Blade Runner 2049
The Square
Un beau soleil intérieur
The Glass Castle
Kleine ijstijd
George Clooney is zijn haarnetje verloren Groots en onbenullig

O BROTHER, WHERE ART THOU?

Verenigde Staten, 2000 | Joel Coen
'Gebaseerd op de Odysseia van Homerus', zo begint de nieuwste komedie van Joel en Ethan Coen, om vervolgens een niet-aflatende stroom quasi-levenswijsheden en buitenissige onzin over de kijker uit te storten.

Hoeveel gedenkwaardige Coen-momenten zijn er wel niet? "Goooo Eagles!" en de aanloop en val van Waring Hudsucker in The Hudsucker proxy, de bezwete privé-detective (M. Emmet Walsh) in Blood simple, "I lost my train of thoughts here" (de cowboy) in The big Lebowski, de paniekerige glimlach van de autoverkoper (William H. Macy) en de beenderenvermaler in Fargo. Nu mag daar het haarnetje van George Clooney in hun nieuwste komedie O Brother, where art Thou? aan worden toegevoegd.
Joel en Ethan Coen maken films over films, waarin een Verhaal wordt verteld, niet zomaar één, maar een groots, belangwekkend verhaal, als we de prachtig galmende voice-overs moeten geloven. O Brother, where art Thou? heeft in al zijn bescheidenheid de moeder aller verhalen bij de hoorns gevat, Homerus' Odysseia, maar zoals Grote Zaken bij The Coens vaak worden afgewisseld met grandioze nonsens, is deze hoogdravende referentie geen enkele garantie voor een serieuze toonzetting. Integendeel, O Brother, where art Thou? is een opeenstapeling van buitenissigheden, die lijken te zijn ontsproten aan een koortsachtige fantasie.
De bombastische titel ontleenden de Coens aan Preston Sturges' satire Sullivan's travels (1941), waarin een filmregisseur van flauwe komedies ervan droomt ooit een serieus sociaal drama te regisseren, genaamd O Brother, where art Thou? Gezien de geringe hoeveelheid engagement en de hoge dosis onzin in de versie van de Coens moet ook deze referentie als een prachtig staaltje zelfspot worden opgevat. De Coens laten wederom gewichtigheid en trivia hand in hand gaan, maar dit nog steeds briljante uitgangspunt wordt in O Brother overschaduwd door een teveel aan slapstick-achtige taferelen en de op den duur vermoeiende opeenstapeling van excentriciteiten.

Clark Gable
George Clooney bewijst met zijn rol als Everett Ulysses McGill wederom dat hij een groot komisch talent bezit, gefundeerd op zijn sprankelende ironische glimlach. Met zijn dunne, sierlijke snor duidelijk knipogend naar Clark Gable, wisselt hij met het grootste gemak uitspraken als 'It's a fool who looks for logic in the chambers of the human heart' af met uitweidingen over zijn pommade van het merk Dapper Dan, een kleverig goedje waar hij op zijn zachts gezegd geobsedeerd door is.
Oeverloos gezwam is een van de specialisaties van de Coens, maar waar dit in The big Lebowski, de ultieme film over het Grote Niets, een perfecte illustratie is van het vacuüm waar Lebowski zich vrijwillig in bevindt, is het cirkelvormige geleuter in O Brother meer als een gimmick bedoeld, waardoor het aan scherpte verliest. In het sublieme The Hudsucker proxy was de naïviteit van de hoelahoep-uitvinder (Tim Robbins) de motor van de film, en in The big Lebowski was de domheid van Donnie (Steve Buscemi) de katalysator, maar in O Brother voegt de schaapachtige rol van Tim Blake Nelson weinig toe.
Veel van de energie van de film wordt opgeslokt door de wilde avonturen van de hoofdpersonen, drie ontsnapte gevangenen in het Deep South van de jaren dertig, die van een blinde profeet op de treinrails te horen krijgen dat "ze een fortuin zullen vinden, alleen niet het fortuin dat ze zoeken". Op hun zoektocht ontmoeten ze een eenogige, louche bijbelverkoper (John Goodman immer op dreef) die de cycloop moet voorstellen, drie beeldschone sirenen die een van hen (een beetje irritant acterende John Turturro) in een kikker verandert, een gouverneur die met zijn herverkiezing bezig is, de gangster Babyface Nelson, en een gitarist die zijn ziel aan de duivel heeft verkocht. Zelf nemen de drie reizigers ook een singletje op in een muziekstudio waar ze toevallig voorbijkomen, het schitterende lied 'I am a man of constant sorrow', dat vervolgens een onverwachte hit wordt. Muziek is alom aanwezig in de film; de mooie bluegrass-nummers passen goed bij de uitgebleekte beelden, geschoten door cameraman Roger Deakins.
Op die momenten hecht de film zich aan je vast, terwijl de slapstick-achtige scènes zoveel afstand creëren dat je je alleen maar kan verbazen over de ongebreidelde fantasie van de Coens, zonder daar zelf in te worden opgezogen. O Brother is typisch een film die je meerdere malen of in partjes moet zien om langs de overdaad aan krankzinnigheden te kijken, want ergens daarachter schemert de onverwoestbare filosofie van de Coens door: neem het grootse net zo min serieus als het onbenullige, en neem het onbenullige net zo serieus als het grootse.

Zenuwslopend
Deze levenswijsheid is vooral te vinden in de komedies van de Coens. De eersteling van Joel en Ethan Coen, de ijzingwekkende thriller Blood simple (1983), houdt zich verre van ironie. Hun debuut was onmiddellijk een schot in de roos, en de heruitbreng van Blood simple vanaf 30 november is dan ook een uitgelezen kans om dit zenuwslopende, stijlvolle meesterwerk (opnieuw) op het grote doek te bekijken. Een Coen-film kun je niet vaak genoeg zien. De heruitbreng betreft een zogenaamde 'New director's cut', en doordat de film nog niet aan de Nederlandse pers is vertoond, kunnen we hier enkel afgaan op berichten uit Amerika: Blood simple is vier minuten korter! "To take the boring parts out", zo schijnt Joel Coen deze amputatie te hebben verklaard.
De complexe thriller over een rijke bareigenaar in Texas die opdracht geeft zijn vrouw te vermoorden, wordt ingeleid door een conservator, ene Mortimer Young, die opgeeft over de "amazing filmographic techniques" die voor de director's cut zijn toegepast. Deze meneer Young is nep; de Coens hebben hun gevoel voor humor nog lang niet verloren. Verder is de geluidsband gedigitaliseerd en aangevuld met een aantal nieuwe muzieknummers, en zijn de beelden opgepoetst, een nobele daad die de virtuositeit van de film waarschijnlijk alleen maar zal versterken.

Mariska Graveland



top
O BROTHER, WHERE ART THOU?

December 2000 #217

Productie
Ethan Coen
Regie
Joel Coen
Scenario
Ethan & Joel Coen
Camera
Roger Deakins
Montage
Roderick Jaynes
Tricia Cooke
Art direction
Dennis Gassner
Muziek
T Bone Burnett
Met
George Clooney
John Turturro
Tim Blake Nelson
John Goodman
Holly Hunter
Charles Durning

Kleur, 106 minuten

Distributie
UIP
Te zien
vanaf 7 december

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


O

O AMOR NATURAL
O apóstolo
O BROTHER, WHERE ART THOU?
O FANTASMA
O PRIMEIRO DIA
O SANGUE
O'HORTEN
THE O.J. SIMPSON STORY
O.K. GARAGE
The OA
OASIS
Oasis: Supersonic
OBER
THE OBJECT OF MY AFFECTION
Oblivion
Ocaso
OCCIDENT
OCEAN WORLD 3D
OCEAN'S 13
OCEAN'S ELEVEN
OCEAN'S TWELVE
OCEANS
OCTOBER SKY
Oculus
THE ODD COUPLE II
ODESSA... ODESSA!
L' ODEUR DE LA PAPAYE VERTE
L' odyssée
OEROEG
OESTERS VAN NAM KEE
OF FREAKS AND MEN
Of Horses and Men
Of ik gek ben
OFF SCREEN
Office Christmas Party
OFFICE KILLER
OFFICE SPACE
Offline
OFFSIDE
Les ogres
Oh Baby
Oh Boy
OH HAPPY DAY
OI! WARNING
Okja (Bong Joon-ho over)
Old Cats
OLD DOGS
THE OLD MAN WHO READ LOVE STORIES
OLD SCHOOL
OLDBOY (Park Chan-wook)
Oldboy (Park Chan-wook)
Oldboy (Spike Lee)
DE OLIFANT EN DE SLAK
OLIVER TWIST
OLIVETTI 82
OLIVIER ETC.
OLIVIER OLIVIER
El olivo
EL OLVIDO
Olympus Has Fallen
Om de wereld in 50 concerten
OMAGH
Omar
Omar m'a tuer
L' OMBRE DU DOUTE
THE OMEN 666
HET OMGEKEERDE PERSPECTIEF (INVERTED PERSPECTIVE)
DE OMWEG
ON A CLEAR DAY
ON CONNAÎT LA CHANSON
ON DEADLY GROUND
ON THE BEAT
ON THE LINE
ON THE MOVE — MIGRATIE IN EUROPA
On the Other Side
On the Road
ONCE
ONCE IN A LIFETIME
Once Upon a Forest
ONCE UPON A TIME IN AMERICA
Once Upon A Time in Anatolia
ONCE UPON A TIME IN CHINA
ONCE UPON A TIME IN MEXICO
ONCE UPON A TIME...WHEN WE WERE COLOURED
ONCE WERE WARRIORS
Onder de oppervlakte
Onder het hart
Onder ons
HET ONDERGRONDS ORKEST (THE UNDERGROUND ORCHESTRA)
ONDINE
THE ONE
One Day
One Day When the Rain Falls (Rumah dan musin hujan)
One Direction: This Is Us
ONE FINE DAY
One Floor Below (Previously Unreleased)
One for the Money
ONE HOUR PHOTO
The One I Love
One Life
ONE MISSED CALL
ONE NIGHT STAND
ONE PERFECT DAY
ONE WAY TICKET TO OBLIVION
ONG-BAK: MUAY THAI WARRIOR
Only God Forgives
The Only Living Boy in New York
Only Lovers Left Alive
The Only Son
ONLY THE STRONG
ONLY YOU
ONTDAAN
De ontmaagding van Eva van End
De ontsnapping
ONZE EEUW
Onze jongens
DE OOGST VAN DE STILTE
OOGVERBLINDEND
Oorlogsgeheimen
OORLOGSRUST
OORLOGSWINTER
OP AFBETALING
OP EIGEN HOUTJE
OPAL DREAM
OPEN HEARTS
OPEN RANGE
Open Up to Me
OPEN WATER
OPERA JAWA
Operatie Noordpool
OPERATION DUMBO DROP
THE OPPOSITE OF SEX
ORA O MAI PIÙ
ORANGE COUNTY
ORBIS PICTUS
DE ORDENING
ORDINARY DECENT CRIMINAL
ORDINARY MAN
EL ORFANATO
ORGAZMO
Orla de kikkerslikker 3D
ORLANDO
ORPHAN
Orpheline (Arnaud des Pallières en Christelle Berthevas over)
OS MUTANTES
OSAMA
OSCAR AND LUCINDA
OSCAR ET LA DAME ROSE
Oscuro animal
Oslo, 31 August
OSMOSIS JONES
OSS 117: RIO NE REPOND PLUS
OSSOS
THE OSTERMAN WEEKEND
OSWALD
OTHELLO
THE OTHER FINAL
THE OTHER GUYS
THE OTHER MAN
The Other Side (Roberto Minervini over)
The Other Side of Hope
The Other Side of Sleep
THE OTHER SISTER
The Other Woman
THE OTHERS
Otto is een neushoorn
Oude liefde
OUDE TONGEN
Ouija
Ouija: Origin Of Evil
Our Beloved Month of August
OUR DAILY BREAD
Our Grand Despair
Our Idiot Brother
Our Kind of Traitor
Our Little Sister (Hirokazu Kore-eda over)
Our Nixon
Out 1
OUT COLD
Out of Love
Out of Nature
OUT OF SIGHT
Out of the Furnace
OUT OF TIME
THE OUT-OF-TOWNERS
OUTBREAK
OUTSIDE PROVIDENCE
Ouwehoeren
Over Canto
OVER HER DEAD BODY
OVER HET MET GEWEREN IN DE LUCHT VUREN
OVER MIJN LIPPEN
OVER THE HEDGE
Overdrive
De overgave
Overlord
An Oversimplification of Her Beauty
OYUN
Oz the Great and Powerful
OZU ANNIVERSARY COLLECTION