La mort de Louis XIV
Nocturama (Previously Unreleased)
Certain Women (Previously Unreleased)
L'amant double
Dunkirk
Ellen ten Damme in One way ticket to oblivion Een boerenbruiloft en een grauw strand

ONE WAY TICKET TO OBLIVION

Nederland, 1993 | Colette Bothof
Hoe breng je een film van veertig minuten uit? Over die vraag heeft distributeur IAF wel erg lang nagedacht. De Duitser Niko Brücher (1960) debuteerde in 1990 met het prachtige zwart-witte, in Polen geschoten, Hochzeitsgäste. Vier jaar later bereikt dit juweeltje eindelijk de Nederlandse filmtheaters, waar hij zal worden vertoond samen met One way ticket to oblivion, Collette Bothofs verrassende, in Berlijn bekroonde eindexamenfilm. De twee films verdragen elkaar uitstekend omdat ze allebei een verhaal vertellen met filmische middelen en zich nauwelijks bedienen van dialogen.

Het is niet helemaal waar dat Hochzeitsgäste in Nederland nog nooit te zien is geweest: de film beleefde in 1991 een eenmalige vertoning op het Filmfestival Rotterdam. De zwaar gehandicapte Niko Brücher (1960), hij mist beide armen bijna volledig, vertelde toen dat hij zijn debuutfilm beschouwt als een diploma voor zijn vele "Lehr- und Wanderjahren". Een leerperiode die hij doormaakte buiten de filmacademie, want Brücher heeft het filmvak in de praktijk geleerd en niet in de beschermde omgeving van klaslokalen. Hij werkte als regie-assistent bij Rainer Werner Fassbinder, Alexander Kluge en Peter Zadek. Geen regisseurs die bekend staan om hun gemakkelijke sociale omgang, maar wel om hun absolute filmtoewijding.
Dat is misschien wel het belangrijkste dat Brücher van hen overnam, want net als zijn illustere leermeesters is hij volstrekt verslingerd aan film. Een goede regisseur beheerst volgens hem niet alleen het filmambacht tot in de puntjes, maar heeft ook iets interessants mee te delen. Daarom moet een filmmaker niet alleen beschikken over theoretische kennis, maar ook over levenservaring: "Je kunt drie jaar op een filmacademie zitten en dan kun je jezelf regisseur noemen. Dat is een schandaal. Ik wil niet beweren dat de filmacademies niet goed zijn, maar je hebt meer tijd nodig om een vak goed te leren. Alleen als je een genie bent kun je het zo snel."
Aan Hochzeitsgäste ging dan ook een voorbereidingstijd van zo'n twee jaar vooraf. Brücher verbleef zo'n anderhalf jaar in het Poolse Lodz op zoek naar filmlocaties en geschikte personages voor zijn rollen.

Verboden liefde
Hochzeitsgäste speelt zich af in een klein dorpje in Polen, waar een westerse fotografe stopt om even wat 'sfeerfoto's' te schieten. Als zij haar plaatjes heeft en verder wil gaan, weigert haar auto te starten. Wat rondslenterend raakt zij verzeild op een bruiloft, waar het hele dorp te gast is. Als een dorpsjongen wat met haar begint te flirten, verandert haar positie ongewild van fotograferende buitenstaander in betrokkene. Met haar aanwezigheid verstoort ze ongewild het wankele evenwicht tussen de lokale bewoners. Met dramatisch gevolgen, als de dorpsvriendin van de flirtende jongen het uit wraak aanlegt met een ander. Als het vrijende stelletje wordt ontdekt, is deze 'verboden liefde' aanleiding voor een klopjacht op de jongen.
Hochzeitsgäste is doortrokken van een beklemmende sfeer. Bij Brücher geen beelden van een vrolijke boerenbruiloft, maar een broeierig feest, waar argwanende dorpelingen elkaars doen en laten nauwlettend in de gaten houden. Voor spontane vreugde is geen plaats, emoties en gevoelens blijven verborgen, maar onder de oppervlakte heerst een hevige spanning, die bij de geringste aanleiding explodeert. Hochzeitsgäste toont een micro-samenleving in een hogedrukpan. Zo omschreven lijkt het misschien alsof Brücher de dramatische, trage filmstijl van Oosteuropese filmmakers als Béla Tarr en Gyórgy Fehér imiteert, maar dat is niet het geval. Brücher is een voldoende eigenzinnig talent die met Hochzeitsgäste zijn "Lehr- und Wanderjahren" cum laude afsluit.

Grauw strand
Het predikaat cum laude sleept Colette Bothof op grond van haar eindexamenfilm aan de Nederlandse Film en Televisie Academie niet in de wacht, maar wel laat zij in One way ticket to oblivion zien dat zij over een uitstekende filmische blik beschikt. In het ruim twintig minuten durende filmpje laat zij een blind meisje (Ellen ten Damme) in contact komen met een doofstomme jongen (Steven van Watermeulen). Maar is hij werkelijk doofstom en is zij werkelijk blind? Of gebruiken beiden deze handicaps als afweer tegen de werkelijkheid, die bij het 'blinde' meisje wordt bepaald door haar herinnering aan een verkrachting?
Om zo'n gegeven niet te laten ontsporen in sentimentaliteit en pathetiek is een behoorlijke dosis talent vereist. Colette Bothof beschikt daarover, want ze maakte van One way ticket to oblivion een fraai gestileerd filmpje. Dat vond ook het Filmfestival Berlijn, waar het werkstuk gekroond werd met de aanmoedigingsprijs. Bothof is vooral in haar vormgeving nog te weinig eigenzinnig, maar zo'n slotbeeld waarin Ellen ten Damme in rood-groene kleding op een grauw strand langzaam in de horizon oplost, bezit een grote schoonheid.

Jos van der Burg



top
ONE WAY TICKET TO OBLIVION

Mei 1994 #145

Produktie
NFTVA
Regie
Colette Bothof
Scenario
Colette Bothof
Judith Linthorst
Camera
Marc Godefroy
Montage
Arend Steenbergen
Michiel van Jaarsveld
Geluid
Eddy de Cloe
Muziek
Sound Palette
Met
Ellen ten Damme
Steven van Watermeulen

Te zien
vanaf 5 mei in Amsterdam (Rialto)

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


O

O AMOR NATURAL
O apóstolo
O BROTHER, WHERE ART THOU?
O FANTASMA
O PRIMEIRO DIA
O SANGUE
O'HORTEN
THE O.J. SIMPSON STORY
O.K. GARAGE
The OA
OASIS
Oasis: Supersonic
OBER
THE OBJECT OF MY AFFECTION
Oblivion
Ocaso
OCCIDENT
OCEAN WORLD 3D
OCEAN'S 13
OCEAN'S ELEVEN
OCEAN'S TWELVE
OCEANS
OCTOBER SKY
Oculus
THE ODD COUPLE II
ODESSA... ODESSA!
L' ODEUR DE LA PAPAYE VERTE
L' odyssée
OEROEG
OESTERS VAN NAM KEE
OF FREAKS AND MEN
Of Horses and Men
Of ik gek ben
OFF SCREEN
Office Christmas Party
OFFICE KILLER
OFFICE SPACE
Offline
OFFSIDE
Les ogres
Oh Boy
OH HAPPY DAY
OI! WARNING
Okja (Bong Joon-ho over)
Old Cats
OLD DOGS
THE OLD MAN WHO READ LOVE STORIES
OLD SCHOOL
Oldboy
OLDBOY (2003)
Oldboy (2013)
DE OLIFANT EN DE SLAK
OLIVER TWIST
OLIVETTI 82
OLIVIER ETC.
OLIVIER OLIVIER
El olivo
EL OLVIDO
Olympus Has Fallen
Om de wereld in 50 concerten
OMAGH
Omar
Omar m'a tuer
L' OMBRE DU DOUTE
THE OMEN 666
HET OMGEKEERDE PERSPECTIEF (INVERTED PERSPECTIVE)
DE OMWEG
ON A CLEAR DAY
ON CONNAÎT LA CHANSON
ON DEADLY GROUND
ON THE BEAT
ON THE LINE
ON THE MOVE — MIGRATIE IN EUROPA
On the Other Side
On the Road
ONCE
ONCE IN A LIFETIME
Once Upon a Forest
ONCE UPON A TIME IN AMERICA
Once Upon A Time in Anatolia
ONCE UPON A TIME IN CHINA
ONCE UPON A TIME IN MEXICO
ONCE UPON A TIME...WHEN WE WERE COLOURED
ONCE WERE WARRIORS
Onder de oppervlakte
Onder het hart
Onder ons
HET ONDERGRONDS ORKEST (THE UNDERGROUND ORCHESTRA)
ONDINE
THE ONE
One Day
One Day When the Rain Falls (Rumah dan musin hujan)
One Direction: This Is Us
ONE FINE DAY
One Floor Below (Previously Unreleased)
One for the Money
ONE HOUR PHOTO
The One I Love
One Life
ONE MISSED CALL
ONE NIGHT STAND
ONE PERFECT DAY
ONE WAY TICKET TO OBLIVION
ONG-BAK: MUAY THAI WARRIOR
Only God Forgives
Only Lovers Left Alive
The Only Son
ONLY THE STRONG
ONLY YOU
ONTDAAN
De ontmaagding van Eva van End
De ontsnapping
ONZE EEUW
Onze jongens
DE OOGST VAN DE STILTE
OOGVERBLINDEND
Oorlogsgeheimen
OORLOGSRUST
OORLOGSWINTER
OP AFBETALING
OP EIGEN HOUTJE
OPAL DREAM
OPEN HEARTS
OPEN RANGE
Open Up to Me
OPEN WATER
OPERA JAWA
Operatie Noordpool
OPERATION DUMBO DROP
THE OPPOSITE OF SEX
ORA O MAI PIÙ
ORANGE COUNTY
ORBIS PICTUS
DE ORDENING
ORDINARY DECENT CRIMINAL
ORDINARY MAN
EL ORFANATO
ORGAZMO
Orla de kikkerslikker 3D
ORLANDO
ORPHAN
Orpheline (Arnaud des Pallières en Christelle Berthevas over)
OS MUTANTES
OSAMA
OSCAR AND LUCINDA
OSCAR ET LA DAME ROSE
Oscuro animal
Oslo, 31 August
OSMOSIS JONES
OSS 117: RIO NE REPOND PLUS
OSSOS
THE OSTERMAN WEEKEND
OSWALD
OTHELLO
THE OTHER FINAL
THE OTHER GUYS
THE OTHER MAN
The Other Side (Roberto Minervini over)
The Other Side of Hope
The Other Side of Sleep
THE OTHER SISTER
The Other Woman
THE OTHERS
Otto is een neushoorn
OUDE TONGEN
Ouija
Ouija: Origin Of Evil
Our Beloved Month of August
OUR DAILY BREAD
Our Grand Despair
Our Idiot Brother
Our Kind of Traitor
Our Little Sister (Hirokazu Kore-eda over)
Our Nixon
Out 1
OUT COLD
Out of Love
Out of Nature
OUT OF SIGHT
Out of the Furnace
OUT OF TIME
THE OUT-OF-TOWNERS
OUTBREAK
OUTSIDE PROVIDENCE
Ouwehoeren
Over Canto
OVER HER DEAD BODY
OVER HET MET GEWEREN IN DE LUCHT VUREN
OVER MIJN LIPPEN
OVER THE HEDGE
Overdrive
De overgave
Overlord
An Oversimplification of Her Beauty
OYUN
Oz the Great and Powerful
OZU ANNIVERSARY COLLECTION