Wonder Woman
Broers
La región salvaje
En amont du fleuve
Daughters of the Dust
Kleuter Victoire Thivisol wil niet spelen Afdaling in de kinderziel

PONETTE

Frankrijk, 1996 | Jacques Doillon
Wie een film maakt waarin naar de wereld wordt gekeken vanuit het perspectief van kinderen, begeeft zich op gevaarlijk terrein. Hoe te voorkomen dat kinderen al te vertederend zijn of te wijsneuzerig rondlopen als kleine volwassenen? Jacques Doillon heeft het antwoord gevonden, want hij weet in Ponette de kinderwereld opmerkelijk overtuigend te verbeelden.

Sommigen zien hem als symbool van het onverteerbare deel van de Franse cinema, want Doillon (54) staat bekend als een maker van relatiefilms, waarin de personages hun gevoelens en de verschuivingen daarin aan elkaar in lange dialogen meedelen. We hebben het dan ook over een representant van de intellectuele generatie uit de jaren zestig, die, zoals bekend, nooit om een woordje verlegen zit. Zijn eerste film (Les doigts dans la tête) maakte hij in 1974, een periode dat veel Franse intellectuelen uit desillusie over mei 1968 — de revolutie was mislukt — zich van de politiek afkeerden. Als de grote wereld niet te veranderen was, dan toch zeker wel de wereld dicht bij huis: het gezinsleven en vooral de relatie tussen mannen en vrouwen. Het is deze thematiek die in bijna alle films van Doillon aan bod komt. Op klinische wijze, bijna als een psycho-analyticus, observeert Doillon de structuur van het bourgeoisgezin met als doel de repressieve aspecten ervan bloot te leggen. Wie dit abacadabra vindt, heeft de jaren zestig en zeventig niet meegemaakt.
In dit psychoanalytische kader is het verwijt dat er veel wordt gepraat in Doillons films volstrekt onzinnig, omdat de taal nu eenmaal het gereedschap is waarmee mensen hun gevoelens en gedachten analyseren. Van een psycho-analyticus wordt toch ook niet verwacht dat hij zijn mond dichthoudt? Waarmee maar gezegd wil zijn dat Doillons benadering volstrekt legitiem is.

Religieuze tante
Een opmerkelijke verschuiving in Doillons films in de laatste jaren is dat hij zijn aandacht steeds meer richt op kinderen — een in films vrijwel volledig verwaarloosde groep. Dat levert geen vrolijke familietaferelen op. In Le petit criminel (1990) gaat een jongen op zoek naar zijn oudere zus, waarvan hij het bestaan niet wist, omdat zijn moeder haar voor hem verborgen hield. In Le jeune Werther (1992) onderzoekt Doillon de reacties van een groep pubers op de zelfmoord van een van hen. Ook in Ponette, die ruim anderhalf jaar na zijn internationale première eindelijk in Nederland is te zien, draait het om de getraumatiseerde kinderpsyche. Doillon heeft het zichzelf in deze film extra moeilijk gemaakt omdat zijn hoofdpersoon een kleuter is. Valt het al niet mee om de denk- en gevoelswereld van pubers adequaat te verfilmen, bij kleuters ligt de moeilijkheidsgraad nog een stuk hoger, omdat werkelijkheid en fantastie bij deze leeftijdscategorie volstrekt door elkaar lopen. De film volgt de vierjarige Ponette in de verwerking van het verlies van haar bij een auto-ongeluk omgekomen moeder. Ponettes vader (Xavier Beauvois) ontpopt zich als een slechte pedagoog, want hij legt zijn dochter de fijne vraag voor: "Denk je dat het mij lukt om jou alleen op te voeden?" Bovendien heeft hij weinig tijd om zijn dochtertje bij te staan in haar verdriet, want als zakenman moet hij weer snel op reis, zodat hij Ponette stalt bij een religieuze tante (Claire Nebout), die omringd is door een zwerm kinderen. Als reactie trekt Ponette zich terug in een isolement. Pogingen van haar nichtjes en neefjes om haar daar uit te trekken stuiten af op Ponettes grote weerstand. Ook tante's poging om Ponette te verzoenen met de dood van haar moeder ("ze komt niet terug, alleen Jezus kwam terug") loopt op niets uit. Uiteindelijk is het scenarist/regisseur Doillon, die met een magisch-realistische kunstgreep — een duidelijke stijlbreuk in de film — Ponette te hulp schiet.

Overgeregisseerde indruk
Ponette had gemakkelijk een sentimentele film over kinderverdriet kunnen worden. Het is Doillons grote verdienste dat hij zijn film — op het magisch-realistische einde na — strak in de hand houdt. Op enkele wijsneuzerige opmerkingen van kinderen na is hij er verbluffend goed in geslaagd zich in te leven in de psyche van kleuters. Hun spel en eigenzinnigheid, en vooral hun directe, soms onbedoeld wrede taalgebruik zijn raak getroffen. Zo krijgt Ponette tijdens een ruzie met andere kinderen te horen dat het 'net goed is dat je moeder dood is'. De tijdens de opnamen vierjarige Victoire Thivisol levert als Ponette een geweldige prestatie, waarmee zij op het festival van Venetië met de prijs voor beste actrice werd onderscheiden. Die toekenning was overigens controversieel, omdat velen menen dat vierjarigen nog niet kunnen acteren, maar slechts op gezag van regisseurs kunstjes vertonen. Daar is wel wat voor te zeggen, want ook al oogt Ponette oppervlakkig gezien als een documentaire, in werkelijkheid werd elke scène tientallen malen geoefend, zodat de film af en toe een overgeregisseerde indruk maakt, waardoor de spontaniteit — toch al een bedreigd woord op een filmset — het loodje legt. Dat doet echter geen afbreuk aan de bewondering voor Doillons geslaagde poging om recht in de kinderziel te kijken.

Jos van der Burg



top
PONETTE

Juni 1998 #190

Produktie
Alain Sarde
Regie en scenario
Jacques Doillon
Camera
Caroline Champetier
Geluid
Jean-Claude Lareux
Dominique Hennequin
Montage
Jacques Lecompte
Muziek
Philippe Sarde
Met
Victoire Thivisol
Xavier Beauvois
Claire Nebout
Delphine Schiltz
Marie Trintignant

Kleur, 93 minuten

Distributie
RCV Film Distribution
Te zien
vanaf 4 juni

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


P

P'tit Quinquin (Bruno Dumont over)
P.O. Box
P.S.
P.S. I LOVE YOU
HET PAARD VAN SINTERKLAAS
THE PACIFIER
LE PACTE DES LOUPS
Paddington
Page One: Inside the New York Times
THE PAGEMASTER
PAID
Pain & Gain
EL PÁJARO DE LA FELICIDAD
Pak van mijn hart
PALINDROMES
THE PALLBEARER
PALMETTO
PALOOKAVILLE
PAMELA ANDERSON & TOMMY LEE ONGECENSUREERD
Pan
PAN'S LABYRINTH
PANE E TULIPANI
PANIC ROOM
PANIEK IN HET DORP
PANJ É ASR (AT FIVE IN THE AFTERNOON)
PANMAN, RHYTHM OF THE PALMS
PANTHER
IL PAPÀ DI GIOVANNA
Papa ou maman
PAPA'S SONG
PAPA, VADERTJE VORST IS DOOD
PAPARAZZI
THE PAPER
PAPER SOLDIER (Previously Unreleased)
Paper Towns
The Paperboy
Par example, Electre
Paradies: Glaube
Paradies: Hoffnung
Paradies: Liebe
PARADISE GIRLS
PARADISE NOW
PARADISE ROAD
The Paradise Suite
Paradise Trips
Paradiso
Paranoia
PARANOID PARK
PARANORMAL ACTIVITY
PARANORMAL ACTIVITY 2
Paranormal Activity 3
Paranormal Activity 4
Paranormal Activity: Ghost Dimension
Paranormal Activity: The Marked Ones
Paranorman
LES PARAPLUIES DE CHERBOURG
Parched
THE PARENT TRAP
LE PARFUM D'YVONNE
PARIS
PARIS JE T'AIME
PARIS S'EVEILLE
PARIS WAS A WOMAN
Paris, Texas
Parked
Parker
Parkland
LA PAROLA AMORE ESISTE
PARQUE VIA
PARRADOX
PART TIME GOD
PARTIR
Parts of a Family
Party Girl
Pas son genre
PAS SUR LA BOUCHE!
PAS TRÈS CATHOLIQUE
Pasolini
Pasolini Blu-ray Collection
PASOLINI, UN DELITTO ITALIANO
Passage — A Boat Movie
DE PASSANTEN
Le passé
PASSENGER 57
PASSENGERS
Passengers
DE PASSIEVRUCHT
Passion
PASSION
PASSION FISH
THE PASSION OF THE CHRIST
Patatje oorlog
PATCH ADAMS
Paterson
The Patience Stone
THE PATRIOT
PATRIOT GAMES
LES PATRIOTES
PATRIOTISM
Patriots Day
EL PATRULLERO
PAUL
Paul Blart Mall Cop 2
PAUL DANS SA VIE
PAUL DRIESSEN INSIDE OUT
PAULIE
PAULINE & PAULETTE
PAUZE
PAVILION OF WOMEN
Pawn Sacrifice
PAY IT FORWARD
PAYBACK
PAYCHECK
La pazza gioia (Paolo Virzi over)
THE PEACEMAKER
PEARL HARBOR
PEAU D'HOMME, COEUR DE BÊTE
PECKER
PEEPING TOM
THE PELICAN BRIEF
DE PELIKAAN MAN
Pelle en de dierenrovers
PELLE EN DE WATERDIEVEN
PENELOPE
The Penguins of Madagascar
PENNY'S SHADOW
PEONY PAVILION
PEOPLE I KNOW
THE PEOPLE VS. LARRY FLYNT
THE PEOPLE'S PRINCESS
PÉPÉ LE MOKO
PEPPERMINTA
Percy Jackson: Sea Of Monsters
PERCY, BUFFALO BILL & IK
PERDITA DURANGO
LE PÈRE DE MES ENFANTS
PERFECT CIRCLE (SAVRSENI KRUG)
A Perfect Day
A PERFECT GETAWAY
Perfect Horse
THE PERFECT MAN
A PERFECT MURDER
Perfect Sense
THE PERFECT STORM
PERFECT STRANGER
A PERFECT WORLD
Perfetti sconoscuti
PERFORMANCE
PERFUME: STORY OF A MURDERER
The Perks of Being a Wallflower
Permanent Vacation
LA PERRERA
EL PERRO NEGRO
PERSÉCUTION
PERSEPOLIS
Personal Shopper
PERSONAL VELOCITY
PERSUASION
PERSY JACKSON: THE LIGHTNING THIEF
THE PERVERT'S GUIDE TO CINEMA
The Pervert's Guide to Ideology
Pete's Dragon
PETER PAN
PETER PAN: RETURN TO NEVER LAND
THE PETER SELLERS STORY...AS HE FILMED IT
PETER'S FRIENDS
PETERSBURG, PLACES AND PAINTINGS
LE PETIT LIEUTENANT
LE PETIT POUCHET
LE PETIT PRINCE A DIT
PETITES COUPURES
LES PETITS FRÈRES
LES PETITS MOUCHOIRS
LES PETITS RUISSEAUX
Petting Zoo
PETTSON & FINDUS
PETTSON & FINDUS 2 — BRIEF AAN DE KONING
PETTSON & FINDUS: PETTSONS BELOFTE
PETTSON & FINDUS: VERGETELDINGETJES
PEUR(S) DU NOIR
Phantom Boy
THE PHANTOM OF THE OPERA
THE PHANTOM OF THE OPERA
Les phantomes d'Ismaël
PHASE IV
PHENOMENON
Phil Spector
PHILADELPHIA
PHILEINE ZEGT SORRY
Philomena
The Philosophers
Phineas and Ferb (NL)
Phoenix
PHONE BOOTH
PI
THE PIANIST
LA PIANISTE
THE PIANO
Pianomania
PICKUP ON SOUTH STREET
PICNIC
PICTURE PERFECT
PIECES OF APRIL
PIEDRAS
PIEDS NUS SUR LES LIMACES
La piel que habito
Piepkuikens
PIET PIRAAT & HET ZWAARD VAN ZILVERTAND
PIET PIRAAT EN DE BETOVERDE TROON
PIET PIRAAT EN HET VLIEGENDE SCHIP
Pieta
Pieter Post de film
PIETJE BELL
PIETJE BELL 2: DE JACHT OP DE TSARENKROON
A Pigeon Sat on a Branch Reflecting on Existence
PIGLET'S BIG MOVIE (KNORRETJES GROTE FILM)
DE PIJNBANK
PIJNLIJKE ONVERSCHILLIGHEID
THE PILLOW BOOK
Pim & Pom: Het grote avontuur
PINK PALACE, PARADISE BEACH
THE PINK PANTHER
PINK PANTHER 2
PINK PICTURES FROM JAPAN
Pink Saris
PINOCCHIO
PINOKKIO 964
PIPE DREAM
PIPO EN DE P-P-PARELRIDDER
PIPPI LONGSTOCKING
PIRANHA 3D
Piranha 3DD
PIRANHA BLUES: FILM I
THE PIRATES OF THE CARIBBEAN
PIRATES OF THE CARIBBEAN 2
PIRATES OF THE CARIBBEAN 3
PIRATES OF THE CARIBBEAN: ON STRANGER TIDES 3D
Pirates of the Caribbean: Salazar's Revenge
Pirates!
LA PISCINE
Una pistola en cada mano
PITCH BLACK
Pitch Perfect
Pitch Perfect 2
PITER
IL PIÚ BEL GIORNO DELLA MIA VITA
LA PIVELLINA
Pixadores
PIXAR SHORT FILM COLLECTION
Pixels
PIZZAMAFFIA
The Place Beyond the Pines
PLACE VENDÔME
LA PLAGE DES ENFANTS PERDUS
LES PLAGES D'AGNÈS
Plan C
Planes
Planes: Fire & Rescue
PLANET 51
Planet of Snail
PLANET OF THE APES
PLANTA 4A
PLATFORM
Play
PLAY IT TO THE BONE
THE PLAYER
Playing For Keeps
PLAYING GOD
PLEASANT DAYS
PLEASANTVILLE
THE PLEDGE
PLOP & KWISPEL
PLOP EN DE KABOUTERBABY
PLOP EN DE PINGUÏN
PLOP EN HET VIOOLAVONTUUR
PLOP IN DE STAD
PLOP IN DE WOLKEN
Plop wordt kabouterkoning
PLOTS WITH A VIEW
PLUK DE KLEINE BEVER
PLUK VAN DE PETTEFLET
PLUNKETT & MACLEANE
PLUS QU'HIER, MOINS QUE DEMAIN
POCAHONTAS, THE LEGEND
PODIUM
POEH'S LOLLIFANTEN FILM
De poel
Poesía sin fin
POETIC JUSTICE
Poetins Olympische droom
POETRY
Point Break
POKÉMON 2: OP EIGEN KRACHT
POKÉMON 3
POKÉMON 4EVER
POKÉMON: THE FIRST MOVIE
POLA X
THE POLAR EXPRESS
Polisse
POLITIST, ADJECTIV
POLLEKE
POLLOCK
Poltergeist
Pompeii
POMPOKO
PONETTE
Le pont du nord
PONYO ON THE CLIFF BY THE SEA
POODLE SPRINGS
De Poolse bruid
POOR BOY'S GAME
Pop Aye
POPE JOAN
Popoz
Populaire
Porcile
Porfirio
THE PORTRAIT OF A LADY
POSEIDON
POSSE
POSSESSION
The Possession
POSSIBLE FILMS VOLUME 2
POSSIBLE LOVES
POST MORTEM
Post tenebras lux
Postcards from the Zoo
IL POSTINO
THE POSTMAN
POSTMAN
The Postman's White Nights
POTICHE
Poulet aux prunes
LES POUPÉES RUSSES
Poupoupidou
Power Rangers
POWER RANGERS: THE MOVIE
PRACTICAL MAGIC
A PRAIRIE HOME COMPANION
PRANZO DI FERRAGOSTO
PRECIOUS
The Precocious & Brief Life of Sabina Rivas
PREDATORS
PREFERISCO IL RUMORE DEL MARE
Préjudice
De premier
Les premiers les derniers
PREMONITION
Le prénom
De president
PRESQUE RIEN
THE PRESTIGE
PRÊT-À-PORTER
PRETTIGE KERST, MR. MOOSE
Pride
PRIDE AND GLORY
PRIDE AND PREJUDICE
Pride and Prejudice and Zombies
PRIEST
Priest 3D
La prima cosa bella
LA PRIMA LINEA
PRIMAL FEAR
PRIMARY COLORS
PRIME
PRIMER
The Prince
THE PRINCE & ME
Prince Avalanche
THE PRINCE OF EGYPT
PRINCE OF PERSIA: SANDS OF TIME
PRINCESS
THE PRINCESS & THE FROG
THE PRINCESS DIARIES
THE PRINCESS DIARIES: THE ROYAL ENGAGEMENT
Prins
PRINSES LILLIFEE
Prinses Lillifee en de kleine eenhoorn
PRISONER OF THE MOUNTAINS
Prisoners
PRIVATE
THE PRIVATE LIVES OF PIPPA LEE
PRIVATE PARTS
LE PRIX DU PARDON
Problemski Hotel
PROCEDURE 769, THE WITNESSES TO AN EXECUTION
Profession Heartbreaker
PROFESSIONE: REPORTER
PROFETIA
PROFONDO ROSSO
The Program
Project T
Project X
LA PROMESSE
Prometheus
THE PROMISE
The Promise
PROMISED LAND
Promised Land
The Promised Land
Promised Lands
PROMISES
PROOF
PROOF OF LIFE
Prooi
PROP & BERTHA
THE PROPHECY
UN PROPHÈTE
THE PROPOSAL
THE PROPOSITION
THE PROPOSITION
The Prosecutor, The Defender, The Father and His Son
PROVIDENCE
PSYCHO (HITCHCOCK)
PSYCHO (VAN SANT)
PUBLIC ENEMIES
PUBLIC ENEMY NO. 1 — PART 1 & 2
PUBLIC ENEMY NO. 2
THE PUBLIC EYE
Publieke werken
Pudding T
PUDOR
PUISQUE NOUS SOMMES NÉS
PULP FICTION
Pulsar
PUNCH-DRUNK LOVE
THE PUNISHER
PUNISHMENT PARK
THE PUPPETMASTER (HSIMENG RENSHENG)
PUPS
The Purge
The Purge: Anarchy
The Purge: Election Year
THE PURSUIT OF HAPPYNESS
PUSH
PUSHER
PUSHING TIN
Puss in Boots
LA PUTA Y LA BALLENA
PUZZLE