La mort de Louis XIV
Nocturama (Previously Unreleased)
Certain Women (Previously Unreleased)
L'amant double
Dunkirk
Van oude mensen en dingen die voorbij gaan

ODESSA... ODESSA!

Israël/Frankrijk, 2005 | Michale Boganim
Odessa is geen stad maar een gemoedstoestand, opgeroepen door de melancholische travelogue Odessa... Odessa! van Michale Boganim.

Soms duikt hij even op in Odessa... Odessa!, de droomachtige travelogue van Michale Boganim, die ons van Odessa aan de Zwarte Zee voert naar Brighton Beach in Brooklyn en de Israëlische badplaats Ashdod. Hij schiet als een schim voorbij, zijn hand aan zijn koffer: Ahasverus, de eeuwig zwervende Jood. Volgens de legende vervloekt omdat hij Jezus de toegang tot zijn huis ontzegde, toen die vroeg daar even te mogen rusten tijdens zijn kruisweg. Tot de terugkomst van Christus (de letterlijke Griekse vertaling van het Hebreeuwse 'messias') zou hij gedoemd zijn over de aardbol te zwerven.
Zijn voetstappen staan in vele Europese volksverhalen. Volgens sommigen stond hij symbool voor de rusteloos zwervende mens, voor anderen voor de Joodse diaspora en het zionisme in het bijzonder. Goethe interpreteerde de legende als een beschrijving van de moderne verstandsmens die twijfelend zijn weg moet gaan omdat hij niet aan iets hogers gelooft. Voor anderen was het Ahasverus-verhaal een bron van antisemitisme.

Kortegolfradio
In Odessa... Odessa! neemt de wandelende Jood al die gedaanten aan. Michale Boganin proefde de weemoed in haar grootmoeders woorden als zij over haar jeugd in Odessa sprak en besloot op zoek te gaan naar die verhalen. Flarden van verhalen eigenlijk, die net als herinneringen geen logica hebben, maar opduiken en wegrollen als golven. Odessa... Odessa! doet soms nog het meeste denken aan de geluiden van een kortegolfradio. En zo klinkt de film ook letterlijk: vol gekraak en half bekende muziekjes, onbekend Russisch en plotseling het woord voor woord te begrijpen Jiddisch dat je eigen grootmoeder ook kon spreken.
De mensen die Boganin portretteert, vluchtige schetsen van passanten, zijn bijna Beckettiaanse personages. Tot het einde der tijden stamelen zij hun getuigenissen, zingen liedjes van vroeger, hopen op de komst van de Messias. Ze leven in de flashback van hun eigen verleden. Hun Odessa is geen stad, maar een melancholische gemoedstoestand.
Mee met de wind en in de voetstappen van Ahasverus bezocht Boganin ook Little Odessa in het New Yorkse Brooklyn en de Israëlische badplaats Ashdod, waar voor en na de Tweede Wereldoorlog veel Joden naartoe emigreerden op de vlucht voor de ene tiran of de andere verlosser. Dan trekt zij het blauwfilter voor de lens vandaan, alsof de mensen die zij in Odessa filmde de voorouders zijn van de even bejaarde Joden op de boulevard van Brighton Beach. De oude en de nieuwe wereld, in één camerabeweging verbonden en gescheiden.
In het derde deel van het drieluik keert zij terug bij haar grootmoeder in Ashdod. Hier verblindt het zeelicht ons en verlangen we terug naar de duistere, ongrijpbare tradities van een bijna verloren gegane volkscultuur. Nooit staat de camera stil tijdens deze filmische reis, omdat niets vaststaat en echt tastbaar is. Omdat alles voorbij gaat. En omdat dat soms zo verrotte mooi is.

Dana Linssen



top
ODESSA... ODESSA!

April 2006 #276

Productie
Frederik Niedermayer
Marek Rozenbaum
Itai Tamir
Regie en scenario
Michale Boganim
Camera
Jokob Ikhre
Montage
Valerio Brunelli
Koby Nathanal
Geluid
Antoine Brochu
Barbaby Templer

Kleur, 102 minuten

Distributie
Cinema Delicatessen
Te zien
vanaf 6 april

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


O

O AMOR NATURAL
O apóstolo
O BROTHER, WHERE ART THOU?
O FANTASMA
O PRIMEIRO DIA
O SANGUE
O'HORTEN
THE O.J. SIMPSON STORY
O.K. GARAGE
The OA
OASIS
Oasis: Supersonic
OBER
THE OBJECT OF MY AFFECTION
Oblivion
Ocaso
OCCIDENT
OCEAN WORLD 3D
OCEAN'S 13
OCEAN'S ELEVEN
OCEAN'S TWELVE
OCEANS
OCTOBER SKY
Oculus
THE ODD COUPLE II
ODESSA... ODESSA!
L' ODEUR DE LA PAPAYE VERTE
L' odyssée
OEROEG
OESTERS VAN NAM KEE
OF FREAKS AND MEN
Of Horses and Men
Of ik gek ben
OFF SCREEN
Office Christmas Party
OFFICE KILLER
OFFICE SPACE
Offline
OFFSIDE
Les ogres
Oh Boy
OH HAPPY DAY
OI! WARNING
Okja (Bong Joon-ho over)
Old Cats
OLD DOGS
THE OLD MAN WHO READ LOVE STORIES
OLD SCHOOL
Oldboy
OLDBOY (2003)
Oldboy (2013)
DE OLIFANT EN DE SLAK
OLIVER TWIST
OLIVETTI 82
OLIVIER ETC.
OLIVIER OLIVIER
El olivo
EL OLVIDO
Olympus Has Fallen
Om de wereld in 50 concerten
OMAGH
Omar
Omar m'a tuer
L' OMBRE DU DOUTE
THE OMEN 666
HET OMGEKEERDE PERSPECTIEF (INVERTED PERSPECTIVE)
DE OMWEG
ON A CLEAR DAY
ON CONNAÎT LA CHANSON
ON DEADLY GROUND
ON THE BEAT
ON THE LINE
ON THE MOVE — MIGRATIE IN EUROPA
On the Other Side
On the Road
ONCE
ONCE IN A LIFETIME
Once Upon a Forest
ONCE UPON A TIME IN AMERICA
Once Upon A Time in Anatolia
ONCE UPON A TIME IN CHINA
ONCE UPON A TIME IN MEXICO
ONCE UPON A TIME...WHEN WE WERE COLOURED
ONCE WERE WARRIORS
Onder de oppervlakte
Onder het hart
Onder ons
HET ONDERGRONDS ORKEST (THE UNDERGROUND ORCHESTRA)
ONDINE
THE ONE
One Day
One Day When the Rain Falls (Rumah dan musin hujan)
One Direction: This Is Us
ONE FINE DAY
One Floor Below (Previously Unreleased)
One for the Money
ONE HOUR PHOTO
The One I Love
One Life
ONE MISSED CALL
ONE NIGHT STAND
ONE PERFECT DAY
ONE WAY TICKET TO OBLIVION
ONG-BAK: MUAY THAI WARRIOR
Only God Forgives
Only Lovers Left Alive
The Only Son
ONLY THE STRONG
ONLY YOU
ONTDAAN
De ontmaagding van Eva van End
De ontsnapping
ONZE EEUW
Onze jongens
DE OOGST VAN DE STILTE
OOGVERBLINDEND
Oorlogsgeheimen
OORLOGSRUST
OORLOGSWINTER
OP AFBETALING
OP EIGEN HOUTJE
OPAL DREAM
OPEN HEARTS
OPEN RANGE
Open Up to Me
OPEN WATER
OPERA JAWA
Operatie Noordpool
OPERATION DUMBO DROP
THE OPPOSITE OF SEX
ORA O MAI PIÙ
ORANGE COUNTY
ORBIS PICTUS
DE ORDENING
ORDINARY DECENT CRIMINAL
ORDINARY MAN
EL ORFANATO
ORGAZMO
Orla de kikkerslikker 3D
ORLANDO
ORPHAN
Orpheline (Arnaud des Pallières en Christelle Berthevas over)
OS MUTANTES
OSAMA
OSCAR AND LUCINDA
OSCAR ET LA DAME ROSE
Oscuro animal
Oslo, 31 August
OSMOSIS JONES
OSS 117: RIO NE REPOND PLUS
OSSOS
THE OSTERMAN WEEKEND
OSWALD
OTHELLO
THE OTHER FINAL
THE OTHER GUYS
THE OTHER MAN
The Other Side (Roberto Minervini over)
The Other Side of Hope
The Other Side of Sleep
THE OTHER SISTER
The Other Woman
THE OTHERS
Otto is een neushoorn
OUDE TONGEN
Ouija
Ouija: Origin Of Evil
Our Beloved Month of August
OUR DAILY BREAD
Our Grand Despair
Our Idiot Brother
Our Kind of Traitor
Our Little Sister (Hirokazu Kore-eda over)
Our Nixon
Out 1
OUT COLD
Out of Love
Out of Nature
OUT OF SIGHT
Out of the Furnace
OUT OF TIME
THE OUT-OF-TOWNERS
OUTBREAK
OUTSIDE PROVIDENCE
Ouwehoeren
Over Canto
OVER HER DEAD BODY
OVER HET MET GEWEREN IN DE LUCHT VUREN
OVER MIJN LIPPEN
OVER THE HEDGE
Overdrive
De overgave
Overlord
An Oversimplification of Her Beauty
OYUN
Oz the Great and Powerful
OZU ANNIVERSARY COLLECTION