I Am Not Your Negro
In the Crosswind
Little Men
Austerlitz
Auf einmal
Schaap zonder ruggengraat

OLIVER TWIST

Engeland/Tsjechië/Frankrijk/Italië, 2005 | Roman Polanski
Na meer dan dertig adaptaties van Dickens' klassieker Oliver Twist nam Roman Polanski de handschoen op. Die heeft hij nooit meer weggelegd, blijkt uit de zachte en weinig dramatische versie die hij heeft afgeleverd.

Oliver Twist is geen belhamel, geen vlerk, geen vlegel en geen schobbejak. In al zijn prepuberale goedheid kan Charles Dickens' — en nu ook Roman Polanski's — alter ego elk moment gezegend worden met een nieuwe onbevlekte ontvangenis.
Polanski's versie begint als Twist na zes jaar bij een boer te zijn ondergebracht weer terugkeert in het weeshuis waaruit hij drie jaar na zijn geboorte moest vertrekken. Hij heeft de beste bedoelingen maar het lot keert zich tegen hem: Oliver (Barney Clark) trekt aan het kortste eind als het erom gaat wie de zaalopzichter na het avondeten om een tweede bord pap moet vragen. Twist wordt uit het weeshuis verwijderd en komt via een weinig toeschietelijk gezin en een vluchtpoging uiteindelijk in Londen terecht. Daar ontmoet hij Fagin, een oude oplichter die een huishouden van tasjesrovers en zakkenrollers bestiert. Oliver leert wekenlang achter gesloten deuren hoe hij zakken leeg haalt, maar wordt bij de eerste de beste praktijkles door de politie opgepakt. De bestolen schrijver Brownlow is echter zodanig onder de indruk van Oliver dat hij de jongen onder zijn hoede neemt. Fagin echter is niet van plan Oliver zo maar te laten gaan.
De kracht van Polanski's film zit in de realistische karakterschetsen: pure goedheid en pure slechtheid is zeldzaam, in weerwil van de gebruikelijke clichés over de Londense samenleving aan het eind van de achttiende eeuw. Met name Fagins handelen (Ben Kingsley), die gemakkelijk als een ellendige egoïst had kunnen worden afgeschilderd, is niet op een eenvoudig motief vast te pinnen.

Zak botten
De ergernis zet niettemin snel in. Ergens in het begin van de film noemt iemand Oliver 'een zak botten'. Profetische woorden blijkt later want Oliver is een personage zonder enige ruggengraat: alles overkomt hem, hij gaat nergens tegenin maar ligt bij het eerste zuchtje wind op de grond te jammeren. Dat is terug te voeren op Dickens' versie van het verhaal maar dat is geen excuus voor Polanski. Met Olivers stilstand — hij komt alleen in beweging als anderen hem daartoe dwingen — mist het verhaal urgentie.
Nee, dan Les quatre cent coups van Truffaut, net als Oliver Twist voor Dickens een egodocument, waarin Antoine Doinel dezelfde tegenslagen overwint. Niet door als een schaap alles te slikken maar door keuzes te maken. Natuurlijk is volledige lotsbeschikking voor een individu een filmische utopie maar Oliver Twists slachtofferschap geeft een voorspelbaarheid aan Polanski's verfilming. Waarom moeten we de volgende scène kennen? De aandacht dwaalt af naar de omringende personages, naar Bill Sykes (Jamie Foreman), die in zijn onvoorspelbaarheid en brutaliteit echt gevaarlijk wordt. Of naar het personage van Artful Dodger (Harry Eden) die veel boeiender is dan Twist.
Dickens' analyse van politieke en sociale machinaties ten spijt, is op Polanski's Oliver Twist heel wat af te dingen als het om elementaire spanning en dramatiek gaat.

Ronald Rovers



top
OLIVER TWIST

November 2005 #271

Productie
Robert Benmussa
Roman Polanski
Alain Sarde
Regie
Roman Polanski
Scenario
Ronald Harwood
Camera
Pawel Edelman
Montage
Hervé de Luze
Muziek
Rachel Portman
Art direction
Jindrich Kocí
Met
Ben Kingsley
Barney Clark
Leanne Rowe
Mark Strong
Jamie Foreman

Kleur, 130 minuten

Distributie
A-Film
Te zien
vanaf 27 oktober

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


O

O AMOR NATURAL
O apóstolo
O BROTHER, WHERE ART THOU?
O FANTASMA
O PRIMEIRO DIA
O SANGUE
O'HORTEN
THE O.J. SIMPSON STORY
O.K. GARAGE
The OA
OASIS
Oasis: Supersonic
OBER
THE OBJECT OF MY AFFECTION
Oblivion
Ocaso
OCCIDENT
OCEAN WORLD 3D
OCEAN'S 13
OCEAN'S ELEVEN
OCEAN'S TWELVE
OCEANS
OCTOBER SKY
Oculus
THE ODD COUPLE II
ODESSA... ODESSA!
L' ODEUR DE LA PAPAYE VERTE
L' odyssée
OEROEG
OESTERS VAN NAM KEE
OF FREAKS AND MEN
Of Horses and Men
Of ik gek ben
OFF SCREEN
Office Christmas Party
OFFICE KILLER
OFFICE SPACE
Offline
OFFSIDE
Les ogres
Oh Boy
OH HAPPY DAY
OI! WARNING
Old Cats
OLD DOGS
THE OLD MAN WHO READ LOVE STORIES
OLD SCHOOL
Oldboy
OLDBOY (2003)
Oldboy (2013)
DE OLIFANT EN DE SLAK
OLIVER TWIST
OLIVETTI 82
OLIVIER ETC.
OLIVIER OLIVIER
El olivo
EL OLVIDO
Olympus Has Fallen
Om de wereld in 50 concerten
OMAGH
Omar
Omar m'a tuer
L' OMBRE DU DOUTE
THE OMEN 666
HET OMGEKEERDE PERSPECTIEF (INVERTED PERSPECTIVE)
DE OMWEG
ON A CLEAR DAY
ON CONNAÎT LA CHANSON
ON DEADLY GROUND
ON THE BEAT
ON THE LINE
ON THE MOVE — MIGRATIE IN EUROPA
On the Other Side
On the Road
ONCE
ONCE IN A LIFETIME
Once Upon a Forest
ONCE UPON A TIME IN AMERICA
Once Upon A Time in Anatolia
ONCE UPON A TIME IN CHINA
ONCE UPON A TIME IN MEXICO
ONCE UPON A TIME...WHEN WE WERE COLOURED
ONCE WERE WARRIORS
Onder de oppervlakte
Onder het hart
Onder ons
HET ONDERGRONDS ORKEST (THE UNDERGROUND ORCHESTRA)
ONDINE
THE ONE
One Day
One Day When the Rain Falls (Rumah dan musin hujan)
One Direction: This Is Us
ONE FINE DAY
One Floor Below (Previously Unreleased)
One for the Money
ONE HOUR PHOTO
The One I Love
One Life
ONE MISSED CALL
ONE NIGHT STAND
ONE PERFECT DAY
ONE WAY TICKET TO OBLIVION
ONG-BAK: MUAY THAI WARRIOR
Only God Forgives
Only Lovers Left Alive
The Only Son
ONLY THE STRONG
ONLY YOU
ONTDAAN
De ontmaagding van Eva van End
De ontsnapping
ONZE EEUW
Onze jongens
DE OOGST VAN DE STILTE
OOGVERBLINDEND
Oorlogsgeheimen
OORLOGSRUST
OORLOGSWINTER
OP AFBETALING
OP EIGEN HOUTJE
OPAL DREAM
OPEN HEARTS
OPEN RANGE
Open Up to Me
OPEN WATER
OPERA JAWA
Operatie Noordpool
OPERATION DUMBO DROP
THE OPPOSITE OF SEX
ORA O MAI PIÙ
ORANGE COUNTY
ORBIS PICTUS
DE ORDENING
ORDINARY DECENT CRIMINAL
ORDINARY MAN
EL ORFANATO
ORGAZMO
Orla de kikkerslikker 3D
ORLANDO
ORPHAN
Orpheline (Arnaud des Pallières en Christelle Berthevas over)
OS MUTANTES
OSAMA
OSCAR AND LUCINDA
OSCAR ET LA DAME ROSE
Oscuro animal
Oslo, 31 August
OSMOSIS JONES
OSS 117: RIO NE REPOND PLUS
OSSOS
THE OSTERMAN WEEKEND
OSWALD
OTHELLO
THE OTHER FINAL
THE OTHER GUYS
THE OTHER MAN
The Other Side (Roberto Minervini over)
The Other Side of Hope
The Other Side of Sleep
THE OTHER SISTER
The Other Woman
THE OTHERS
Otto is een neushoorn
OUDE TONGEN
Ouija
Ouija: Origin Of Evil
Our Beloved Month of August
OUR DAILY BREAD
Our Grand Despair
Our Idiot Brother
Our Kind of Traitor
Our Little Sister (Hirokazu Kore-eda over)
Our Nixon
Out 1
OUT COLD
Out of Love
Out of Nature
OUT OF SIGHT
Out of the Furnace
OUT OF TIME
THE OUT-OF-TOWNERS
OUTBREAK
OUTSIDE PROVIDENCE
Ouwehoeren
Over Canto
OVER HER DEAD BODY
OVER HET MET GEWEREN IN DE LUCHT VUREN
OVER MIJN LIPPEN
OVER THE HEDGE
De overgave
Overlord
An Oversimplification of Her Beauty
OYUN
Oz the Great and Powerful
OZU ANNIVERSARY COLLECTION