The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Het broeit in de buitenwijk

Onder ons

Nederland, 2011 | Marco van Geffen
Onder ons, het eerste deel van Marco van Geffens 'Vinex'-trilogie, is het langverwachte antwoord op het gebrek aan 'Nederlandsheid' in de Nederlandse film. Ruw, fel en schrijnend. There is something rotten in the state of Vinex.

In het eindeloze gehakketak over de multiculturele samenleving wijst de beschuldigende vinger hoofdzakelijk richting de 'ander'. Het debat gaat nooit een keer over onszelf. Ook de Nederlandse film blinkt — en dat is traditie — bepaald niet uit in kritische zelfreflectie. Het hier uitgevonden genre van de multicultikomedie neemt weliswaar op speelse wijze vooroordelen over en weer op de hak, maar voor een confrontatie met zichzelf hoeft de kijker nauwelijks bang te zijn.
In deze context komt Onder ons aan als een klap met een honkbalknuppel. De ouverture van Marco van Geffens 'Vinex'-trilogie over het 'drama van het gelukkige gezin' bezit zo'n beetje alle eigenschappen waarvoor zo vaak jaloers naar de Belgische cinema wordt gekeken. Het is een ruwe, felle, schrijnende en schurende familietragedie, die nou eens wel een spiegel durft voor te houden.
Van Geffen schreef eerder het scenario van de 'mocrofilms' Het Schnitzelparadijs en De president. In zijn debuut als regisseur richt hij zich, net als Karim Traïdia in De Poolse bruid, op de Nederlands-Poolse verhoudingen. Logisch, want het verhaal wil reflecteren op de machtskloof tussen uitbuitende bazen en onderdrukte loonslaven. Dan kom je al snel uit bij Poolse migrantarbeiders die in dienst zijn bij Nederlandse families.

Dominant
Het gastgezin waar Ewa als au pair terechtkomt, behandelt haar niet met de gelijkwaardigheid waarvoor Nederlanders zichzelf graag op de borst kloppen. Peter en Ilse nemen een arrogante, afstandelijke en dominante houding aan. Ze hebben het empathisch vermogen van een bakvis. Maar Van Geffen doet met geen enkel personage moeite het hart van de kijker te veroveren. De introverte Ewa is minstens zo ergerlijk, vanwege de schijnbare gewilligheid waarmee ze zich in haar ondergeschikte rol laat duwen. Al vrij snel heb je door dat ze een psychisch probleem heeft. Maar terwijl Peter en Ilse haar met een geforceerde Nederlandse openheid proberen te bereiken, blinkt zij hoe langer hoe meer uit in een ondoorgrondelijk stilzwijgen.
Naar de precieze aard van Ewa's stoornis blijf je dankzij de gewaagde, ingenieuze plotstructuur. tot het einde raden. De film vertelt drie keer dezelfde gebeurtenissen, vanuit het echtpaar, Ewa's Poolse vriendin Aga en vanuit Ewa zelf. Bij iedere versie krijg je nieuwe fragmenten te zien, waardoor het beeld beetje bij beetje completer wordt. De spanningsboog is wat stroperig, maar op dramatisch niveau pakt de thrillerconstructie sterk uit. Met elk nieuw gezichtspunt moet je je in een ander personage zien te verplaatsen — hoezeer hun contraproductieve gedrag identificatie ook tegenwerkt.
Toch maakt Van Geffen één typisch Nederlandse filmmakers-blunder, in de allerlaatste scène nog wel. Dan maakt hij expliciet wat tot dat moment juist knap impliciet bleef: de vraag of de bron van Ewa's angsten reëel is of gestoeld op paranoia. Een smetje op een nagenoeg perfecte film: een vlijmscherpe maatschappij-analyse van machtsverschillen en miscommunicatie in de multiculturele Vinex-wijk, gevangen in een intelligent multiple perspective plot. Dit is het langverwachte, onbehaaglijke antwoord op het vermeende gebrek aan 'Nederlandsheid' in de Nederlandse film.

Niels Bakker



top
Onder ons

November 2011 #337


Productie
Marco van Geffen
Leontine Petit
Derk-Jan Warrink
Regie
Marco van Geffen
Scenario
Marco van Geffen
Jolein Laarman
Camera
Ton Peters
Montage
Peter Alderliesten
Art direction
Elsje de Bruijn
Jorien Sont
Muziek
Chrisnanne Wiegel
Melcher Meirmans
Merlijn Snitker
Met
Dagmara Bak
Natalia Rybicka
Rifka Lodeizen
Guy Clemens

Kleur, 90 minuten

Distributie
Cinéart
Te zien
vanaf 10 november

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


O

O AMOR NATURAL
O apóstolo
O BROTHER, WHERE ART THOU?
O FANTASMA
O PRIMEIRO DIA
O SANGUE
O'HORTEN
THE O.J. SIMPSON STORY
O.K. GARAGE
The OA
OASIS
Oasis: Supersonic
OBER
THE OBJECT OF MY AFFECTION
Oblivion
Ocaso
OCCIDENT
OCEAN WORLD 3D
OCEAN'S 13
OCEAN'S ELEVEN
OCEAN'S TWELVE
OCEANS
OCTOBER SKY
Oculus
THE ODD COUPLE II
ODESSA... ODESSA!
L' ODEUR DE LA PAPAYE VERTE
L' odyssée
OEROEG
OESTERS VAN NAM KEE
OF FREAKS AND MEN
Of Horses and Men
Of ik gek ben
OFF SCREEN
Office Christmas Party
OFFICE KILLER
OFFICE SPACE
Offline
OFFSIDE
Les ogres
Oh Baby
Oh Boy
OH HAPPY DAY
OI! WARNING
Okja (Bong Joon-ho over)
Old Cats
OLD DOGS
THE OLD MAN WHO READ LOVE STORIES
OLD SCHOOL
OLDBOY (Park Chan-wook)
Oldboy (Park Chan-wook)
Oldboy (Spike Lee)
DE OLIFANT EN DE SLAK
OLIVER TWIST
OLIVETTI 82
OLIVIER ETC.
OLIVIER OLIVIER
El olivo
EL OLVIDO
Olympus Has Fallen
Om de wereld in 50 concerten
OMAGH
Omar
Omar m'a tuer
L' OMBRE DU DOUTE
THE OMEN 666
HET OMGEKEERDE PERSPECTIEF (INVERTED PERSPECTIVE)
DE OMWEG
ON A CLEAR DAY
ON CONNAÎT LA CHANSON
ON DEADLY GROUND
ON THE BEAT
ON THE LINE
ON THE MOVE — MIGRATIE IN EUROPA
On the Other Side
On the Road
ONCE
ONCE IN A LIFETIME
Once Upon a Forest
ONCE UPON A TIME IN AMERICA
Once Upon A Time in Anatolia
ONCE UPON A TIME IN CHINA
ONCE UPON A TIME IN MEXICO
ONCE UPON A TIME...WHEN WE WERE COLOURED
ONCE WERE WARRIORS
Onder de oppervlakte
Onder het hart
Onder ons
HET ONDERGRONDS ORKEST (THE UNDERGROUND ORCHESTRA)
ONDINE
THE ONE
One Day
One Day When the Rain Falls (Rumah dan musin hujan)
One Direction: This Is Us
ONE FINE DAY
One Floor Below (Previously Unreleased)
One for the Money
ONE HOUR PHOTO
The One I Love
One Life
ONE MISSED CALL
ONE NIGHT STAND
ONE PERFECT DAY
ONE WAY TICKET TO OBLIVION
ONG-BAK: MUAY THAI WARRIOR
Only God Forgives
The Only Living Boy in New York
Only Lovers Left Alive
The Only Son
ONLY THE STRONG
ONLY YOU
ONTDAAN
De ontmaagding van Eva van End
De ontsnapping
ONZE EEUW
Onze jongens
DE OOGST VAN DE STILTE
OOGVERBLINDEND
Oorlogsgeheimen
OORLOGSRUST
OORLOGSWINTER
OP AFBETALING
OP EIGEN HOUTJE
OPAL DREAM
OPEN HEARTS
OPEN RANGE
Open Up to Me
OPEN WATER
OPERA JAWA
Operatie Noordpool
OPERATION DUMBO DROP
THE OPPOSITE OF SEX
ORA O MAI PIÙ
ORANGE COUNTY
ORBIS PICTUS
DE ORDENING
ORDINARY DECENT CRIMINAL
ORDINARY MAN
EL ORFANATO
ORGAZMO
Orla de kikkerslikker 3D
ORLANDO
ORPHAN
Orpheline (Arnaud des Pallières en Christelle Berthevas over)
OS MUTANTES
OSAMA
OSCAR AND LUCINDA
OSCAR ET LA DAME ROSE
Oscuro animal
Oslo, 31 August
OSMOSIS JONES
OSS 117: RIO NE REPOND PLUS
OSSOS
THE OSTERMAN WEEKEND
OSWALD
OTHELLO
THE OTHER FINAL
THE OTHER GUYS
THE OTHER MAN
The Other Side (Roberto Minervini over)
The Other Side of Hope
The Other Side of Sleep
THE OTHER SISTER
The Other Woman
THE OTHERS
Otto is een neushoorn
Oude liefde
OUDE TONGEN
Ouija
Ouija: Origin Of Evil
Our Beloved Month of August
OUR DAILY BREAD
Our Grand Despair
Our Idiot Brother
Our Kind of Traitor
Our Little Sister (Hirokazu Kore-eda over)
Our Nixon
Out 1
OUT COLD
Out of Love
Out of Nature
OUT OF SIGHT
Out of the Furnace
OUT OF TIME
THE OUT-OF-TOWNERS
OUTBREAK
OUTSIDE PROVIDENCE
Ouwehoeren
Over Canto
OVER HER DEAD BODY
OVER HET MET GEWEREN IN DE LUCHT VUREN
OVER MIJN LIPPEN
OVER THE HEDGE
Overdrive
De overgave
Overlord
An Oversimplification of Her Beauty
OYUN
Oz the Great and Powerful
OZU ANNIVERSARY COLLECTION