee naast elkaar gelegen banken in één keer te overvallen.
Anderen wijzen erop dat, alle charme ten spijt, Mesrine ook een koelbloedige moordenaar en een psychopaat was die onder meer een kritische journalist gemarteld en vermoord zou hebben. In zijn autobiografie bekende hij in ieder geval één moord.

Tour de finance
Nog tijdens zijn leven werd de gangster uitgeroepen tot staatsvijand nummer 1. Maar die titel is niet wat Mesrine's leven en Jean-François Richets tweedelige verfilming zo fascinerend maakt. Staat en politie spelen tot op het laatste moment slechts een bijrol in het geheel. Nee, het is de zweem van ideologie die hem aankleeft. Mesrine beweerde zijn overvallen te plegen 'om niet als een middelmatige slaaf van de alarmklok door het leven te moeten gaan'. Criminaliteit was volgens hem een daad van verzet tegen het onderwerpende systeem dat van iedereen gehoorzame en identieke werkmieren maakt. Hij riep zichzelf uit tot een soort Robin Hood en stal naar eigen zeggen alleen van de rijken. Of dat nou een comfortabele leugen was die hem een legitiem motief verschafte zal altijd onduidelijk blijven.
Hoe dan ook, zijn glorificatie — net als elke andere publieke fascinatie voor criminaliteit — maakt van de film in zekere zin een anarchistisch pamflet. Want het kán dus: je kunt buiten het systeem om een comfortabel leven leiden waarin je volledig doet wat je zelf wilt. Dát is wat Mesrine liet zien: met genoeg lef en intelligentie kun je buiten de regels om spelen. Het zou niet eens zo gek zijn wanneer het publiek zich zou laten inspireren door zijn vrijheidsstreven.
Richet laat op de achtergrond de uitwassen van politieke strijd langskomen — de opkomst van de Chileense dictator Pinochet, de RAF en de ontvoering van Aldo Moro door de Italiaanse Rode Brigades. Bovendien kreeg Jacques Mesrine de smaak van geweld te pakken in het Franse leger, zoals al snel na de opening van het eerste deel duidelijk wordt. Impliciet spiegelt de film burgerlijk geweld aan staatsgeweld en dat roept weer eens de vraag op hoe die twee zich precies tot elkaar verhouden. In ieder geval niet zo eenvoudig als het lijkt.
Over het einde van Mesrine's leven, dat Richet ingenieus in het begin van het eerste deel aankondigt om vervolgens in het tweede deel direct daarná te beginnen, laat de regisseur weinig twijfel bestaan. Mesrine is midden in Parijs standrechtelijk geëxecuteerd. Misschien vanuit een overweldigende machteloosheid van de Franse staat, maar waarschijnlijker vanuit ergernis. Want die staat moet zich tot op het bot beledigd hebben gevoeld. Mesrine ondergroef immers de fundamenten van het systeem.

Verzet
Regisseur Richet en Vincent Cassel, de acteur die Mesrine's karakter in alle lichte en donkere tinten laat zien, houden de verschillende kanten van het verhaal volledig in balans. Mesrine is ontvlambaar en gewelddadig maar hij is ook intelligent. Hij houdt het overzicht en neemt intuïtief de juiste beslissingen. Verder valt ook meteen de sobere en effectieve production design van Emile Ghigo op.
Er zit een onmiskenbare ironie in de film, die hier en daar zowel in de vórm (split screens) als in de inhoud verwijst naar verschillende iconen uit het genre, waaronder the getaway, alcatraz, en bob le flambeur. Alles waar die films minstens anderhalf uur voor nodig hebben, laat Richet in een handomdraai voorbijgaan. Alsof hij wil zeggen dat het daar nooit om ging, om de ontsnappingen en het geld en de spanning en de overvallen. Details waren dat, kinderspel. Alsof het altijd ging om het verzet van de mens tegen de staat, over vrijheid dus.
In Frankrijk was naast veel lof ook kritiek te horen omdat de film te Amerikaans zou zijn. Maar dat is onzin. Nergens is sprake van sensatiezucht en de politieke ondertoon geeft een prettig sterke nasmaak aan het geheel. Of betekent 'te Amerikaans' op een soepele manier een complex verhaal vertellen? Want dat is wat Richet hier doet. Overigens samen met scenarist Abdel Raouf Dafri, die ook de auteur is van 'La commune', het Franse equivalent van de uitstekende Amerikaanse televisieserie 'The wire'. public enemy number one is voor de volle 210 minuten een intense en pakkende film. Ondanks Mesrine's vele gezichten geeft Richet een heel goed idee van wie deze opvallende figuur was.

Ronald Rovers



top
PUBLIC ENEMY NO. 1 — PART 1 & 2

Januari 2009 #306

Productie
Daniel Delume
Thomas Langmann
Maxime Rémillard
André Rouleau
Regie
Jean-François Richet
Scenario
Abdel Raouf Dafri
Camera
Robert Gantz
Montage
Bill Pankow
Hervé Schneid
Art direction
Emile Ghigo
Muziek
Marco Beltrami
Marcus Trumpp
Met
Vincent Cassel
Cécile De France
Gérard Depardieu
Mathieu Amalric
Ludivine Sagnier

Kleur, 110 en 103 minuten

Distributie
A-Film
Te zien
vanaf 15 januari, in twee delen uitgebracht: in januari public enemy number one — part 1 en part 2 op 19 februari

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


P

P'tit Quinquin (Bruno Dumont over)
P.S.
P.S. I LOVE YOU
HET PAARD VAN SINTERKLAAS
THE PACIFIER
LE PACTE DES LOUPS
Paddington
Page One: Inside the New York Times
THE PAGEMASTER
PAID
Pain & Gain
EL PÁJARO DE LA FELICIDAD
Pak van mijn hart
PALINDROMES
THE PALLBEARER
PALMETTO
PALOOKAVILLE
PAMELA ANDERSON & TOMMY LEE ONGECENSUREERD
Pan
PAN'S LABYRINTH
PANE E TULIPANI
PANIC ROOM
PANIEK IN HET DORP
PANJ É ASR (AT FIVE IN THE AFTERNOON)
PANMAN, RHYTHM OF THE PALMS
PANTHER
IL PAPÀ DI GIOVANNA
Papa ou maman
PAPA'S SONG
PAPA, VADERTJE VORST IS DOOD
PAPARAZZI
THE PAPER
PAPER SOLDIER (Previously Unreleased)
Paper Towns
The Paperboy
Par example, Electre
Paradies: Glaube
Paradies: Hoffnung
Paradies: Liebe
PARADISE GIRLS
PARADISE NOW
PARADISE ROAD
The Paradise Suite
Paradise Trips
Paradiso
Paranoia
PARANOID PARK
PARANORMAL ACTIVITY
PARANORMAL ACTIVITY 2
Paranormal Activity 3
Paranormal Activity 4
Paranormal Activity: Ghost Dimension
Paranormal Activity: The Marked Ones
Paranorman
LES PARAPLUIES DE CHERBOURG
Parched
THE PARENT TRAP
LE PARFUM D'YVONNE
PARIS
PARIS JE T'AIME
PARIS S'EVEILLE
PARIS WAS A WOMAN
Paris, Texas
Parked
Parker
Parkland
LA PAROLA AMORE ESISTE
PARQUE VIA
PARRADOX
PART TIME GOD
PARTIR
Parts of a Family
Party Girl
Pas son genre
PAS SUR LA BOUCHE!
PAS TRÈS CATHOLIQUE
Pasolini
Pasolini Blu-ray Collection
PASOLINI, UN DELITTO ITALIANO
DE PASSANTEN
Le passé
PASSENGER 57
PASSENGERS
Passengers
DE PASSIEVRUCHT
Passion
PASSION
PASSION FISH
THE PASSION OF THE CHRIST
Patatje oorlog
PATCH ADAMS
The Patience Stone
THE PATRIOT
PATRIOT GAMES
LES PATRIOTES
PATRIOTISM
Patriots Day
EL PATRULLERO
PAUL
Paul Blart Mall Cop 2
PAUL DANS SA VIE
PAUL DRIESSEN INSIDE OUT
PAULIE
PAULINE & PAULETTE
PAUZE
PAVILION OF WOMEN
Pawn Sacrifice
PAY IT FORWARD
PAYBACK
PAYCHECK
La pazza gioia (Paolo Virzi over)
THE PEACEMAKER
PEARL HARBOR
PEAU D'HOMME, COEUR DE BÊTE
PECKER
PEEPING TOM
THE PELICAN BRIEF
DE PELIKAAN MAN
Pelle en de dierenrovers
PELLE EN DE WATERDIEVEN
PENELOPE
The Penguins of Madagascar
PENNY'S SHADOW
PEONY PAVILION
PEOPLE I KNOW
THE PEOPLE VS. LARRY FLYNT
THE PEOPLE'S PRINCESS
PÉPÉ LE MOKO
PEPPERMINTA
Percy Jackson: Sea Of Monsters
PERCY, BUFFALO BILL & IK
PERDITA DURANGO
LE PÈRE DE MES ENFANTS
PERFECT CIRCLE (SAVRSENI KRUG)
A Perfect Day
A PERFECT GETAWAY
Perfect Horse
THE PERFECT MAN
A PERFECT MURDER
Perfect Sense
THE PERFECT STORM
PERFECT STRANGER
A PERFECT WORLD
Perfetti sconoscuti
PERFORMANCE
PERFUME: STORY OF A MURDERER
The Perks of Being a Wallflower
Permanent Vacation
LA PERRERA
EL PERRO NEGRO
PERSÉCUTION
PERSEPOLIS
PERSONAL VELOCITY
PERSUASION
PERSY JACKSON: THE LIGHTNING THIEF
THE PERVERT'S GUIDE TO CINEMA
The Pervert's Guide to Ideology
Pete's Dragon
PETER PAN
PETER PAN: RETURN TO NEVER LAND
THE PETER SELLERS STORY...AS HE FILMED IT
PETER'S FRIENDS
PETERSBURG, PLACES AND PAINTINGS
LE PETIT LIEUTENANT
LE PETIT POUCHET
LE PETIT PRINCE A DIT
PETITES COUPURES
LES PETITS FRÈRES
LES PETITS MOUCHOIRS
LES PETITS RUISSEAUX
Petting Zoo
PETTSON & FINDUS
PETTSON & FINDUS 2 — BRIEF AAN DE KONING
PETTSON & FINDUS: PETTSONS BELOFTE
PETTSON & FINDUS: VERGETELDINGETJES
PEUR(S) DU NOIR
Phantom Boy
THE PHANTOM OF THE OPERA
THE PHANTOM OF THE OPERA
PHASE IV
PHENOMENON
Phil Spector
PHILADELPHIA
PHILEINE ZEGT SORRY
Philomena
The Philosophers
Phineas and Ferb (NL)
Phoenix
PHONE BOOTH
PI
THE PIANIST
LA PIANISTE
THE PIANO
Pianomania
PICKUP ON SOUTH STREET
PICNIC
PICTURE PERFECT
PIECES OF APRIL
PIEDRAS
PIEDS NUS SUR LES LIMACES
La piel que habito
Piepkuikens
PIET PIRAAT & HET ZWAARD VAN ZILVERTAND
PIET PIRAAT EN DE BETOVERDE TROON
PIET PIRAAT EN HET VLIEGENDE SCHIP
Pieta
Pieter Post de film
PIETJE BELL
PIETJE BELL 2: DE JACHT OP DE TSARENKROON
A Pigeon Sat on a Branch Reflecting on Existence
PIGLET'S BIG MOVIE (KNORRETJES GROTE FILM)
DE PIJNBANK
PIJNLIJKE ONVERSCHILLIGHEID
THE PILLOW BOOK
Pim & Pom: Het grote avontuur
PINK PALACE, PARADISE BEACH
THE PINK PANTHER
PINK PANTHER 2
PINK PICTURES FROM JAPAN
Pink Saris
PINOCCHIO
PINOKKIO 964
PIPE DREAM
PIPO EN DE P-P-PARELRIDDER
PIPPI LONGSTOCKING
PIRANHA 3D
Piranha 3DD
PIRANHA BLUES: FILM I
THE PIRATES OF THE CARIBBEAN
PIRATES OF THE CARIBBEAN 2
PIRATES OF THE CARIBBEAN 3
PIRATES OF THE CARIBBEAN: ON STRANGER TIDES 3D
Pirates!
LA PISCINE
Una pistola en cada mano
PITCH BLACK
Pitch Perfect
Pitch Perfect 2
PITER
IL PIÚ BEL GIORNO DELLA MIA VITA
LA PIVELLINA
Pixadores
PIXAR SHORT FILM COLLECTION
Pixels
PIZZAMAFFIA
The Place Beyond the Pines
PLACE VENDÔME
LA PLAGE DES ENFANTS PERDUS
LES PLAGES D'AGNÈS
Plan C
Planes
Planes: Fire & Rescue
PLANET 51
Planet of Snail
PLANET OF THE APES
PLANTA 4A
PLATFORM
Play
PLAY IT TO THE BONE
THE PLAYER
Playing For Keeps
PLAYING GOD
PLEASANT DAYS
PLEASANTVILLE
THE PLEDGE
PLOP & KWISPEL
PLOP EN DE KABOUTERBABY
PLOP EN DE PINGUÏN
PLOP EN HET VIOOLAVONTUUR
PLOP IN DE STAD
PLOP IN DE WOLKEN
Plop wordt kabouterkoning
PLOTS WITH A VIEW
PLUK DE KLEINE BEVER
PLUK VAN DE PETTEFLET
PLUNKETT & MACLEANE
PLUS QU'HIER, MOINS QUE DEMAIN
POCAHONTAS, THE LEGEND
PODIUM
POEH'S LOLLIFANTEN FILM
De poel
Poesía sin fin
POETIC JUSTICE
Poetins Olympische droom
POETRY
Point Break
POKÉMON 2: OP EIGEN KRACHT
POKÉMON 3
POKÉMON 4EVER
POKÉMON: THE FIRST MOVIE
POLA X
THE POLAR EXPRESS
Polisse
POLITIST, ADJECTIV
POLLEKE
POLLOCK
Poltergeist
Pompeii
POMPOKO
PONETTE
Le pont du nord
PONYO ON THE CLIFF BY THE SEA
POODLE SPRINGS
De Poolse bruid
POOR BOY'S GAME
POPE JOAN
Popoz
Populaire
Porcile
Porfirio
THE PORTRAIT OF A LADY
POSEIDON
POSSE
POSSESSION
The Possession
POSSIBLE FILMS VOLUME 2
POSSIBLE LOVES
POST MORTEM
Post tenebras lux
Postcards from the Zoo
IL POSTINO
THE POSTMAN
POSTMAN
The Postman's White Nights
POTICHE
Poulet aux prunes
LES POUPÉES RUSSES
Poupoupidou
POWER RANGERS: THE MOVIE
PRACTICAL MAGIC
A PRAIRIE HOME COMPANION
PRANZO DI FERRAGOSTO
PRECIOUS
The Precocious & Brief Life of Sabina Rivas
PREDATORS
PREFERISCO IL RUMORE DEL MARE
Préjudice
De premier
Les premiers les derniers
PREMONITION
Le prénom
De president
PRESQUE RIEN
THE PRESTIGE
PRÊT-À-PORTER
PRETTIGE KERST, MR. MOOSE
Pride
PRIDE AND GLORY
PRIDE AND PREJUDICE
Pride and Prejudice and Zombies
PRIEST
Priest 3D
La prima cosa bella
LA PRIMA LINEA
PRIMAL FEAR
PRIMARY COLORS
PRIME
PRIMER
The Prince
THE PRINCE & ME
Prince Avalanche
THE PRINCE OF EGYPT
PRINCE OF PERSIA: SANDS OF TIME
PRINCESS
THE PRINCESS & THE FROG
THE PRINCESS DIARIES
THE PRINCESS DIARIES: THE ROYAL ENGAGEMENT
Prins
PRINSES LILLIFEE
Prinses Lillifee en de kleine eenhoorn
PRISONER OF THE MOUNTAINS
Prisoners
PRIVATE
THE PRIVATE LIVES OF PIPPA LEE
PRIVATE PARTS
LE PRIX DU PARDON
Problemski Hotel
PROCEDURE 769, THE WITNESSES TO AN EXECUTION
Profession Heartbreaker
PROFESSIONE: REPORTER
PROFETIA
PROFONDO ROSSO
The Program
Project T
Project X
LA PROMESSE
Prometheus
THE PROMISE
PROMISED LAND
Promised Land
The Promised Land
Promised Lands
PROMISES
PROOF
PROOF OF LIFE
Prooi
PROP & BERTHA
THE PROPHECY
UN PROPHÈTE
THE PROPOSAL
THE PROPOSITION
THE PROPOSITION
The Prosecutor, The Defender, The Father and His Son
PROVIDENCE
PSYCHO (HITCHCOCK)
PSYCHO (VAN SANT)
PUBLIC ENEMIES
PUBLIC ENEMY NO. 1 — PART 1 & 2
PUBLIC ENEMY NO. 2
THE PUBLIC EYE
Publieke werken
Pudding T
PUDOR
PUISQUE NOUS SOMMES NÉS
PULP FICTION
Pulsar
PUNCH-DRUNK LOVE
THE PUNISHER
PUNISHMENT PARK
THE PUPPETMASTER (HSIMENG RENSHENG)
PUPS
The Purge
The Purge: Anarchy
The Purge: Election Year
THE PURSUIT OF HAPPYNESS
PUSH
PUSHER
PUSHING TIN
Puss in Boots
LA PUTA Y LA BALLENA
PUZZLE