Wonder Woman
Broers
La región salvaje
En amont du fleuve
Daughters of the Dust
Bekentenis op een typemachine

OLIVETTI 82

België/Nederland, 2001 | Rudi Van den Bossche
Na het toneelstuk en de roman nu ook de film: Rudi Van den Bossche vertaalde Eriek Verpale's Olivetti 82 op boeiende, maar ook wat onderkoelde wijze naar het doek.

"Everyone has something to hide", waarschuwt de poster van Olivetti 82. Geen geheimen die zich graag laten onthullen, als je de eerste beelden mag geloven. Bloederig water, handen die zich nerveus schoonwassen, een donkere kamer vol bedrukte gezichten. Met borrelende basgeluiden op de soundtrack duikt de film de diepte in wanneer hoofdpersonage Bernard (Dirk Roofthooft) gearresteerd wordt. Op het politiebureau mag hij zijn troebele levensgeschiedenis bij wijze van bekentenis op papier zetten — inderdaad, tikkend op een Olivetti type 82.
Het gaat er behoorlijk fatalistisch aan toe in dit debuut van de Belgische regisseur Rudi Van den Bossche. Bernard ziet zichzelf tot mislukken gedoemd door zijn zorgelijke, naoorlogse jeugd: half-joods, half-Canadees, niets compleet. Een meer dan normale affectie voor zijn zusje, een schuldcomplex als gevolg van haar gewelddadige dood en het gemis aan moederliefde stomen de jongen verder klaar voor een sombere toekomst.

Maria-verschijning
Van den Bossche en co-scenariste Ilse Somers baseerden hun zwartgallige script op het gelijknamige boek en toneelstuk van Eriek Verpale. Wat in het theater een monoloog was, zou op het doek aanvankelijk een Kammerspiel voor drie acteurs worden à la Claude Millers Garde à vue. Na veel herschrijven en schaven werd deze beperking opgegeven. Olivetti 82 gaat nu in vogelvlucht over de verschillende plaatsen en fasen van Bernards leven, waarmee de noodlottige bestemming van dat leven nog eens benadrukt wordt.
De film laat zich in dit opzicht gemakkelijk vergelijken met het thematische en formeel verwante De grot (Martin Koolhoven). Maar anders dan zijn collega weet Van den Bossche wel degelijk heden en verleden soepel met elkaar te verbinden. Hij hanteert een sobere stijl, waarbij enkele goed gemikte shots volstaan om een sfeer of locatie te scheppen, en je vaak met een simpele camerabeweging van de ene flashback in de andere belandt. Olivetti 82 heeft een kalm en nergens geforceerd tempo, en 88 minuten blijken warempel genoeg om het kind, de jongen en de man Bernard te leren kennen.
Voor zover dat überhaupt mogelijk is, want Bernard heeft nogal wat tegenstrijdige trekjes. Dat blijkt vooral tegen het eind van de film, wanneer zijn bekentenis en de beelden elkaar gaan tegenspreken. Een eenvoudige truc, die het personage raadselachtiger en donkerder maakt dan hij overkomt. Suggestie en onopvallende symboliek (let op de Maria-verschijning in een van de eerste scènes!) zijn troef in Olivetti 82, en de personages vormen op die regel geen uitzondering.
Dat kan boeiend werken maar ook frustrerend. Het ligt er maar aan wat je als toeschouwer verwacht. In weerwil van alle geloofwaardige misère en de solide acteerprestaties ontroert de film nauwelijks, daarvoor is het allemaal net iets te gestileerd, te onbestemd en puzzel-achtig. Maar wie strakke kaders vol grijs, blauw en jaren vijftig-bruin wel kan waarderen en graag genoegen neemt met een vaag melancholiek gevoel, vindt in Olivetti 82 wellicht een film naar wens. Geen wereldschokkende eersteling, maar negeren zou zonde zijn.

Kevin Toma



top
OLIVETTI 82

Januari 2002 #229

Productie
Antonino Lombardo
Marc Barry
Ilana Netty
Rein Boumans
Regie
Rudi Van den Bossche
Scenario
Ilse Somers
Rudi Van den Bossche
Camera
Richard van Oosterhout
Goert Giltaij
Montage
Ludo Troch
Art direction
Jean-Paul van Calster
Johan van Essche
Muziek
Wim de Wilde
Met
Dirk Roofthooft
Hilde Heijnen
Hans de Munter
Peter Gorissen
Ingrid de Vos
Rifka Lodeizen
Gijs Scholten van Aschat

Kleur, 88 minuten

Distributie
C-Films Distribution
Te zien
vanaf 17 januari

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


O

O AMOR NATURAL
O apóstolo
O BROTHER, WHERE ART THOU?
O FANTASMA
O PRIMEIRO DIA
O SANGUE
O'HORTEN
THE O.J. SIMPSON STORY
O.K. GARAGE
The OA
OASIS
Oasis: Supersonic
OBER
THE OBJECT OF MY AFFECTION
Oblivion
Ocaso
OCCIDENT
OCEAN WORLD 3D
OCEAN'S 13
OCEAN'S ELEVEN
OCEAN'S TWELVE
OCEANS
OCTOBER SKY
Oculus
THE ODD COUPLE II
ODESSA... ODESSA!
L' ODEUR DE LA PAPAYE VERTE
L' odyssée
OEROEG
OESTERS VAN NAM KEE
OF FREAKS AND MEN
Of Horses and Men
Of ik gek ben
OFF SCREEN
Office Christmas Party
OFFICE KILLER
OFFICE SPACE
Offline
OFFSIDE
Les ogres
Oh Boy
OH HAPPY DAY
OI! WARNING
Okja (Bong Joon-ho over)
Old Cats
OLD DOGS
THE OLD MAN WHO READ LOVE STORIES
OLD SCHOOL
Oldboy
OLDBOY (2003)
Oldboy (2013)
DE OLIFANT EN DE SLAK
OLIVER TWIST
OLIVETTI 82
OLIVIER ETC.
OLIVIER OLIVIER
El olivo
EL OLVIDO
Olympus Has Fallen
Om de wereld in 50 concerten
OMAGH
Omar
Omar m'a tuer
L' OMBRE DU DOUTE
THE OMEN 666
HET OMGEKEERDE PERSPECTIEF (INVERTED PERSPECTIVE)
DE OMWEG
ON A CLEAR DAY
ON CONNAÎT LA CHANSON
ON DEADLY GROUND
ON THE BEAT
ON THE LINE
ON THE MOVE — MIGRATIE IN EUROPA
On the Other Side
On the Road
ONCE
ONCE IN A LIFETIME
Once Upon a Forest
ONCE UPON A TIME IN AMERICA
Once Upon A Time in Anatolia
ONCE UPON A TIME IN CHINA
ONCE UPON A TIME IN MEXICO
ONCE UPON A TIME...WHEN WE WERE COLOURED
ONCE WERE WARRIORS
Onder de oppervlakte
Onder het hart
Onder ons
HET ONDERGRONDS ORKEST (THE UNDERGROUND ORCHESTRA)
ONDINE
THE ONE
One Day
One Day When the Rain Falls (Rumah dan musin hujan)
One Direction: This Is Us
ONE FINE DAY
One Floor Below (Previously Unreleased)
One for the Money
ONE HOUR PHOTO
The One I Love
One Life
ONE MISSED CALL
ONE NIGHT STAND
ONE PERFECT DAY
ONE WAY TICKET TO OBLIVION
ONG-BAK: MUAY THAI WARRIOR
Only God Forgives
Only Lovers Left Alive
The Only Son
ONLY THE STRONG
ONLY YOU
ONTDAAN
De ontmaagding van Eva van End
De ontsnapping
ONZE EEUW
Onze jongens
DE OOGST VAN DE STILTE
OOGVERBLINDEND
Oorlogsgeheimen
OORLOGSRUST
OORLOGSWINTER
OP AFBETALING
OP EIGEN HOUTJE
OPAL DREAM
OPEN HEARTS
OPEN RANGE
Open Up to Me
OPEN WATER
OPERA JAWA
Operatie Noordpool
OPERATION DUMBO DROP
THE OPPOSITE OF SEX
ORA O MAI PIÙ
ORANGE COUNTY
ORBIS PICTUS
DE ORDENING
ORDINARY DECENT CRIMINAL
ORDINARY MAN
EL ORFANATO
ORGAZMO
Orla de kikkerslikker 3D
ORLANDO
ORPHAN
Orpheline (Arnaud des Pallières en Christelle Berthevas over)
OS MUTANTES
OSAMA
OSCAR AND LUCINDA
OSCAR ET LA DAME ROSE
Oscuro animal
Oslo, 31 August
OSMOSIS JONES
OSS 117: RIO NE REPOND PLUS
OSSOS
THE OSTERMAN WEEKEND
OSWALD
OTHELLO
THE OTHER FINAL
THE OTHER GUYS
THE OTHER MAN
The Other Side (Roberto Minervini over)
The Other Side of Hope
The Other Side of Sleep
THE OTHER SISTER
The Other Woman
THE OTHERS
Otto is een neushoorn
OUDE TONGEN
Ouija
Ouija: Origin Of Evil
Our Beloved Month of August
OUR DAILY BREAD
Our Grand Despair
Our Idiot Brother
Our Kind of Traitor
Our Little Sister (Hirokazu Kore-eda over)
Our Nixon
Out 1
OUT COLD
Out of Love
Out of Nature
OUT OF SIGHT
Out of the Furnace
OUT OF TIME
THE OUT-OF-TOWNERS
OUTBREAK
OUTSIDE PROVIDENCE
Ouwehoeren
Over Canto
OVER HER DEAD BODY
OVER HET MET GEWEREN IN DE LUCHT VUREN
OVER MIJN LIPPEN
OVER THE HEDGE
De overgave
Overlord
An Oversimplification of Her Beauty
OYUN
Oz the Great and Powerful
OZU ANNIVERSARY COLLECTION