Blade Runner 2049
The Square
Un beau soleil intérieur
The Glass Castle
Kleine ijstijd
In vrije vlucht naar de horizon

On the Road

Verenigde Staten, 2012 | Walter Salles
Na de Odyssee is Jack Kerouacs On the Road de moeder van alle reisverhalen. Walter Salles maakte er een film van, nadat het plan voor een filmadaptatie vijfenvijftig jaar onderweg was.

Wat je niet zult halen uit deze verfilming van Jack Kerouacs roman is inspiratie. In ieder geval niet de geromantiseerde inspiratie die de fans van het boek en andere bewonderaars van de Beat Generatie uit de jaren vijftig erin hoopten te vinden. Tot verdriet van enkele recensenten en misschien ook wel van een paar andere kijkers koos de Braziliaanse regisseur Walter Salles niet voor een lyrische hommage aan het heilige vuur dat Dean Moriarty en Kerouacs alterego Sal Paradise eind jaren veertig op drie avonturen door Amerika stuurde en waarin alleen seks en drugs de motor zijn van hun vrije vlucht naar de horizon.
Weerstand was dus te verwachten. Tegen een boek dat al generaties lang verslonden wordt — de teller staat sinds 1957 voorbij de tien miljoen verkochte exemplaren — is het voor een film lastig opboksen. Net als bij adaptaties van Kuifje of de Smurfen is het onmogelijk om een vorm te vinden die tegemoet komt aan alle fantasieën over Kerouacs klassieker.

Verzet
Salles begreep dat On the Road niet alleen een serie plaatjes bij Kerouacs verhaal moest worden. 'Hebben roadmovies nog bestaansrecht', vroeg hij zich vijf jaar geleden in The New York Times af onder de titel 'Notes for a Theory of the Road Movie'. Ja, gaf hij zelf maar vast het antwoord, want 'roadmovies dagen [de] cultuur van conformiteit uit. Ze gaan over ervaren, boven alles. Ze gaan over de reis. Over wat geleerd kan worden van de ander, van degenen die anders zijn. In een wereld die zulke idealen steeds meer in twijfel trekt, kan het belang van roadmovies als een vorm van verzet niet ontkend worden.' Ervaren, reizen en leren van de ander. Dus ook leren van wat er tussen 1957 en nu is gebeurd. Zowel met de personages als met de cultuur.
Wat Salles deed en wat de film veel boeiender maakt dan een veredelde en bij voorbaat gedateerde kostuumverfilming, is zowel de vrijheid als de illusie van die vrijheid laten voelen. Is dat een reactionaire interpretatie van het boek? Nee. Want waar leidde al die reislust nou echt toe, die drang die altijd evenveel wegrennen als vertrekken is? Wat gebeurde er de afgelopen decennia met al die reizigers die een groter afzetgebied hadden gezocht voor hun ideeën en hormonen? Een zichzelf serieus nemende maker als Walter Salles kon in 2012 niet om zulke vragen heen. Ook al werken Eric Gautiers beelden van uitgestrekte Amerikaanse landschappen nog zo aanstekelijk.

Jazzmelodieën
De vrijheid en energie uit Kerouacs verhaal zijn voelbaar in de schitterende cadans van de film, die de vrije improvisatie volgt van de jazzmelodieën op de soundtrack.
Daarom geeft Salles ons zo weinig achtergrond over de personages: we worden het verhaal in geslingerd en moeten meeliften op wat voorbijkomt. Meeliften ook, zoals Sal doet, op Dean Moriarty's tomeloze energie. Dat betekent van de ene naar de andere scène rennen, springen, vliegen, duiken, vallen, opstaan en weer doorgaan. Zonder te weten waarheen. Zoveel vrijheid laat je je verloren voelen en dat is Salles' grootste verdienste in On the Road. Pas dan ben je echt onderweg.
Dat is misschien ook waarom Salles de roadmovie aan het wezen en het mysterie van film vindt raken: omdat die de verbeelding is van het principe dat iets wat in beweging is niet vastgepakt en begrepen kan worden. Geen tijd dus ook voor Sal om te begrijpen. Alleen om te ervaren. Het begrijpen en leren kwam later.
Geleidelijk voert Salles dan de duisternis het verhaal binnen. Het dreigende einde van iets. Van dromen, jeugd, de meedogenloze honger naar het onbekende. Laten we zeggen, zonder het einde te verklappen, dat Salles de film een onmisbare ambivalentie heeft meegegeven. Want meedogenloos zijn de reizigers uiteindelijk ook naar elkaar en daarin ligt de kiem van alle tegenstrijdigheden die de sixties hebben opgeleverd. Onder al dat bejubelde verlangen naar vrijheid en camaraderie overheerste altijd het verlangen van het individu. In hoeverre zijn ze ooit echt samen onderweg geweest, vraag je je af, terugkijkend. En is Sal Paradise en dus Jack Kerouac uiteindelijk niet gewoon een fellow traveler, een parasiet die zich voedde met wat Moriarty hem gaf? Was hij niet altijd de lifter en nooit de bestuurder?

Ronald Rovers



top
On the Road

Juni 2012 #344



Productie
Charles Gillibert
Nathanaël Karmitz
Rebecca Yeldham
Regie
Walter Salles
Scenario
Jose Rivera
Camera
Eric Gautier
Montage
François Gédigier
Art direction
Martin Gendron
Muziek
Gustavo Santaolalla
Met
Garrett Hedlund
Sam Riley
Kristen Stewart
Viggo Mortenssen

Kleur, 137 minuten

Distributie
Cinéart
Te zien
vanaf 24 mei

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


O

O AMOR NATURAL
O apóstolo
O BROTHER, WHERE ART THOU?
O FANTASMA
O PRIMEIRO DIA
O SANGUE
O'HORTEN
THE O.J. SIMPSON STORY
O.K. GARAGE
The OA
OASIS
Oasis: Supersonic
OBER
THE OBJECT OF MY AFFECTION
Oblivion
Ocaso
OCCIDENT
OCEAN WORLD 3D
OCEAN'S 13
OCEAN'S ELEVEN
OCEAN'S TWELVE
OCEANS
OCTOBER SKY
Oculus
THE ODD COUPLE II
ODESSA... ODESSA!
L' ODEUR DE LA PAPAYE VERTE
L' odyssée
OEROEG
OESTERS VAN NAM KEE
OF FREAKS AND MEN
Of Horses and Men
Of ik gek ben
OFF SCREEN
Office Christmas Party
OFFICE KILLER
OFFICE SPACE
Offline
OFFSIDE
Les ogres
Oh Baby
Oh Boy
OH HAPPY DAY
OI! WARNING
Okja (Bong Joon-ho over)
Old Cats
OLD DOGS
THE OLD MAN WHO READ LOVE STORIES
OLD SCHOOL
OLDBOY (Park Chan-wook)
Oldboy (Park Chan-wook)
Oldboy (Spike Lee)
DE OLIFANT EN DE SLAK
OLIVER TWIST
OLIVETTI 82
OLIVIER ETC.
OLIVIER OLIVIER
El olivo
EL OLVIDO
Olympus Has Fallen
Om de wereld in 50 concerten
OMAGH
Omar
Omar m'a tuer
L' OMBRE DU DOUTE
THE OMEN 666
HET OMGEKEERDE PERSPECTIEF (INVERTED PERSPECTIVE)
DE OMWEG
ON A CLEAR DAY
ON CONNAÎT LA CHANSON
ON DEADLY GROUND
ON THE BEAT
ON THE LINE
ON THE MOVE — MIGRATIE IN EUROPA
On the Other Side
On the Road
ONCE
ONCE IN A LIFETIME
Once Upon a Forest
ONCE UPON A TIME IN AMERICA
Once Upon A Time in Anatolia
ONCE UPON A TIME IN CHINA
ONCE UPON A TIME IN MEXICO
ONCE UPON A TIME...WHEN WE WERE COLOURED
ONCE WERE WARRIORS
Onder de oppervlakte
Onder het hart
Onder ons
HET ONDERGRONDS ORKEST (THE UNDERGROUND ORCHESTRA)
ONDINE
THE ONE
One Day
One Day When the Rain Falls (Rumah dan musin hujan)
One Direction: This Is Us
ONE FINE DAY
One Floor Below (Previously Unreleased)
One for the Money
ONE HOUR PHOTO
The One I Love
One Life
ONE MISSED CALL
ONE NIGHT STAND
ONE PERFECT DAY
ONE WAY TICKET TO OBLIVION
ONG-BAK: MUAY THAI WARRIOR
Only God Forgives
The Only Living Boy in New York
Only Lovers Left Alive
The Only Son
ONLY THE STRONG
ONLY YOU
ONTDAAN
De ontmaagding van Eva van End
De ontsnapping
ONZE EEUW
Onze jongens
DE OOGST VAN DE STILTE
OOGVERBLINDEND
Oorlogsgeheimen
OORLOGSRUST
OORLOGSWINTER
OP AFBETALING
OP EIGEN HOUTJE
OPAL DREAM
OPEN HEARTS
OPEN RANGE
Open Up to Me
OPEN WATER
OPERA JAWA
Operatie Noordpool
OPERATION DUMBO DROP
THE OPPOSITE OF SEX
ORA O MAI PIÙ
ORANGE COUNTY
ORBIS PICTUS
DE ORDENING
ORDINARY DECENT CRIMINAL
ORDINARY MAN
EL ORFANATO
ORGAZMO
Orla de kikkerslikker 3D
ORLANDO
ORPHAN
Orpheline (Arnaud des Pallières en Christelle Berthevas over)
OS MUTANTES
OSAMA
OSCAR AND LUCINDA
OSCAR ET LA DAME ROSE
Oscuro animal
Oslo, 31 August
OSMOSIS JONES
OSS 117: RIO NE REPOND PLUS
OSSOS
THE OSTERMAN WEEKEND
OSWALD
OTHELLO
THE OTHER FINAL
THE OTHER GUYS
THE OTHER MAN
The Other Side (Roberto Minervini over)
The Other Side of Hope
The Other Side of Sleep
THE OTHER SISTER
The Other Woman
THE OTHERS
Otto is een neushoorn
Oude liefde
OUDE TONGEN
Ouija
Ouija: Origin Of Evil
Our Beloved Month of August
OUR DAILY BREAD
Our Grand Despair
Our Idiot Brother
Our Kind of Traitor
Our Little Sister (Hirokazu Kore-eda over)
Our Nixon
Out 1
OUT COLD
Out of Love
Out of Nature
OUT OF SIGHT
Out of the Furnace
OUT OF TIME
THE OUT-OF-TOWNERS
OUTBREAK
OUTSIDE PROVIDENCE
Ouwehoeren
Over Canto
OVER HER DEAD BODY
OVER HET MET GEWEREN IN DE LUCHT VUREN
OVER MIJN LIPPEN
OVER THE HEDGE
Overdrive
De overgave
Overlord
An Oversimplification of Her Beauty
OYUN
Oz the Great and Powerful
OZU ANNIVERSARY COLLECTION