Wonder Woman
Broers
La región salvaje
En amont du fleuve
Daughters of the Dust
Wiskundig genie lijdt aan paranoia Mathematische hersenkraker

PI

Verenigde Staten, 1997 | Darren Aronofsky
De fantastische film heeft nooit een gebrek gehad aan gestoorde wetenschappers. In een subgenre waar scheikunde, natuurkunde en biologie doorgaans vaste ingrediënten zijn, valt een film over een wiskundig genie op, zeker met de titel Pi. Het lowbudget-debuut van Darren Aronofsky is dan ook behoorlijk tegendraads en leverde hem meteen de regieprijs van het Amerikaanse Sundance festival op.

De makers van The Blair witch project wisten precies wat ze deden toen ze hun film aan de Amerikaanse distributeur Artisan verkochten. De nieuwe speler op de lastige Amerikaanse arthouse markt had eerder bewezen dat een kleine genrefilm die door Hollywood onverkoopbaar werd geacht wel degelijk een publiek kon vinden. Die film was het naar het getal vernoemde Pi, het in 1997 opgenomen regiedebuut van Darren Aronofsky. De film heeft een laag budget, werd opgenomen op grofkorrelig zwart-wit materiaal, ontbeert bekende namen, handelt op het eerste gezicht over wiskundige problemen en heeft een titel die herinnert aan huiswerk op de middelbare school. Een slimme campagne en een doordachte distributiestrategie zorgden ervoor dat Pi alle hordes trotseerde en toch een publiek vond, waarmee Artisan zich profileerde als een vernuftig opererende distributeur met hart voor de zaak.
De miljoenen die het bedrijf later met The Blair witch project binnenhaalde overstemmen het bescheiden succes van de voorganger ruimschoots en zullen hopelijk worden benut om de ingeslagen weg voort te zetten, want met de uitverkoop van gevestigde concurrenten Miramax en New Line aan Hollywood staat het stimuleren van avontuurlijke jonge filmers bij de twee grootmachten niet meer hoog op de agenda. Zin voor avontuur kan Aronofsky in ieder geval niet ontzegd worden: wie een film maakt over een wiskundig genie dat aan hoofdpijn, paranoia en mathematische obsessies ten onder dreigt te gaan, zoekt doelbewust de weg van de meeste weerstand.

Zonderling
Het genie is Max Cohen, een contactgestoorde zonderling die in zijn verduisterde appartement de ultieme breinbreker wil kraken: in alles valt een wiskundig patroon te ontdekken, dus moeten de beurskoersen ook voorspelbaar zijn. Het gaat hem niet om het geld, maar om het scheppen van orde in de chaos. Het raadsel laat zich niet eenvoudig ontrafelen, zeker niet wanneer Max voortdurend wordt lastig gevallen door opdringerige beurshandelaren en orthodoxe joden, die de nummerieke sleutel tot de thora zoeken en daarmee de geheime naam van God hopen te achterhalen.
Die samenkomst van wetenschap, kapitalisme en religie is niet ongebruikelijk in het subgenre van de gestoorde wetenschappers: onderzoek en experiment kosten nu eenmaal een smak geld en voor God spelen stemt altijd tot nadenken. Aronofsky waakt er echter voor de geijkte paden te bewandelen. Pi is geen film waarin een obsessief wetenschapper de doos van Pandora opent en zijn creatie slachtoffers maakt, de wiskundige is het slachtoffer van zijn eigen werk. Al vormt mathematica de rode draad, de film doet geen zwaar beroep op de kennis van de kijker, maar schetst bovenal een indringend portret van een geobsedeerde en ontsporende twintiger.

Verstikkend
Met behulp van dynamisch camerawerk, drukkende locaties en een sterke elektronische soundtrack gunt Aronofsky ons een blik in het hoofd van zijn getergde held, overtuigend vertolkt door debutant Sean Gullette. Diens groeiende paranoia en migraineaanvallen worden stilistisch slim uitgewerkt, zodat werkelijkheid en waanbeeld ook voor de kijker soms niet meer van elkaar te onderscheiden zijn. Daarmee past de film in de traditie van Repulsion, Eraserhead, Clean shaven en Tetsuo van Shinya Tsukamoto. Die laatste lijkt vooral stilistisch een inspiratiebron te zijn geweest, al gaat Aronofsky veel subtieler te werk en kan hij beter uit de voeten met dialogen.
Zo verstikkend als de roemruchte voorgangers is Pi helaas niet, daarvoor is de inzet toch net iets te wetenschappelijk en de afwikkeling te vrijblijvend. Dat laatste heeft veel te maken met de spirituele implicaties die in de joodse subplot intrigerend worden aangeroerd, maar geen bevredigende uitwerking krijgen. Een zekere visuele en auditieve flair kan Aronofsky echter niet ontzegd worden, waardoor zijn verkenning van het raakvlak tussen genialiteit en gekte in ieder geval een prikkelende ervaring oplevert. Dat de jonge regisseur uitdagingen bewust opzoekt siert hem, dat hij onder de vlag van Artisan op de ingeslagen weg doorgaat staat vast: momenteel legt Aronofsky de laatste hand aan een verfilming van 'Requiem for a dream', een deprimerende en van heroine doortrokken roman van cultauteur Hubert Selby jr. Dat wordt vast weer een lastige klus voor de marketingdivisie van zijn broodheren.

Bart van der Put



top
PI

April 2000 #210

Productie
Eric Watson
Regie en scenario
Darren Aronofsky
Camera
Matthew Libatique
Geluid
Ken Ishii
Montage
Oren Sarch
Art direction
Eileen Butler
Muziek
Clint Mansell
Met
Sean Gullette
Mark Margolis
Ben Shenkman
Pamela Hart

Zwart-wit, 85 minuten

Distributie
Independent Films
Te zien
tijdens het 16e Festival van de Fantastische Film en verder vanaf 27 april

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


P

P'tit Quinquin (Bruno Dumont over)
P.O. Box
P.S.
P.S. I LOVE YOU
HET PAARD VAN SINTERKLAAS
THE PACIFIER
LE PACTE DES LOUPS
Paddington
Page One: Inside the New York Times
THE PAGEMASTER
PAID
Pain & Gain
EL PÁJARO DE LA FELICIDAD
Pak van mijn hart
PALINDROMES
THE PALLBEARER
PALMETTO
PALOOKAVILLE
PAMELA ANDERSON & TOMMY LEE ONGECENSUREERD
Pan
PAN'S LABYRINTH
PANE E TULIPANI
PANIC ROOM
PANIEK IN HET DORP
PANJ É ASR (AT FIVE IN THE AFTERNOON)
PANMAN, RHYTHM OF THE PALMS
PANTHER
IL PAPÀ DI GIOVANNA
Papa ou maman
PAPA'S SONG
PAPA, VADERTJE VORST IS DOOD
PAPARAZZI
THE PAPER
PAPER SOLDIER (Previously Unreleased)
Paper Towns
The Paperboy
Par example, Electre
Paradies: Glaube
Paradies: Hoffnung
Paradies: Liebe
PARADISE GIRLS
PARADISE NOW
PARADISE ROAD
The Paradise Suite
Paradise Trips
Paradiso
Paranoia
PARANOID PARK
PARANORMAL ACTIVITY
PARANORMAL ACTIVITY 2
Paranormal Activity 3
Paranormal Activity 4
Paranormal Activity: Ghost Dimension
Paranormal Activity: The Marked Ones
Paranorman
LES PARAPLUIES DE CHERBOURG
Parched
THE PARENT TRAP
LE PARFUM D'YVONNE
PARIS
PARIS JE T'AIME
PARIS S'EVEILLE
PARIS WAS A WOMAN
Paris, Texas
Parked
Parker
Parkland
LA PAROLA AMORE ESISTE
PARQUE VIA
PARRADOX
PART TIME GOD
PARTIR
Parts of a Family
Party Girl
Pas son genre
PAS SUR LA BOUCHE!
PAS TRÈS CATHOLIQUE
Pasolini
Pasolini Blu-ray Collection
PASOLINI, UN DELITTO ITALIANO
Passage — A Boat Movie
DE PASSANTEN
Le passé
PASSENGER 57
PASSENGERS
Passengers
DE PASSIEVRUCHT
Passion
PASSION
PASSION FISH
THE PASSION OF THE CHRIST
Patatje oorlog
PATCH ADAMS
Paterson
The Patience Stone
THE PATRIOT
PATRIOT GAMES
LES PATRIOTES
PATRIOTISM
Patriots Day
EL PATRULLERO
PAUL
Paul Blart Mall Cop 2
PAUL DANS SA VIE
PAUL DRIESSEN INSIDE OUT
PAULIE
PAULINE & PAULETTE
PAUZE
PAVILION OF WOMEN
Pawn Sacrifice
PAY IT FORWARD
PAYBACK
PAYCHECK
La pazza gioia (Paolo Virzi over)
THE PEACEMAKER
PEARL HARBOR
PEAU D'HOMME, COEUR DE BÊTE
PECKER
PEEPING TOM
THE PELICAN BRIEF
DE PELIKAAN MAN
Pelle en de dierenrovers
PELLE EN DE WATERDIEVEN
PENELOPE
The Penguins of Madagascar
PENNY'S SHADOW
PEONY PAVILION
PEOPLE I KNOW
THE PEOPLE VS. LARRY FLYNT
THE PEOPLE'S PRINCESS
PÉPÉ LE MOKO
PEPPERMINTA
Percy Jackson: Sea Of Monsters
PERCY, BUFFALO BILL & IK
PERDITA DURANGO
LE PÈRE DE MES ENFANTS
PERFECT CIRCLE (SAVRSENI KRUG)
A Perfect Day
A PERFECT GETAWAY
Perfect Horse
THE PERFECT MAN
A PERFECT MURDER
Perfect Sense
THE PERFECT STORM
PERFECT STRANGER
A PERFECT WORLD
Perfetti sconoscuti
PERFORMANCE
PERFUME: STORY OF A MURDERER
The Perks of Being a Wallflower
Permanent Vacation
LA PERRERA
EL PERRO NEGRO
PERSÉCUTION
PERSEPOLIS
Personal Shopper
PERSONAL VELOCITY
PERSUASION
PERSY JACKSON: THE LIGHTNING THIEF
THE PERVERT'S GUIDE TO CINEMA
The Pervert's Guide to Ideology
Pete's Dragon
PETER PAN
PETER PAN: RETURN TO NEVER LAND
THE PETER SELLERS STORY...AS HE FILMED IT
PETER'S FRIENDS
PETERSBURG, PLACES AND PAINTINGS
LE PETIT LIEUTENANT
LE PETIT POUCHET
LE PETIT PRINCE A DIT
PETITES COUPURES
LES PETITS FRÈRES
LES PETITS MOUCHOIRS
LES PETITS RUISSEAUX
Petting Zoo
PETTSON & FINDUS
PETTSON & FINDUS 2 — BRIEF AAN DE KONING
PETTSON & FINDUS: PETTSONS BELOFTE
PETTSON & FINDUS: VERGETELDINGETJES
PEUR(S) DU NOIR
Phantom Boy
THE PHANTOM OF THE OPERA
THE PHANTOM OF THE OPERA
Les phantomes d'Ismaël
PHASE IV
PHENOMENON
Phil Spector
PHILADELPHIA
PHILEINE ZEGT SORRY
Philomena
The Philosophers
Phineas and Ferb (NL)
Phoenix
PHONE BOOTH
PI
THE PIANIST
LA PIANISTE
THE PIANO
Pianomania
PICKUP ON SOUTH STREET
PICNIC
PICTURE PERFECT
PIECES OF APRIL
PIEDRAS
PIEDS NUS SUR LES LIMACES
La piel que habito
Piepkuikens
PIET PIRAAT & HET ZWAARD VAN ZILVERTAND
PIET PIRAAT EN DE BETOVERDE TROON
PIET PIRAAT EN HET VLIEGENDE SCHIP
Pieta
Pieter Post de film
PIETJE BELL
PIETJE BELL 2: DE JACHT OP DE TSARENKROON
A Pigeon Sat on a Branch Reflecting on Existence
PIGLET'S BIG MOVIE (KNORRETJES GROTE FILM)
DE PIJNBANK
PIJNLIJKE ONVERSCHILLIGHEID
THE PILLOW BOOK
Pim & Pom: Het grote avontuur
PINK PALACE, PARADISE BEACH
THE PINK PANTHER
PINK PANTHER 2
PINK PICTURES FROM JAPAN
Pink Saris
PINOCCHIO
PINOKKIO 964
PIPE DREAM
PIPO EN DE P-P-PARELRIDDER
PIPPI LONGSTOCKING
PIRANHA 3D
Piranha 3DD
PIRANHA BLUES: FILM I
THE PIRATES OF THE CARIBBEAN
PIRATES OF THE CARIBBEAN 2
PIRATES OF THE CARIBBEAN 3
PIRATES OF THE CARIBBEAN: ON STRANGER TIDES 3D
Pirates of the Caribbean: Salazar's Revenge
Pirates!
LA PISCINE
Una pistola en cada mano
PITCH BLACK
Pitch Perfect
Pitch Perfect 2
PITER
IL PIÚ BEL GIORNO DELLA MIA VITA
LA PIVELLINA
Pixadores
PIXAR SHORT FILM COLLECTION
Pixels
PIZZAMAFFIA
The Place Beyond the Pines
PLACE VENDÔME
LA PLAGE DES ENFANTS PERDUS
LES PLAGES D'AGNÈS
Plan C
Planes
Planes: Fire & Rescue
PLANET 51
Planet of Snail
PLANET OF THE APES
PLANTA 4A
PLATFORM
Play
PLAY IT TO THE BONE
THE PLAYER
Playing For Keeps
PLAYING GOD
PLEASANT DAYS
PLEASANTVILLE
THE PLEDGE
PLOP & KWISPEL
PLOP EN DE KABOUTERBABY
PLOP EN DE PINGUÏN
PLOP EN HET VIOOLAVONTUUR
PLOP IN DE STAD
PLOP IN DE WOLKEN
Plop wordt kabouterkoning
PLOTS WITH A VIEW
PLUK DE KLEINE BEVER
PLUK VAN DE PETTEFLET
PLUNKETT & MACLEANE
PLUS QU'HIER, MOINS QUE DEMAIN
POCAHONTAS, THE LEGEND
PODIUM
POEH'S LOLLIFANTEN FILM
De poel
Poesía sin fin
POETIC JUSTICE
Poetins Olympische droom
POETRY
Point Break
POKÉMON 2: OP EIGEN KRACHT
POKÉMON 3
POKÉMON 4EVER
POKÉMON: THE FIRST MOVIE
POLA X
THE POLAR EXPRESS
Polisse
POLITIST, ADJECTIV
POLLEKE
POLLOCK
Poltergeist
Pompeii
POMPOKO
PONETTE
Le pont du nord
PONYO ON THE CLIFF BY THE SEA
POODLE SPRINGS
De Poolse bruid
POOR BOY'S GAME
Pop Aye
POPE JOAN
Popoz
Populaire
Porcile
Porfirio
THE PORTRAIT OF A LADY
POSEIDON
POSSE
POSSESSION
The Possession
POSSIBLE FILMS VOLUME 2
POSSIBLE LOVES
POST MORTEM
Post tenebras lux
Postcards from the Zoo
IL POSTINO
THE POSTMAN
POSTMAN
The Postman's White Nights
POTICHE
Poulet aux prunes
LES POUPÉES RUSSES
Poupoupidou
Power Rangers
POWER RANGERS: THE MOVIE
PRACTICAL MAGIC
A PRAIRIE HOME COMPANION
PRANZO DI FERRAGOSTO
PRECIOUS
The Precocious & Brief Life of Sabina Rivas
PREDATORS
PREFERISCO IL RUMORE DEL MARE
Préjudice
De premier
Les premiers les derniers
PREMONITION
Le prénom
De president
PRESQUE RIEN
THE PRESTIGE
PRÊT-À-PORTER
PRETTIGE KERST, MR. MOOSE
Pride
PRIDE AND GLORY
PRIDE AND PREJUDICE
Pride and Prejudice and Zombies
PRIEST
Priest 3D
La prima cosa bella
LA PRIMA LINEA
PRIMAL FEAR
PRIMARY COLORS
PRIME
PRIMER
The Prince
THE PRINCE & ME
Prince Avalanche
THE PRINCE OF EGYPT
PRINCE OF PERSIA: SANDS OF TIME
PRINCESS
THE PRINCESS & THE FROG
THE PRINCESS DIARIES
THE PRINCESS DIARIES: THE ROYAL ENGAGEMENT
Prins
PRINSES LILLIFEE
Prinses Lillifee en de kleine eenhoorn
PRISONER OF THE MOUNTAINS
Prisoners
PRIVATE
THE PRIVATE LIVES OF PIPPA LEE
PRIVATE PARTS
LE PRIX DU PARDON
Problemski Hotel
PROCEDURE 769, THE WITNESSES TO AN EXECUTION
Profession Heartbreaker
PROFESSIONE: REPORTER
PROFETIA
PROFONDO ROSSO
The Program
Project T
Project X
LA PROMESSE
Prometheus
THE PROMISE
The Promise
PROMISED LAND
Promised Land
The Promised Land
Promised Lands
PROMISES
PROOF
PROOF OF LIFE
Prooi
PROP & BERTHA
THE PROPHECY
UN PROPHÈTE
THE PROPOSAL
THE PROPOSITION
THE PROPOSITION
The Prosecutor, The Defender, The Father and His Son
PROVIDENCE
PSYCHO (HITCHCOCK)
PSYCHO (VAN SANT)
PUBLIC ENEMIES
PUBLIC ENEMY NO. 1 — PART 1 & 2
PUBLIC ENEMY NO. 2
THE PUBLIC EYE
Publieke werken
Pudding T
PUDOR
PUISQUE NOUS SOMMES NÉS
PULP FICTION
Pulsar
PUNCH-DRUNK LOVE
THE PUNISHER
PUNISHMENT PARK
THE PUPPETMASTER (HSIMENG RENSHENG)
PUPS
The Purge
The Purge: Anarchy
The Purge: Election Year
THE PURSUIT OF HAPPYNESS
PUSH
PUSHER
PUSHING TIN
Puss in Boots
LA PUTA Y LA BALLENA
PUZZLE