Jackie
Sieranevada
Moonlight
Personal Shopper
Paterson
Carlo di Filippi legt uit hoe hij Pasolini vermoordde Slachtoffer van een complot

PASOLINI, UN DELITTO ITALIANO

Italië/Frankrijk, 1995 | Mario Tullio Giordana
Waarom zou de moord op een regisseur die films maakte over de seksuele, politieke en sociaal-culturele aspecten van de Italiaanse samenleving ruim twintig jaar later nog het onderwerp moeten vormen voor een film? Die noodzaak is er niet als de officiële versie van Pier Paolo Pasolini's dood wordt geloofd, maar Pasolini, un delitto Italiano trekt deze in twijfel. Was Pasolini het slachtoffer van een samenzwering of van een lustmoord?

Als dichter, romancier, essayist en filmer groeide Pasolini (1922) in het begin van de jaren zeventig uit tot het geweten van Italië, toen dat land werd geteisterd door groeiende drugsproblematiek en bomaanslagen door politiek links en rechts. Regisseur Marco Tullio Giordana schetst in een meeslepende mengvorm van documentaire en fictie de sociale en politieke achtergrond van het drama rond Pasolini. Zijn film is geen Italiaans onderonsje geworden, maar een puzzel waarvan steeds meer stukjes in elkaar blijken te passen. Volgens Giordana was Pasolini een ziener die de vinger legde op de zere plekken van de kapitalistische maatschappij: corrupte bankkartels, verwaarloosde medische zorg en de gewetenloosheid van de massamedia.
Giordana was een vijfentwintigjarige student toen in 1975 zijn grote intellectuele voorbeeld werd vermoord. Vijf jaar later maakte hij met Maledetto vi amerò zijn eerste film over Pasolini. Daarin legt hij een link met een andere belangrijke Italiaanse politieke moord, namelijk die op Aldo Moro. De film won een Gouden Luipaard op het festival in Locarno. In de periode daarna hield hij zich voornamelijk bezig met de regie van muziek- en televisiefilms, maar zijn 'profeet' vergat hij niet. In 1994 publiceerde hij het boek 'Pasolini, un delitto Italiano', dat hij zelf meteen verfilmde.

Ravage
Met een fictieve verhaallijn als leidraad loodst Giordana de kijker door de brij van insinuaties en mogelijke complotten. Hoofdrolspelers zijn Pasolini's moordenaar Pino (Carlo de Filippi), inspecteur Pigna (Tony Bertorelli) en advocaat Guido Calvi (Claudio Bigagli). Pino de Kikker is een straatschoffie met een zwarte krullenbos, grove gelaatstrekken en een onderontwikkeld normenstelsel. Althans dat suggereert de psycholoog die hem onderzoekt. Want Pino's ogen twinkelen vol minachting bij iedere nieuwe versie die hij van de moord geeft. Cruciale vragen beantwoordt hij met een schouderophalend "weet ik niet". Hij is de verpersoonlijking van het soort jongens waar Pasolini op viel en in wie hij een volkse puurheid zei te vinden. Typisch Pasolini om de waarheid onder leugenaars te zoeken.
Pino zegt de beroemde Italiaan te hebben vermoord nadat Pasolini hem — tegen de afspraak in — anaal wilde neuken. En, zo hadden ze afgesproken, Pino zou juist de rol van de "maschio" nemen. Pasolini zou hem hebben bedreigd met een stuk hout, zodat Pino uit zelfverdediging terugsloeg. Vervolgens stal hij Pasolini's witte Alfa Romeo en reed per ongeluk over de gewonde regisseur heen. Gruwelijke politiefoto's wijzen uit dat van Pasolini's lichaam daarna niet veel over was. Pino kon nooit in zijn eentje zo'n ravage aanrichten, is de leidende gedachte in de film. De suggestie van de openbare aanklager dat Pino medeplichtigen had, maakt Pino woedend, alsof zijn criminele capaciteiten worden onderschat.
Medeplichtigen of niet, Pasolini is dood. In bekend documentair archiefmateriaal is een teneergeslagen Bertolucci te zien, die zijn reactie geeft op de moord: "Ik weet niet precies wat er gebeurd is, maar ze hebben Pasolini het zwijgen opgelegd." Alberto Moravio is bijna sprakeloos van verdriet.

Geweten
Giordana loopt niet in de valkuil waar veel Pasolini-kenners intrappen, namelijk die van de ruziënde 'experts' en 'ex-vrienden'. Alleen de mensen die er echt toe doen mogen hun zegje doen. De luidruchtige actrice Laura Betti, die zichzelf tot opper-Pasoliniaan heeft gebombardeerd, blijft gelukkig buiten beeld. Omdat het documentaire archiefmateriaal spaarzaam en op de juiste plekken is gebruikt, is Pasolini, un delitto Italiano een vloeiend geheel geworden. Geen enkel moment worden Pasolini's verdiensten voor de film en de literatuur tot demagogische proporties opgeblazen; zijn belang wordt geïllustreerd aan de hand van kleine details, in bescheiden scènes. Met zachte hand stuurt Giordana de kijker een bepaalde richting uit, maar dat stoort geen moment. De film verdiept het inzicht van mensen die Pasolini alleen kennen als de regisseur van Mamma Roma, Il vangelo secondo Matteo en Salò. Degenen die in hem de beheerder zien van het Italiaanse geweten, kunnen woedend vaststellen hoe een profeet monddood werd gemaakt.

Thessa Mooij



top
PASOLINI, UN DELITTO ITALIANO

Maart 1996 #165

Produktie
Claudio Bonivento
Rita Cecchi Gori
Regie
Marco Tullio Giordana
Scenario
Sandro Petraglia
Stefano Rulli
Marco Tullio Giordana
Camera
Franco Lecca
Montage
Gianni Zampagni
Muziek
Ennio Morricone
Met
Carlo De Filippi
Nicoletta Braschi
Tony Bertorelli

Kleur en zwart-wit, 100 min

Distributie
Cinemien
Te zien
vanaf 7 maart

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


P

P'tit Quinquin (Bruno Dumont over)
P.S.
P.S. I LOVE YOU
HET PAARD VAN SINTERKLAAS
THE PACIFIER
LE PACTE DES LOUPS
Paddington
Page One: Inside the New York Times
THE PAGEMASTER
PAID
Pain & Gain
EL PÁJARO DE LA FELICIDAD
Pak van mijn hart
PALINDROMES
THE PALLBEARER
PALMETTO
PALOOKAVILLE
PAMELA ANDERSON & TOMMY LEE ONGECENSUREERD
Pan
PAN'S LABYRINTH
PANE E TULIPANI
PANIC ROOM
PANIEK IN HET DORP
PANJ É ASR (AT FIVE IN THE AFTERNOON)
PANMAN, RHYTHM OF THE PALMS
PANTHER
IL PAPÀ DI GIOVANNA
Papa ou maman
PAPA'S SONG
PAPA, VADERTJE VORST IS DOOD
PAPARAZZI
THE PAPER
PAPER SOLDIER (Previously Unreleased)
Paper Towns
The Paperboy
Par example, Electre
Paradies: Glaube
Paradies: Hoffnung
Paradies: Liebe
PARADISE GIRLS
PARADISE NOW
PARADISE ROAD
The Paradise Suite
Paradise Trips
Paradiso
Paranoia
PARANOID PARK
PARANORMAL ACTIVITY
PARANORMAL ACTIVITY 2
Paranormal Activity 3
Paranormal Activity 4
Paranormal Activity: Ghost Dimension
Paranormal Activity: The Marked Ones
Paranorman
LES PARAPLUIES DE CHERBOURG
Parched
THE PARENT TRAP
LE PARFUM D'YVONNE
PARIS
PARIS JE T'AIME
PARIS S'EVEILLE
PARIS WAS A WOMAN
Paris, Texas
Parked
Parker
Parkland
LA PAROLA AMORE ESISTE
PARQUE VIA
PARRADOX
PART TIME GOD
PARTIR
Parts of a Family
Party Girl
Pas son genre
PAS SUR LA BOUCHE!
PAS TRÈS CATHOLIQUE
Pasolini
Pasolini Blu-ray Collection
PASOLINI, UN DELITTO ITALIANO
DE PASSANTEN
Le passé
PASSENGER 57
PASSENGERS
Passengers
DE PASSIEVRUCHT
Passion
PASSION
PASSION FISH
THE PASSION OF THE CHRIST
Patatje oorlog
PATCH ADAMS
Paterson
The Patience Stone
THE PATRIOT
PATRIOT GAMES
LES PATRIOTES
PATRIOTISM
Patriots Day
EL PATRULLERO
PAUL
Paul Blart Mall Cop 2
PAUL DANS SA VIE
PAUL DRIESSEN INSIDE OUT
PAULIE
PAULINE & PAULETTE
PAUZE
PAVILION OF WOMEN
Pawn Sacrifice
PAY IT FORWARD
PAYBACK
PAYCHECK
La pazza gioia (Paolo Virzi over)
THE PEACEMAKER
PEARL HARBOR
PEAU D'HOMME, COEUR DE BÊTE
PECKER
PEEPING TOM
THE PELICAN BRIEF
DE PELIKAAN MAN
Pelle en de dierenrovers
PELLE EN DE WATERDIEVEN
PENELOPE
The Penguins of Madagascar
PENNY'S SHADOW
PEONY PAVILION
PEOPLE I KNOW
THE PEOPLE VS. LARRY FLYNT
THE PEOPLE'S PRINCESS
PÉPÉ LE MOKO
PEPPERMINTA
Percy Jackson: Sea Of Monsters
PERCY, BUFFALO BILL & IK
PERDITA DURANGO
LE PÈRE DE MES ENFANTS
PERFECT CIRCLE (SAVRSENI KRUG)
A Perfect Day
A PERFECT GETAWAY
Perfect Horse
THE PERFECT MAN
A PERFECT MURDER
Perfect Sense
THE PERFECT STORM
PERFECT STRANGER
A PERFECT WORLD
Perfetti sconoscuti
PERFORMANCE
PERFUME: STORY OF A MURDERER
The Perks of Being a Wallflower
Permanent Vacation
LA PERRERA
EL PERRO NEGRO
PERSÉCUTION
PERSEPOLIS
Personal Shopper
PERSONAL VELOCITY
PERSUASION
PERSY JACKSON: THE LIGHTNING THIEF
THE PERVERT'S GUIDE TO CINEMA
The Pervert's Guide to Ideology
Pete's Dragon
PETER PAN
PETER PAN: RETURN TO NEVER LAND
THE PETER SELLERS STORY...AS HE FILMED IT
PETER'S FRIENDS
PETERSBURG, PLACES AND PAINTINGS
LE PETIT LIEUTENANT
LE PETIT POUCHET
LE PETIT PRINCE A DIT
PETITES COUPURES
LES PETITS FRÈRES
LES PETITS MOUCHOIRS
LES PETITS RUISSEAUX
Petting Zoo
PETTSON & FINDUS
PETTSON & FINDUS 2 — BRIEF AAN DE KONING
PETTSON & FINDUS: PETTSONS BELOFTE
PETTSON & FINDUS: VERGETELDINGETJES
PEUR(S) DU NOIR
Phantom Boy
THE PHANTOM OF THE OPERA
THE PHANTOM OF THE OPERA
PHASE IV
PHENOMENON
Phil Spector
PHILADELPHIA
PHILEINE ZEGT SORRY
Philomena
The Philosophers
Phineas and Ferb (NL)
Phoenix
PHONE BOOTH
PI
THE PIANIST
LA PIANISTE
THE PIANO
Pianomania
PICKUP ON SOUTH STREET
PICNIC
PICTURE PERFECT
PIECES OF APRIL
PIEDRAS
PIEDS NUS SUR LES LIMACES
La piel que habito
Piepkuikens
PIET PIRAAT & HET ZWAARD VAN ZILVERTAND
PIET PIRAAT EN DE BETOVERDE TROON
PIET PIRAAT EN HET VLIEGENDE SCHIP
Pieta
Pieter Post de film
PIETJE BELL
PIETJE BELL 2: DE JACHT OP DE TSARENKROON
A Pigeon Sat on a Branch Reflecting on Existence
PIGLET'S BIG MOVIE (KNORRETJES GROTE FILM)
DE PIJNBANK
PIJNLIJKE ONVERSCHILLIGHEID
THE PILLOW BOOK
Pim & Pom: Het grote avontuur
PINK PALACE, PARADISE BEACH
THE PINK PANTHER
PINK PANTHER 2
PINK PICTURES FROM JAPAN
Pink Saris
PINOCCHIO
PINOKKIO 964
PIPE DREAM
PIPO EN DE P-P-PARELRIDDER
PIPPI LONGSTOCKING
PIRANHA 3D
Piranha 3DD
PIRANHA BLUES: FILM I
THE PIRATES OF THE CARIBBEAN
PIRATES OF THE CARIBBEAN 2
PIRATES OF THE CARIBBEAN 3
PIRATES OF THE CARIBBEAN: ON STRANGER TIDES 3D
Pirates!
LA PISCINE
Una pistola en cada mano
PITCH BLACK
Pitch Perfect
Pitch Perfect 2
PITER
IL PIÚ BEL GIORNO DELLA MIA VITA
LA PIVELLINA
Pixadores
PIXAR SHORT FILM COLLECTION
Pixels
PIZZAMAFFIA
The Place Beyond the Pines
PLACE VENDÔME
LA PLAGE DES ENFANTS PERDUS
LES PLAGES D'AGNÈS
Plan C
Planes
Planes: Fire & Rescue
PLANET 51
Planet of Snail
PLANET OF THE APES
PLANTA 4A
PLATFORM
Play
PLAY IT TO THE BONE
THE PLAYER
Playing For Keeps
PLAYING GOD
PLEASANT DAYS
PLEASANTVILLE
THE PLEDGE
PLOP & KWISPEL
PLOP EN DE KABOUTERBABY
PLOP EN DE PINGUÏN
PLOP EN HET VIOOLAVONTUUR
PLOP IN DE STAD
PLOP IN DE WOLKEN
Plop wordt kabouterkoning
PLOTS WITH A VIEW
PLUK DE KLEINE BEVER
PLUK VAN DE PETTEFLET
PLUNKETT & MACLEANE
PLUS QU'HIER, MOINS QUE DEMAIN
POCAHONTAS, THE LEGEND
PODIUM
POEH'S LOLLIFANTEN FILM
De poel
Poesía sin fin
POETIC JUSTICE
Poetins Olympische droom
POETRY
Point Break
POKÉMON 2: OP EIGEN KRACHT
POKÉMON 3
POKÉMON 4EVER
POKÉMON: THE FIRST MOVIE
POLA X
THE POLAR EXPRESS
Polisse
POLITIST, ADJECTIV
POLLEKE
POLLOCK
Poltergeist
Pompeii
POMPOKO
PONETTE
Le pont du nord
PONYO ON THE CLIFF BY THE SEA
POODLE SPRINGS
De Poolse bruid
POOR BOY'S GAME
POPE JOAN
Popoz
Populaire
Porcile
Porfirio
THE PORTRAIT OF A LADY
POSEIDON
POSSE
POSSESSION
The Possession
POSSIBLE FILMS VOLUME 2
POSSIBLE LOVES
POST MORTEM
Post tenebras lux
Postcards from the Zoo
IL POSTINO
THE POSTMAN
POSTMAN
The Postman's White Nights
POTICHE
Poulet aux prunes
LES POUPÉES RUSSES
Poupoupidou
POWER RANGERS: THE MOVIE
PRACTICAL MAGIC
A PRAIRIE HOME COMPANION
PRANZO DI FERRAGOSTO
PRECIOUS
The Precocious & Brief Life of Sabina Rivas
PREDATORS
PREFERISCO IL RUMORE DEL MARE
Préjudice
De premier
Les premiers les derniers
PREMONITION
Le prénom
De president
PRESQUE RIEN
THE PRESTIGE
PRÊT-À-PORTER
PRETTIGE KERST, MR. MOOSE
Pride
PRIDE AND GLORY
PRIDE AND PREJUDICE
Pride and Prejudice and Zombies
PRIEST
Priest 3D
La prima cosa bella
LA PRIMA LINEA
PRIMAL FEAR
PRIMARY COLORS
PRIME
PRIMER
The Prince
THE PRINCE & ME
Prince Avalanche
THE PRINCE OF EGYPT
PRINCE OF PERSIA: SANDS OF TIME
PRINCESS
THE PRINCESS & THE FROG
THE PRINCESS DIARIES
THE PRINCESS DIARIES: THE ROYAL ENGAGEMENT
Prins
PRINSES LILLIFEE
Prinses Lillifee en de kleine eenhoorn
PRISONER OF THE MOUNTAINS
Prisoners
PRIVATE
THE PRIVATE LIVES OF PIPPA LEE
PRIVATE PARTS
LE PRIX DU PARDON
Problemski Hotel
PROCEDURE 769, THE WITNESSES TO AN EXECUTION
Profession Heartbreaker
PROFESSIONE: REPORTER
PROFETIA
PROFONDO ROSSO
The Program
Project T
Project X
LA PROMESSE
Prometheus
THE PROMISE
PROMISED LAND
Promised Land
The Promised Land
Promised Lands
PROMISES
PROOF
PROOF OF LIFE
Prooi
PROP & BERTHA
THE PROPHECY
UN PROPHÈTE
THE PROPOSAL
THE PROPOSITION
THE PROPOSITION
The Prosecutor, The Defender, The Father and His Son
PROVIDENCE
PSYCHO (HITCHCOCK)
PSYCHO (VAN SANT)
PUBLIC ENEMIES
PUBLIC ENEMY NO. 1 — PART 1 & 2
PUBLIC ENEMY NO. 2
THE PUBLIC EYE
Publieke werken
Pudding T
PUDOR
PUISQUE NOUS SOMMES NÉS
PULP FICTION
Pulsar
PUNCH-DRUNK LOVE
THE PUNISHER
PUNISHMENT PARK
THE PUPPETMASTER (HSIMENG RENSHENG)
PUPS
The Purge
The Purge: Anarchy
The Purge: Election Year
THE PURSUIT OF HAPPYNESS
PUSH
PUSHER
PUSHING TIN
Puss in Boots
LA PUTA Y LA BALLENA
PUZZLE