Rester vertical
Raw
Get Out
Quality Time
The Other Side of Hope
Fantasmagorische kladderadatsch

Only God Forgives

Frankrijk/Thailand/Verenigde Staten/Zweden, 2013 | Nicolas Winding Refn
Only God Forgives zorgde voor verdeelde reacties in Cannes. Onterecht, want Nicolas Winding Refn bracht een fonkelende film noir naar de Rivièra.

Door Ronald Rovers

Geen auto's, wel Ryan Gosling. Nicolas Winding Refns Only God Forgives is een fantasmagorische kladderadatsch. Zijn tweede film met Gosling na Drive is een crimethriller die je kunt bekijken als de waanzinnige, fonkelende slotscène van een verhaal over de ondergang van een Amerikaanse misdaadfamilie, maar ook als een stripboek en ook als Mondriaans Compositie in Geel, Blauw en Rood. Wat Von Trier deed voor de arthousefilm, doet Refn met de actiefilm: spelen met de regels, die breken, nieuwe regels verzinnen als het nodig is. En die dan weer breken.

Bizarre twist
Het decor is Bangkok. Een stad waar alles kan, weten we uit andere films. Bangkok is dus niet het echte Bangkok, maar het Bangkok van de film. Net zoals Gotham niet het echte New York is. Het bezwaar van exotisme dat in Cannes te horen was, gaat dus niet op. Refn gaat juist bewust op zoek naar die fictieve stad door alles clair-obscur in sterke contrasten en intense kleuren te filmen, à la Caravaggio en Rembrandt. Veel zwart dus ook in de film, wat van Only God Forgives meer nog dan van Drive een film noir maakt.
Een film noir, maar dan anders. Refns femmes fatale zijn niet de bekende zwoele, afstandelijke lustobjecten. Dat zagen we al in Drive waarin Carey Mulligan het schattige buurmeisje speelt dat gered moet worden. Dát is de femme fatale die ervoor zorgt dat de Driver ten onder gaat. In een bizarre Oedipale twist is het in Only God Forgives de moeder die Goslings personage de doodsteek bezorgt — vileine rol van Kristin Scott Thomas — door te eisen dat hij wraak neemt voor de dood van z'n broer. Het buurmeisje en de moeder als fatale vrouwen, dat wil zeggen, archetypes binnenstebuiten gekeerd. Refn vond een manier om de tragiek van het noirgenre nog weer eens een keer een andere richting in te sturen en daarmee persoonlijker en intiemer te maken.
En dan Ryan Goslings gezicht, dat volgens een recente internetviral altijd de indruk geeft dat Gosling z'n cereal niet lust. Fout. Ryan Gosling persifleert zichzelf precies zoals Refns films dat ook doen. Dat zijn actiefilms die zich bewust zijn van hun eigen status. Zo staat ook Goslings gezicht niet op zichzelf. Het is niet uitdrukkingsloos. Goslings gezicht is het stoïcijnse, finale gezicht dat alles al gezien heeft, dat duizend eerdere gezichten uit eerdere actiefilms verbergt en dat zich net zo van zijn status bewust is. Als Gosling een van die knetterende oneliners zou oplepelen waar Schwar­zenegger en Steven Segal in grossierden, dan zou Refns film meteen camp worden. Maar op dat niveau wil de Deen niet werken en dus zwijgt de acteur.

Overdrive
Only God Forgives is na Drive geen stap achteruit voor Refn, wat de grote verdeeldheid onder critici in Cannes misschien suggereerde, maar een stap vooruit. Want over het belangrijkste aan OGF hebben we het nog niet gehad: z'n uitzonderlijk gestileerdere vorm.
Net als in een stripboek laat Refn het verhaal min of meer in losse composities zien, in diepe, overdadige kleuren. De ruimtes ertussen zijn weg. Het is alsof je onder een stroboscoop naar een film kijkt: steeds als het licht valt, zie je wat er gebeurt. Daarna is het weer donker. Films doen niet anders, want niemand ziet ooit de ruimte tussen de frames. Wat Refn heeft gedaan, is dat idee stilistisch in overdrive zetten, met als resultaat deze enorme uitvergroting van een film. Daarom gebeurt er zo veel in slow motion: omdat de acties zijn vertraagd en opgeblazen. Dat is wat de film gemeen heeft met Mondriaan: elementaire actie en primaire kleuren. Mondriaan meets Sin City meets Griekse tragedie.
En dan nog blijft een van Refns fortes ongenoemd, namelijk dat hij de kijker in de huid laat kruipen van personages die in andere films de daders zijn. De Pusher-trilogie toont de ondergang van drugsdealers in Kopenhagen. Bronson is in de gelijknamige film een crimineel die in de gevangenis een megalomaan cabaret opvoert. Valhalla Rising laat de dodengang zien van een stel plunderende Vikingen. Die fascinatie met de tragische ondergang van de agressor is Refns leitmotief. In Only God Forgives neemt Gosling wraak namens z'n broer, een vent die in dronken toestand een kind vermoordde. Zo lukt het Refn al meer dan vijftien jaar om de kijker aan de hand te nemen naar plekken waar die zelden eerder kwam. Terwijl die over de jaren heen in al die films toch al veel plekken bezocht. Dat is Refns grote verdienste: spelen met de bouwstenen van genres en bewijzen dat de mogelijkheden nog lang niet zijn uitgeput. Ook in Only God Forgives laat hij je het onbekende herkennen.



top
Only God Forgives

Juni 2013 #355

Productie
Vincent Maraval
Regie en scenario
Nicolas Winding Refn
Camera
Larry Smith
Montage
Matthew Newman
Art Direction
Beth Mickle
Muziek
Cliff Martinez
Met
Ryan Gosling
Kristin Scott Thomas

Kleur, 90 minuten

Distributie
Cinéart
Te zien
vanaf 13 juni

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


O

O AMOR NATURAL
O apóstolo
O BROTHER, WHERE ART THOU?
O FANTASMA
O PRIMEIRO DIA
O SANGUE
O'HORTEN
THE O.J. SIMPSON STORY
O.K. GARAGE
The OA
OASIS
Oasis: Supersonic
OBER
THE OBJECT OF MY AFFECTION
Oblivion
Ocaso
OCCIDENT
OCEAN WORLD 3D
OCEAN'S 13
OCEAN'S ELEVEN
OCEAN'S TWELVE
OCEANS
OCTOBER SKY
Oculus
THE ODD COUPLE II
ODESSA... ODESSA!
L' ODEUR DE LA PAPAYE VERTE
L' odyssée
OEROEG
OESTERS VAN NAM KEE
OF FREAKS AND MEN
Of Horses and Men
Of ik gek ben
OFF SCREEN
Office Christmas Party
OFFICE KILLER
OFFICE SPACE
Offline
OFFSIDE
Les ogres
Oh Boy
OH HAPPY DAY
OI! WARNING
Old Cats
OLD DOGS
THE OLD MAN WHO READ LOVE STORIES
OLD SCHOOL
Oldboy
OLDBOY (2003)
Oldboy (2013)
DE OLIFANT EN DE SLAK
OLIVER TWIST
OLIVETTI 82
OLIVIER ETC.
OLIVIER OLIVIER
El olivo
EL OLVIDO
Olympus Has Fallen
Om de wereld in 50 concerten
OMAGH
Omar
Omar m'a tuer
L' OMBRE DU DOUTE
THE OMEN 666
HET OMGEKEERDE PERSPECTIEF (INVERTED PERSPECTIVE)
DE OMWEG
ON A CLEAR DAY
ON CONNAÎT LA CHANSON
ON DEADLY GROUND
ON THE BEAT
ON THE LINE
ON THE MOVE — MIGRATIE IN EUROPA
On the Other Side
On the Road
ONCE
ONCE IN A LIFETIME
Once Upon a Forest
ONCE UPON A TIME IN AMERICA
Once Upon A Time in Anatolia
ONCE UPON A TIME IN CHINA
ONCE UPON A TIME IN MEXICO
ONCE UPON A TIME...WHEN WE WERE COLOURED
ONCE WERE WARRIORS
Onder de oppervlakte
Onder het hart
Onder ons
HET ONDERGRONDS ORKEST (THE UNDERGROUND ORCHESTRA)
ONDINE
THE ONE
One Day
One Day When the Rain Falls (Rumah dan musin hujan)
One Direction: This Is Us
ONE FINE DAY
One Floor Below (Previously Unreleased)
One for the Money
ONE HOUR PHOTO
The One I Love
One Life
ONE MISSED CALL
ONE NIGHT STAND
ONE PERFECT DAY
ONE WAY TICKET TO OBLIVION
ONG-BAK: MUAY THAI WARRIOR
Only God Forgives
Only Lovers Left Alive
The Only Son
ONLY THE STRONG
ONLY YOU
ONTDAAN
De ontmaagding van Eva van End
De ontsnapping
ONZE EEUW
Onze jongens
DE OOGST VAN DE STILTE
OOGVERBLINDEND
Oorlogsgeheimen
OORLOGSRUST
OORLOGSWINTER
OP AFBETALING
OP EIGEN HOUTJE
OPAL DREAM
OPEN HEARTS
OPEN RANGE
Open Up to Me
OPEN WATER
OPERA JAWA
Operatie Noordpool
OPERATION DUMBO DROP
THE OPPOSITE OF SEX
ORA O MAI PIÙ
ORANGE COUNTY
ORBIS PICTUS
DE ORDENING
ORDINARY DECENT CRIMINAL
ORDINARY MAN
EL ORFANATO
ORGAZMO
Orla de kikkerslikker 3D
ORLANDO
ORPHAN
Orpheline (Arnaud des Pallières en Christelle Berthevas over)
OS MUTANTES
OSAMA
OSCAR AND LUCINDA
OSCAR ET LA DAME ROSE
Oscuro animal
Oslo, 31 August
OSMOSIS JONES
OSS 117: RIO NE REPOND PLUS
OSSOS
THE OSTERMAN WEEKEND
OSWALD
OTHELLO
THE OTHER FINAL
THE OTHER GUYS
THE OTHER MAN
The Other Side (Roberto Minervini over)
The Other Side of Hope
The Other Side of Sleep
THE OTHER SISTER
The Other Woman
THE OTHERS
Otto is een neushoorn
OUDE TONGEN
Ouija
Ouija: Origin Of Evil
Our Beloved Month of August
OUR DAILY BREAD
Our Grand Despair
Our Idiot Brother
Our Kind of Traitor
Our Little Sister (Hirokazu Kore-eda over)
Our Nixon
Out 1
OUT COLD
Out of Love
Out of Nature
OUT OF SIGHT
Out of the Furnace
OUT OF TIME
THE OUT-OF-TOWNERS
OUTBREAK
OUTSIDE PROVIDENCE
Ouwehoeren
Over Canto
OVER HER DEAD BODY
OVER HET MET GEWEREN IN DE LUCHT VUREN
OVER MIJN LIPPEN
OVER THE HEDGE
De overgave
Overlord
An Oversimplification of Her Beauty
OYUN
Oz the Great and Powerful
OZU ANNIVERSARY COLLECTION