La mort de Louis XIV
Nocturama (Previously Unreleased)
Certain Women (Previously Unreleased)
L'amant double
Dunkirk
Mulan vs. The prince of Egypt: De klauwen van de filmfarao's

THE PRINCE OF EGYPT

Verenigde Staten, 1998 | Brenda Chapman, Steve Hickner, Simon Wells
Anders dan in Amerika, waar animatiefilms minder nadrukkelijk als jeugdfilms worden beschouwd, zal de Nederlandse volwassene het moeilijk hebben met een bijbelverfilming als The prince of Egypt. Een nieuw Disney-sprookje als Mulan laat zich hier makkelijker plaatsen. Met de kerstvakantie voor de deur is het echter niet uitgesloten dat vele jonge kinderen door nietsvermoedende ouders, grootouders en au-pairs worden meegenomen naar The prince of Egypt. Niet doen!

Deze eendimensionale verfilming van het boek Exodus heeft namelijk alles in zich om de favoriete film van een haatzaaiend politicus als Netanyahu te worden. In zekere zin doet The prince of Egypt denken aan de griezelig perfecte propagandafilms van linkse en rechtse signatuur die de laatste zestig jaar zijn geproduceerd, met een zwaartepunt in de jaren dertig. Doortrapt, sluw, suggestief, demagogisch en daardoor, laat ik er geen doekjes om winden, walgelijk. Op het gevaar af voor antisemiet te worden uitgemaakt: The prince of Egypt is een joodse film van bedenkelijk allooi, zoals er ook communistische, katholieke en protestante films van bedenkelijk allooi zijn.
Door het gebruik van stereotype sjablonen ontkracht de film zichzelf. Het persoonlijke drama van de verwijdering tussen Mozes en Ramses wordt gereduceerd tot een goed-versus-kwaad-spelletje. Mozes is een zwakkeling die geïmponeerd en geïntimideerd door Gods toverkracht de joden uit Egypte naar het beloofde land voert. Iets van een persoonlijke overtuiging of hoogstaande moraal ontbreekt: zoals Mozes als adoptiefzoon van de Farao de onderworpenheid van de joden voetstoots accepteerde, zo accepteert hij zonder enig nadenken Gods bevel om de joden uit Egypte weg te voeren. Een kortstondig intermezzo van opstandigheid leidt er slechts toe dat Mozes wegloopt voor het onrecht. Pas als Mozes door een Hogere Macht wordt bevolen om in actie te komen, treedt hij op.

Broeders
Dit slaafs volgen van opgelegde bevelen reduceert de personages tot willoze en onnadenkende schepselen en vooral in dit opzicht stelt de film teleur. De Judas in bijvoorbeeld Jesus Christ Superstar is daarom een veel sympathieker figuur dan deze lamlendige Mozes. Goed, de toegepaste animatie- en computertechnieken zijn van het allerhoogste niveau en incidenteel is sprake van hoogstaande artisticiteit. De sequentie waarin Mozes via wandschilderingen zijn persoonlijke levensloop terug kan volgen tot het moment waarop hij door zijn moeder en zussen in het biezenmandje aan de Nijl werd toevertrouwd, getuigt van een verbluffende inventiviteit. Dergelijke filmische scènes zijn echter te schaars om de film in artistiek opzicht overeind te houden. De pompeuze en demagogische beelden vragen om een bijna frame-na-frame bestudering. Opvallend is de monumentale Speer-achtige symmetrische architectuur van decors en kadrage. Al even opvallend zijn de gezichten van Mozes' volgelingen. In sneltreinvaart passeren gezichten van beroemde joden (Einstein, Dylan) de revue. Leuk, maar tegelijkertijd: wat is het doel?
De vraag waarom anno 1998 een dergelijke film wordt geproduceerd, is niet eenduidig te beantwoorden. Het verhaal Exodus wordt geïnterpreteerd als een impliciete rechtvaardiging voor het bestaan van de staat Israël en vele details maken duidelijk dat wordt getracht om de alliantie tussen joodse Amerikanen en Afro-Amerikanen in ere te herstellen. In de openingsbeelden helpt een zwarte slaaf een joodse slaaf op de been. De boodschap is duidelijk: wij zijn broeders, wij weten allebei wat het is om te worden onderdrukt. Op het moment dat God tot Mozes spreekt, spreekt hij met een Martin Luther King-achtige stem : "Let my people go." In de soundtrack wordt regelmatig gerefereerd aan zwarte gospelsongs. The prince of Egypt is daarom ook op te vatten als een antwoord op de haatdragende boodschap van de militante zwarte moslimleider Louis Farrakhan (Nation of Islam) of de soms expliciet antisemitische uitlatingen van zwarte dominees als Jesse Jackson.
Het bijbelvaste karakter van The prince of Egypt is meteen een antwoord op de vele Amerikaanse Christian Identity-gemeenschappen. Vele Ku Klux Klan-achtige engerds gebruiken de bijbel als ideologie om zowel joden als zwarten aan te duiden als 'minderwaardige rassen', slechts geschikt om als slaaf te dienen. In dit opzicht is The prince of Egypt vooral bedoeld voor intern Amerikaans gebruik. Wat te denken van de waterige R&B in Let my people go: 'It's 1999 and unfortunately we still ain't free/ya see/You think racism is a ghost like Casper/Don't forget what just happened down in Jasper' (waar een zwarte man is vermoord door twee racisten).

Gedateerd
Nee, wie zijn kinderen gedurende de kerstvakantie mee wil nemen naar de bioscoop kan beter naar de nieuwe Disney gaan. Mulan is een wel erg politiek correct sprookje over een Chinees meisje (Mulan). Vermomd als de jongeman Ping neemt zij in plaats van haar gehandicapte vader dienst in het leger van de keizer. Waar alle mannen falen, weet zij de China binnengevallen hunnen en hun monsterachtige aanvoerder Shan-Yu te overwinnen. Dat de jonge Chinese legeraanvoerder Shang ook valt voor Mulan is niet verrassend, maar wel een passende bekroning van een animatiefilm waarin vele grootse en pompeuze scènes duidelijk maken dat de makers zich, net als bij The prince of Egypt, te veel laten leiden door een neiging om zoveel mogelijk nieuwe computertechnieken toe te passen. Tweeduizend hunnen te paard, een grote mensenmenigte met dertigduizend lampionnen: het zijn slechts getallen.
Het recept van de film valt uit vele scènes terug te lezen: men neme wat exotica, een stukje flauwe slapstick, wat belegen stereotypen, een soundtrack vol archetypische musicalliedjes waaraan niemand aanstoot kan nemen, een sterfscène en een paar brutale karakters als 'sidekick' (het spookje in Anastasia, Pumba en Timon in De leeuwenkoning, de visjes in De kleine zeemeermin). De opgelegde boodschap van de film — ook meiden stellen iets voor: mijn dochters zullen blij verrast zijn — is wel erg gedateerd voor een in een westers land vervaardigde film. Mulan is ook de zoveelste Disney waarin mannen eendimensionale personages zijn (Shang is een voortzetting van de domme krachtpatser Hercules). De grote schurk Shan-Yu mist het vileine en subtiele van bijvoorbeeld Scar in De leeuwenkoning. Subtiliteit wordt steeds meer ingeruild voor sterk uitvergrote karikaturen. Deze tendens vraagt om een echte Mozes die de animatiefilm weet te redden uit de klauwen van filmfarao's als Katzenberg en Disney's Michael Eisner.

Eric van 't Groenewout



top
THE PRINCE OF EGYPT

December 1998 #195

Productie
Penney Finkelman Cox
Sandra Rabins
Regie
Brenda Chapman
Steve Hickner
Simon Wells
Scenario
Kelly Asbury
Lorna Cook
Montage
Nick Fletcher
Art direction
Kathy Altieri
Richard Chavez
Muziek
Hans Zimmer
Met de stemmen van
Val Kilmer
Ralph Fiennes
Michelle Pfeiffer
Sandra Bullock
Jeff Goldblum

Kleur, 88 minuten

Distributie
UIP
Te zien
vanaf 17 december

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


P

P'tit Quinquin (Bruno Dumont over)
P.O. Box
P.S.
P.S. I LOVE YOU
HET PAARD VAN SINTERKLAAS
THE PACIFIER
LE PACTE DES LOUPS
Paddington
Page One: Inside the New York Times
THE PAGEMASTER
PAID
Pain & Gain
EL PÁJARO DE LA FELICIDAD
Pak van mijn hart
PALINDROMES
THE PALLBEARER
PALMETTO
PALOOKAVILLE
PAMELA ANDERSON & TOMMY LEE ONGECENSUREERD
Pan
PAN'S LABYRINTH
PANE E TULIPANI
PANIC ROOM
PANIEK IN HET DORP
PANJ É ASR (AT FIVE IN THE AFTERNOON)
PANMAN, RHYTHM OF THE PALMS
PANTHER
IL PAPÀ DI GIOVANNA
Papa ou maman
PAPA'S SONG
PAPA, VADERTJE VORST IS DOOD
PAPARAZZI
THE PAPER
PAPER SOLDIER (Previously Unreleased)
Paper Towns
The Paperboy
Par example, Electre
Paradies: Glaube
Paradies: Hoffnung
Paradies: Liebe
PARADISE GIRLS
PARADISE NOW
PARADISE ROAD
The Paradise Suite
Paradise Trips
Paradiso
Paranoia
PARANOID PARK
PARANORMAL ACTIVITY
PARANORMAL ACTIVITY 2
Paranormal Activity 3
Paranormal Activity 4
Paranormal Activity: Ghost Dimension
Paranormal Activity: The Marked Ones
Paranorman
LES PARAPLUIES DE CHERBOURG
Parched
THE PARENT TRAP
LE PARFUM D'YVONNE
PARIS
Paris Can Wait
PARIS JE T'AIME
PARIS S'EVEILLE
PARIS WAS A WOMAN
Paris, Texas
Parked
Parker
Parkland
LA PAROLA AMORE ESISTE
PARQUE VIA
PARRADOX
PART TIME GOD
PARTIR
Parts of a Family
Party Girl
Pas son genre
PAS SUR LA BOUCHE!
PAS TRÈS CATHOLIQUE
Pasolini
Pasolini Blu-ray Collection
PASOLINI, UN DELITTO ITALIANO
Passage — A Boat Movie
DE PASSANTEN
Le passé
PASSENGER 57
PASSENGERS
Passengers
DE PASSIEVRUCHT
Passion
PASSION
PASSION FISH
THE PASSION OF THE CHRIST
Patatje oorlog
PATCH ADAMS
Paterson
The Patience Stone
THE PATRIOT
PATRIOT GAMES
LES PATRIOTES
PATRIOTISM
Patriots Day
EL PATRULLERO
PAUL
Paul Blart Mall Cop 2
PAUL DANS SA VIE
PAUL DRIESSEN INSIDE OUT
PAULIE
PAULINE & PAULETTE
PAUZE
PAVILION OF WOMEN
Pawn Sacrifice
PAY IT FORWARD
PAYBACK
PAYCHECK
La pazza gioia (Paolo Virzi over)
THE PEACEMAKER
PEARL HARBOR
PEAU D'HOMME, COEUR DE BÊTE
PECKER
PEEPING TOM
THE PELICAN BRIEF
DE PELIKAAN MAN
Pelle en de dierenrovers
PELLE EN DE WATERDIEVEN
PENELOPE
The Penguins of Madagascar
PENNY'S SHADOW
PEONY PAVILION
PEOPLE I KNOW
THE PEOPLE VS. LARRY FLYNT
THE PEOPLE'S PRINCESS
PÉPÉ LE MOKO
PEPPERMINTA
Percy Jackson: Sea Of Monsters
PERCY, BUFFALO BILL & IK
PERDITA DURANGO
LE PÈRE DE MES ENFANTS
PERFECT CIRCLE (SAVRSENI KRUG)
A Perfect Day
A PERFECT GETAWAY
Perfect Horse
THE PERFECT MAN
A PERFECT MURDER
Perfect Sense
THE PERFECT STORM
PERFECT STRANGER
A PERFECT WORLD
Perfetti sconoscuti
PERFORMANCE
PERFUME: STORY OF A MURDERER
The Perks of Being a Wallflower
Permanent Vacation
LA PERRERA
EL PERRO NEGRO
PERSÉCUTION
PERSEPOLIS
Personal Shopper
PERSONAL VELOCITY
PERSUASION
PERSY JACKSON: THE LIGHTNING THIEF
THE PERVERT'S GUIDE TO CINEMA
The Pervert's Guide to Ideology
Pete's Dragon
PETER PAN
PETER PAN: RETURN TO NEVER LAND
THE PETER SELLERS STORY...AS HE FILMED IT
PETER'S FRIENDS
PETERSBURG, PLACES AND PAINTINGS
LE PETIT LIEUTENANT
LE PETIT POUCHET
LE PETIT PRINCE A DIT
PETITES COUPURES
LES PETITS FRÈRES
LES PETITS MOUCHOIRS
LES PETITS RUISSEAUX
Petting Zoo
PETTSON & FINDUS
PETTSON & FINDUS 2 — BRIEF AAN DE KONING
PETTSON & FINDUS: PETTSONS BELOFTE
PETTSON & FINDUS: VERGETELDINGETJES
PEUR(S) DU NOIR
Phantom Boy
THE PHANTOM OF THE OPERA
THE PHANTOM OF THE OPERA
PHASE IV
PHENOMENON
Phil Spector
PHILADELPHIA
PHILEINE ZEGT SORRY
Philomena
The Philosophers
Phineas and Ferb (NL)
Phoenix
PHONE BOOTH
PI
THE PIANIST
LA PIANISTE
THE PIANO
Pianomania
PICKUP ON SOUTH STREET
PICNIC
PICTURE PERFECT
PIECES OF APRIL
PIEDRAS
PIEDS NUS SUR LES LIMACES
La piel que habito
Piepkuikens
PIET PIRAAT & HET ZWAARD VAN ZILVERTAND
PIET PIRAAT EN DE BETOVERDE TROON
PIET PIRAAT EN HET VLIEGENDE SCHIP
Pieta
Pieter Post de film
PIETJE BELL
PIETJE BELL 2: DE JACHT OP DE TSARENKROON
A Pigeon Sat on a Branch Reflecting on Existence
PIGLET'S BIG MOVIE (KNORRETJES GROTE FILM)
DE PIJNBANK
PIJNLIJKE ONVERSCHILLIGHEID
THE PILLOW BOOK
Pim & Pom: Het grote avontuur
PINK PALACE, PARADISE BEACH
THE PINK PANTHER
PINK PANTHER 2
PINK PICTURES FROM JAPAN
Pink Saris
PINOCCHIO
PINOKKIO 964
PIPE DREAM
PIPO EN DE P-P-PARELRIDDER
PIPPI LONGSTOCKING
PIRANHA 3D
Piranha 3DD
PIRANHA BLUES: FILM I
THE PIRATES OF THE CARIBBEAN
PIRATES OF THE CARIBBEAN 2
PIRATES OF THE CARIBBEAN 3
PIRATES OF THE CARIBBEAN: ON STRANGER TIDES 3D
Pirates of the Caribbean: Salazar's Revenge
Pirates!
LA PISCINE
Una pistola en cada mano
PITCH BLACK
Pitch Perfect
Pitch Perfect 2
PITER
IL PIÚ BEL GIORNO DELLA MIA VITA
LA PIVELLINA
Pixadores
PIXAR SHORT FILM COLLECTION
Pixels
PIZZAMAFFIA
The Place Beyond the Pines
PLACE VENDÔME
LA PLAGE DES ENFANTS PERDUS
LES PLAGES D'AGNÈS
Plan C
Planes
Planes: Fire & Rescue
PLANET 51
Planet of Snail
PLANET OF THE APES
PLANTA 4A
PLATFORM
Play
PLAY IT TO THE BONE
THE PLAYER
Playing For Keeps
PLAYING GOD
PLEASANT DAYS
PLEASANTVILLE
THE PLEDGE
PLOP & KWISPEL
PLOP EN DE KABOUTERBABY
PLOP EN DE PINGUÏN
PLOP EN HET VIOOLAVONTUUR
PLOP IN DE STAD
PLOP IN DE WOLKEN
Plop wordt kabouterkoning
PLOTS WITH A VIEW
PLUK DE KLEINE BEVER
PLUK VAN DE PETTEFLET
PLUNKETT & MACLEANE
PLUS QU'HIER, MOINS QUE DEMAIN
POCAHONTAS, THE LEGEND
PODIUM
POEH'S LOLLIFANTEN FILM
De poel
Poesía sin fin
POETIC JUSTICE
Poetins Olympische droom
POETRY
Point Break
POKÉMON 2: OP EIGEN KRACHT
POKÉMON 3
POKÉMON 4EVER
POKÉMON: THE FIRST MOVIE
POLA X
THE POLAR EXPRESS
Polisse
POLITIST, ADJECTIV
POLLEKE
POLLOCK
Poltergeist
Pompeii
POMPOKO
PONETTE
Le pont du nord
PONYO ON THE CLIFF BY THE SEA
POODLE SPRINGS
De Poolse bruid
POOR BOY'S GAME
Pop Aye
POPE JOAN
Popoz
Populaire
Porcile
Porfirio
THE PORTRAIT OF A LADY
POSEIDON
POSSE
POSSESSION
The Possession
POSSIBLE FILMS VOLUME 2
POSSIBLE LOVES
POST MORTEM
Post tenebras lux
Postcards from the Zoo
IL POSTINO
THE POSTMAN
POSTMAN
The Postman's White Nights
POTICHE
Poulet aux prunes
LES POUPÉES RUSSES
Poupoupidou
Power Rangers
POWER RANGERS: THE MOVIE
PRACTICAL MAGIC
A PRAIRIE HOME COMPANION
PRANZO DI FERRAGOSTO
PRECIOUS
The Precocious & Brief Life of Sabina Rivas
PREDATORS
PREFERISCO IL RUMORE DEL MARE
Préjudice
De premier
Les premiers les derniers
PREMONITION
Le prénom
De president
PRESQUE RIEN
THE PRESTIGE
PRÊT-À-PORTER
PRETTIGE KERST, MR. MOOSE
Pride
PRIDE AND GLORY
PRIDE AND PREJUDICE
Pride and Prejudice and Zombies
PRIEST
Priest 3D
La prima cosa bella
LA PRIMA LINEA
PRIMAL FEAR
PRIMARY COLORS
PRIME
PRIMER
The Prince
THE PRINCE & ME
Prince Avalanche
THE PRINCE OF EGYPT
PRINCE OF PERSIA: SANDS OF TIME
PRINCESS
THE PRINCESS & THE FROG
THE PRINCESS DIARIES
THE PRINCESS DIARIES: THE ROYAL ENGAGEMENT
Prins
PRINSES LILLIFEE
Prinses Lillifee en de kleine eenhoorn
PRISONER OF THE MOUNTAINS
Prisoners
PRIVATE
THE PRIVATE LIVES OF PIPPA LEE
PRIVATE PARTS
LE PRIX DU PARDON
Problemski Hotel
PROCEDURE 769, THE WITNESSES TO AN EXECUTION
Profession Heartbreaker
PROFESSIONE: REPORTER
PROFETIA
PROFONDO ROSSO
The Program
Project T
Project X
LA PROMESSE
Prometheus
THE PROMISE
The Promise
PROMISED LAND
Promised Land
The Promised Land
Promised Lands
PROMISES
PROOF
PROOF OF LIFE
Prooi
PROP & BERTHA
THE PROPHECY
UN PROPHÈTE
THE PROPOSAL
THE PROPOSITION
THE PROPOSITION
The Prosecutor, The Defender, The Father and His Son
PROVIDENCE
PSYCHO (HITCHCOCK)
PSYCHO (VAN SANT)
PUBLIC ENEMIES
PUBLIC ENEMY NO. 1 — PART 1 & 2
PUBLIC ENEMY NO. 2
THE PUBLIC EYE
Publieke werken
Pudding T
PUDOR
PUISQUE NOUS SOMMES NÉS
PULP FICTION
Pulsar
PUNCH-DRUNK LOVE
THE PUNISHER
PUNISHMENT PARK
THE PUPPETMASTER (HSIMENG RENSHENG)
PUPS
The Purge
The Purge: Anarchy
The Purge: Election Year
THE PURSUIT OF HAPPYNESS
PUSH
PUSHER
PUSHING TIN
Puss in Boots
LA PUTA Y LA BALLENA
PUZZLE