Rester vertical
Raw
Get Out
Quality Time
The Other Side of Hope
Suspense in de provincie

OLIVIER OLIVIER

Frankrijk, 1992 | Agnieszka Holland
In de nieuwe film van Agnieszka Holland, Olivier Olivier, wordt de kijker geconfronteerd met de duistere krachten binnen een Frans plattelandsgezin. De film lijkt op het eerste gezicht minder schokkend dan zijn voorganger Europa, Europa over een joodse jongen die bij de Hitlerjugend terecht komt. De Poolse regisseuse maakt echter in haar laatste film wederom duidelijk dat het kwaad juist in gewone mensen schuilt.

"Ik heb in geen jaren een film gezien die me een schok geeft. [...] Er zijn teveel beelden en er is te weinig passie", zei Agnieszka Holland enkele jaren geleden in een interview. Zelf gaat ze in haar films passie en shockerende toestanden niet uit de weg. Een groot gedeelte van Hollands oeuvre gaat slechts indirect over politiek; het accent ligt meer op de vreemde dwalingen van het menselijk gedrag. En juist dat accent was veel bedreigender voor de Tsjechische en Poolse overheden die de filmcarrière van Agnieszka Holland probeerden te dwarsbomen. Want is een film die uitgaat van het kwaad in de mens niet veel gevaarlijker dan een eendimensionaal politiek pamflet?
Agnieszka Holland bleef na haar opleiding aan de Praagse filmacademie in Tsjechoslowakije omdat het filmklimaat er beter was dan in Polen. Nadat ze in 1971 een paar weken lang in de Tsjechisch gevangenis was beland, keerde ze terug naar Polen. Ze werkte aanvankelijk als Andrzej Wajda's assistent, o.a. voor diens Man van marmer (1977). Ze debuteerde in 1979 met Acteurs uit de provincie, maar haar volgende twee films Koorts (1980) en Een vrouw alleen (1987) werden verboden in Polen. Toen in 1981 de staat van beleg werd afgekondigd in Polen was Holland toevallig in Zweden en nadat ze enkele openhartige interviews had gegeven, besloot ze niet meer terug te keren naar haar geboorteland. Ze kwam uiteindelijk in Parijs terecht waar ze aan het scenario van Wajda's Danton (1982) werkte. Een paar jaar later maakte ze met voornamelijk Duitse financiering Bittere oogst (1985). Het onderwerp van de film zet alvast de toon voor de rest van het werk dat Holland in ballingschap zal maken. Een bekrompen Duitse katholieke boer biedt onderdak aan een joodse vrouw die op het nippertje aan een concentratiekamp is ontsnapt. Tussen hen ontstaat een gecompliceerde relatie met seksuele ondertonen. Een priester doden (1987) onderzoekt de motieven die een Poolse kapitein ertoe dreven een priester dood te martelen. De absurde belevenissen van Salomon Perel in de Hitlerjugend, net als die van Een priester doden waargebeurd, vormen de basis voor Europa, Europa. Stuk voor stuk onderwerpen die de kijker niet onberoerd laten.

Wreedheid
Hollands laatste film Olivier Olivier is eveneens gebaseerd op een waargebeurde geschiedenis. De idyllische beginscène waarin Oliver en zijn zus Nadine door het wuivende gras huppelen, is slechts een schijnbeweging van de Poolse regisseuse. Al snel blijkt dat Olivier een ongezond sterke band heeft met zijn moeder en dat Nadine er nog wel eens bij inschiet. Holland zet in een paar scènes een schrijnende situatie neer, die er niet beter op wordt wanneer de kleine Olivier spoorloos verdwijnt. Zijn moeders wanhoop krijgt psychotische dimensies, zijn vader vertrekt naar Tsjaad en zijn zuster ontwikkelt bovennatuurlijke krachten. De regisseuse legt genadeloos de hartstochtelijke drijfveren binnen het gezin bloot, die op hun hoogtepunt komen als de psychose van de moeder zich op Nadine richt. Ondanks de wreedheid van de moeder ontstaat er na verloop van tijd toch een wankel evenwicht tussen haar en Nadine. Van dit evenwicht blijft weinig over als tegelijkertijd de vader en Olivier terugkeren. Olivier is een Parijse straatjongen geworden die nergens voor terugdeinst, maar zijn moeder is dolgelukkig. Hoewel Nadine en haar vader aanvankelijk hun twijfels hebben, weet Olivier ook hen te overtuigen.
Daarmee is de zaak nog niet opgelost want Agnieszka Holland snijdt graag uiterlijk vertoon weg en laat de minder fijne kanten van de mens zien. Ze bewijst met Olivier Olivier dat een film niet perse over nazi's en stalinisten hoeft te gaan om dat te doen. De manier waarop ze psychologische en uiteindelijk ook fysieke gruwelen laat plaatsvinden in een doodgewoon provinciaal Frans gezin doet soms denken aan de subtiel opgebouwde suspense van Hitchcock. Hollands simpel menselijk drama, in beeld gezet door een heerlijk onopvallende cameravoering, is een welkome afwisseling op films als Wenders Until the end of the world en Soderberghs KAFKA waarin de vormgeving het wint van de inhoud. Of zoals Agnieszka Holland het zegt: teveel beelden, te weinig passie. Zelf is ze er in ieder geval niet schuldig aan.

Thessa Mooij



top
OLIVIER OLIVIER

Januari 1993 #130

Produktie
Marie-Laure Reyre
Christian Ferry
Regie en scenario
Agnieszka Holland
Camera
Bernard Zitzermann
Geluid
Pierre Befve
Montage
Isabelle Lorente
Muziek
Zbigniew Preisner
Met
François Cluzet
Brigitte Roüan
Grégoire Colin
Marina Golovine e.a.

Kleur, 110 minuten

Distributie
Cor Koppies Filmdistribution
Te zien
vanaf 14 of 21 januari

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


O

O AMOR NATURAL
O apóstolo
O BROTHER, WHERE ART THOU?
O FANTASMA
O PRIMEIRO DIA
O SANGUE
O'HORTEN
THE O.J. SIMPSON STORY
O.K. GARAGE
The OA
OASIS
Oasis: Supersonic
OBER
THE OBJECT OF MY AFFECTION
Oblivion
Ocaso
OCCIDENT
OCEAN WORLD 3D
OCEAN'S 13
OCEAN'S ELEVEN
OCEAN'S TWELVE
OCEANS
OCTOBER SKY
Oculus
THE ODD COUPLE II
ODESSA... ODESSA!
L' ODEUR DE LA PAPAYE VERTE
L' odyssée
OEROEG
OESTERS VAN NAM KEE
OF FREAKS AND MEN
Of Horses and Men
Of ik gek ben
OFF SCREEN
Office Christmas Party
OFFICE KILLER
OFFICE SPACE
Offline
OFFSIDE
Les ogres
Oh Boy
OH HAPPY DAY
OI! WARNING
Old Cats
OLD DOGS
THE OLD MAN WHO READ LOVE STORIES
OLD SCHOOL
Oldboy
OLDBOY (2003)
Oldboy (2013)
DE OLIFANT EN DE SLAK
OLIVER TWIST
OLIVETTI 82
OLIVIER ETC.
OLIVIER OLIVIER
El olivo
EL OLVIDO
Olympus Has Fallen
Om de wereld in 50 concerten
OMAGH
Omar
Omar m'a tuer
L' OMBRE DU DOUTE
THE OMEN 666
HET OMGEKEERDE PERSPECTIEF (INVERTED PERSPECTIVE)
DE OMWEG
ON A CLEAR DAY
ON CONNAÎT LA CHANSON
ON DEADLY GROUND
ON THE BEAT
ON THE LINE
ON THE MOVE — MIGRATIE IN EUROPA
On the Other Side
On the Road
ONCE
ONCE IN A LIFETIME
Once Upon a Forest
ONCE UPON A TIME IN AMERICA
Once Upon A Time in Anatolia
ONCE UPON A TIME IN CHINA
ONCE UPON A TIME IN MEXICO
ONCE UPON A TIME...WHEN WE WERE COLOURED
ONCE WERE WARRIORS
Onder de oppervlakte
Onder het hart
Onder ons
HET ONDERGRONDS ORKEST (THE UNDERGROUND ORCHESTRA)
ONDINE
THE ONE
One Day
One Day When the Rain Falls (Rumah dan musin hujan)
One Direction: This Is Us
ONE FINE DAY
One Floor Below (Previously Unreleased)
One for the Money
ONE HOUR PHOTO
The One I Love
One Life
ONE MISSED CALL
ONE NIGHT STAND
ONE PERFECT DAY
ONE WAY TICKET TO OBLIVION
ONG-BAK: MUAY THAI WARRIOR
Only God Forgives
Only Lovers Left Alive
The Only Son
ONLY THE STRONG
ONLY YOU
ONTDAAN
De ontmaagding van Eva van End
De ontsnapping
ONZE EEUW
Onze jongens
DE OOGST VAN DE STILTE
OOGVERBLINDEND
Oorlogsgeheimen
OORLOGSRUST
OORLOGSWINTER
OP AFBETALING
OP EIGEN HOUTJE
OPAL DREAM
OPEN HEARTS
OPEN RANGE
Open Up to Me
OPEN WATER
OPERA JAWA
Operatie Noordpool
OPERATION DUMBO DROP
THE OPPOSITE OF SEX
ORA O MAI PIÙ
ORANGE COUNTY
ORBIS PICTUS
DE ORDENING
ORDINARY DECENT CRIMINAL
ORDINARY MAN
EL ORFANATO
ORGAZMO
Orla de kikkerslikker 3D
ORLANDO
ORPHAN
Orpheline (Arnaud des Pallières en Christelle Berthevas over)
OS MUTANTES
OSAMA
OSCAR AND LUCINDA
OSCAR ET LA DAME ROSE
Oscuro animal
Oslo, 31 August
OSMOSIS JONES
OSS 117: RIO NE REPOND PLUS
OSSOS
THE OSTERMAN WEEKEND
OSWALD
OTHELLO
THE OTHER FINAL
THE OTHER GUYS
THE OTHER MAN
The Other Side (Roberto Minervini over)
The Other Side of Hope
The Other Side of Sleep
THE OTHER SISTER
The Other Woman
THE OTHERS
Otto is een neushoorn
OUDE TONGEN
Ouija
Ouija: Origin Of Evil
Our Beloved Month of August
OUR DAILY BREAD
Our Grand Despair
Our Idiot Brother
Our Kind of Traitor
Our Little Sister (Hirokazu Kore-eda over)
Our Nixon
Out 1
OUT COLD
Out of Love
Out of Nature
OUT OF SIGHT
Out of the Furnace
OUT OF TIME
THE OUT-OF-TOWNERS
OUTBREAK
OUTSIDE PROVIDENCE
Ouwehoeren
Over Canto
OVER HER DEAD BODY
OVER HET MET GEWEREN IN DE LUCHT VUREN
OVER MIJN LIPPEN
OVER THE HEDGE
De overgave
Overlord
An Oversimplification of Her Beauty
OYUN
Oz the Great and Powerful
OZU ANNIVERSARY COLLECTION