The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Zakdoekzieligheid in luilekkerland

OP EIGEN HOUTJE

Denemarken, 1997 | Lone Scherfig
Pasta met winegums. Donkerrode lippenstift. Lekker lang televisiekijken. De elfjarige Kasper en zijn jongere zusjes Sara en Julie genieten van het weekje vrijheid dat de gevangenisstraf van hun moeder hen oplevert. Tenminste, totdat die ene week wel erg lang begint te duren en hun luilekkerland op raakt.

De Deense Cinekid Award-winnaar Op eigen houtje bevat een verzameling 'favorite things' waar Julie Andrews nuffig de neus voor op zou trekken. Zo niet Kasper en zijn zusjes. Behalve pasta met winegums blijkt ook droge muesli met chocoladevlokken en suiker hoogst smakelijk. Van veel en hoog op de matrassen springen wordt bij de afwezigheid van volwassenen niemand meer kregelig. En samen slapen in moeders grote bed is veel gezelliger en behaaglijker dan apart. Ook wanneer het geld opraakt, de stiekem van school geleende telefoon het thuis toch niet blijkt te doen, en de enge buurman nog enger is wanneer je hem alleen in de wasserette tegenkomt, verkiezen de drie kinderen het alleen samen thuis zijn, boven het verblijf in een kindertehuis waar ze tijdens een eerdere gevangenisstraf van hun warme, te impulsieve moeder zaten. Het lastige alleen is dat niemand mag weten dat ze even zonder ouders zijn. Niet hun vriendelijke onderwijzer, niet hun pesterige klasgenootjes, niet de griezelige buurman, en zeker niet de mevrouw van de kinderbescherming (met knot en Columbo-regenjas) die hen onmiddellijk naar het afschrikwekkende instituut af zou voeren. Dus verzinnen de drie een onzichtbare vader die bij ieder inspectie-bezoek toevallig net slaapt, werkt, of in bad ligt; ongeveer net als echte vaders.

Heroïek en pathos
Er werd tijdens het afgelopen Cinekid Festival in de recensies wat af gezucht over de volwassen zware problematiek van gebroken gezinnen en falende ouders in de hedendaagse kinderfilms, maar je kunt je afvragen of die klacht terecht is. De kinderwereld is tenslotte bij uitstek een wereld waar volwassenen flink hun invloed laten gelden en vanuit dat perspectief krijgt die aandacht voor verlaten, afgewezen, en verloren kinderen ook een andere, tegendraadsere betekenis. De al eeuwenoude fascinatie in de kinderliteratuur voor weesjes en vondelingen bijvoorbeeld, komt evengoed voort uit de mogelijkheid tot zelfbeschikking en avontuur die het zonder-ouders-zijn oplevert als uit moralistische bezorgdheid om het lot van onze hoeksteen van de samenleving. De echte, klassieke helden in de kinderliteratuur zijn altijd al alleenstaande kinderen geweest zoals Pippi Langkous, of Remi uit Alleen op de wereld, of de rondtrekkende kinderen uit de Kinderkaravaan van An Rutgers van der Loeff en De kinderen van de grote fjeld van de Zweedse auteur Laura Fittinghof. Het ouderloze kind brengt de voor kinderboek en -film ideale mengeling van heroïek en pathos tot stand: spannend avontuur gaat gepaard met lekker sentimentele zakdoekzieligheid, luilekkerland gaat over in de harde strijd om te overleven in de boze grote mensenwereld.

Karikaturaal aureool
Op eigen houtje van Lone Scherfig haakt volgens goed Scandinavisch gebruik met een eigentijdse situatie in op dit eeuwenoude thema van het avontuur van het verlaten kind; een avontuur dat zowel niet te versmaden is als toch ook best beangstigend. De film doet dat consequent vanuit het perspectief van het oudste jongetje Kasper dat voor zijn jongere zusjes hun moeder vervangt. De hem omringende volwassenen hebben het karikaturale, soms griezelige aureool dat kinderogen aan hen geven maar het blijven realistische figuren. En ook wanneer het geld opraakt, moeder te lang wegblijft en Kasper dingen moet doen die hij liever niet had gedaan, wordt de film niet vervelend educatief of eendimensionaal moralistisch. Kaspers verantwoordelijkheidsgevoel ten aanzien van zijn zusjes, zijn schaamte over zijn moeders onbesuisdheid, de zorg om haar terugkomst, het gebrek aan geld, het steeds moeizamer vinden van oplossingen, verdringen langzaam de blije vrolijkheid van de eerste ouderloze dagen zonder dat dit realisme echter de lichte toon van de film verzwaart. Uiteindelijk maakt dat Op eigen houtje ook zo'n geslaagde film voor kinderen. Het is een film die de kinderlijke zorgen niet schuwt zonder de doelgroep al te zeer te vermoeien met volwassen levenslessen.

Jann Ruyters



top
OP EIGEN HOUTJE

Maart 1999 #198

Productie
Michael Obel
Thura Film
Regie
Lone Scherfig
Camera
Dirk Brel
Montage
Gerd Tjur
Muziek
Kasper Winding
Licht
Otto Stenov
Met
Kasper Staeger
Clara Johanne Simonsen
Pernille Kaae Hoier

Kleur, 90 minuten

Distributie
LOKV
Te zien
vanaf 18 februari

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


O

O AMOR NATURAL
O apóstolo
O BROTHER, WHERE ART THOU?
O FANTASMA
O PRIMEIRO DIA
O SANGUE
O'HORTEN
THE O.J. SIMPSON STORY
O.K. GARAGE
The OA
OASIS
Oasis: Supersonic
OBER
THE OBJECT OF MY AFFECTION
Oblivion
Ocaso
OCCIDENT
OCEAN WORLD 3D
OCEAN'S 13
OCEAN'S ELEVEN
OCEAN'S TWELVE
OCEANS
OCTOBER SKY
Oculus
THE ODD COUPLE II
ODESSA... ODESSA!
L' ODEUR DE LA PAPAYE VERTE
L' odyssée
OEROEG
OESTERS VAN NAM KEE
OF FREAKS AND MEN
Of Horses and Men
Of ik gek ben
OFF SCREEN
Office Christmas Party
OFFICE KILLER
OFFICE SPACE
Offline
OFFSIDE
Les ogres
Oh Baby
Oh Boy
OH HAPPY DAY
OI! WARNING
Okja (Bong Joon-ho over)
Old Cats
OLD DOGS
THE OLD MAN WHO READ LOVE STORIES
OLD SCHOOL
OLDBOY (Park Chan-wook)
Oldboy (Park Chan-wook)
Oldboy (Spike Lee)
DE OLIFANT EN DE SLAK
OLIVER TWIST
OLIVETTI 82
OLIVIER ETC.
OLIVIER OLIVIER
El olivo
EL OLVIDO
Olympus Has Fallen
Om de wereld in 50 concerten
OMAGH
Omar
Omar m'a tuer
L' OMBRE DU DOUTE
THE OMEN 666
HET OMGEKEERDE PERSPECTIEF (INVERTED PERSPECTIVE)
DE OMWEG
ON A CLEAR DAY
ON CONNAÎT LA CHANSON
ON DEADLY GROUND
ON THE BEAT
ON THE LINE
ON THE MOVE — MIGRATIE IN EUROPA
On the Other Side
On the Road
ONCE
ONCE IN A LIFETIME
Once Upon a Forest
ONCE UPON A TIME IN AMERICA
Once Upon A Time in Anatolia
ONCE UPON A TIME IN CHINA
ONCE UPON A TIME IN MEXICO
ONCE UPON A TIME...WHEN WE WERE COLOURED
ONCE WERE WARRIORS
Onder de oppervlakte
Onder het hart
Onder ons
HET ONDERGRONDS ORKEST (THE UNDERGROUND ORCHESTRA)
ONDINE
THE ONE
One Day
One Day When the Rain Falls (Rumah dan musin hujan)
One Direction: This Is Us
ONE FINE DAY
One Floor Below (Previously Unreleased)
One for the Money
ONE HOUR PHOTO
The One I Love
One Life
ONE MISSED CALL
ONE NIGHT STAND
ONE PERFECT DAY
ONE WAY TICKET TO OBLIVION
ONG-BAK: MUAY THAI WARRIOR
Only God Forgives
The Only Living Boy in New York
Only Lovers Left Alive
The Only Son
ONLY THE STRONG
ONLY YOU
ONTDAAN
De ontmaagding van Eva van End
De ontsnapping
ONZE EEUW
Onze jongens
DE OOGST VAN DE STILTE
OOGVERBLINDEND
Oorlogsgeheimen
OORLOGSRUST
OORLOGSWINTER
OP AFBETALING
OP EIGEN HOUTJE
OPAL DREAM
OPEN HEARTS
OPEN RANGE
Open Up to Me
OPEN WATER
OPERA JAWA
Operatie Noordpool
OPERATION DUMBO DROP
THE OPPOSITE OF SEX
ORA O MAI PIÙ
ORANGE COUNTY
ORBIS PICTUS
DE ORDENING
ORDINARY DECENT CRIMINAL
ORDINARY MAN
EL ORFANATO
ORGAZMO
Orla de kikkerslikker 3D
ORLANDO
ORPHAN
Orpheline (Arnaud des Pallières en Christelle Berthevas over)
OS MUTANTES
OSAMA
OSCAR AND LUCINDA
OSCAR ET LA DAME ROSE
Oscuro animal
Oslo, 31 August
OSMOSIS JONES
OSS 117: RIO NE REPOND PLUS
OSSOS
THE OSTERMAN WEEKEND
OSWALD
OTHELLO
THE OTHER FINAL
THE OTHER GUYS
THE OTHER MAN
The Other Side (Roberto Minervini over)
The Other Side of Hope
The Other Side of Sleep
THE OTHER SISTER
The Other Woman
THE OTHERS
Otto is een neushoorn
Oude liefde
OUDE TONGEN
Ouija
Ouija: Origin Of Evil
Our Beloved Month of August
OUR DAILY BREAD
Our Grand Despair
Our Idiot Brother
Our Kind of Traitor
Our Little Sister (Hirokazu Kore-eda over)
Our Nixon
Out 1
OUT COLD
Out of Love
Out of Nature
OUT OF SIGHT
Out of the Furnace
OUT OF TIME
THE OUT-OF-TOWNERS
OUTBREAK
OUTSIDE PROVIDENCE
Ouwehoeren
Over Canto
OVER HER DEAD BODY
OVER HET MET GEWEREN IN DE LUCHT VUREN
OVER MIJN LIPPEN
OVER THE HEDGE
Overdrive
De overgave
Overlord
An Oversimplification of Her Beauty
OYUN
Oz the Great and Powerful
OZU ANNIVERSARY COLLECTION