Rester vertical
Raw
Get Out
Quality Time
The Other Side of Hope
Straatfotograaf achter spionnetje

OOGVERBLINDEND

Nederland, 2009 | Cyrus Frisch
Georgina Verbaan en Rutger Hauer voeren in oogverblindend een telefoongesprek. Intiemer en introverter kan het niet in een film. Maar daar binnen staan zij oog in oog met de grote vraagstukken van deze tijd.

Alleen al als je uit het raam naar buiten kijkt, heb je natuurlijk de keuze om niet te kijken. Je kunt je dagen doorbrengen met de gordijnen dicht, in een duister dat net zo donker als een bioscoopzaal is. Voor de Amsterdamse filmmaker Cyrus Frisch is dat geen optie. Hij kijkt naar buiten, hij kijkt naar de wereld, zo intens dat hij de wereld wel moet filmen en deze vervolgens aan dat bioscoopduister overdraagt. Voor zijn nieuwste film oogverblindend (gebaseerd op zijn eigen gelijknamige toneelstuk) deed hij dat heel letterlijk. Net als in zijn vorige, geheel met de mobiele telefoon gefilmde waarom heeft niemand mij verteld dat het zo erg zou worden in afghanistan? (2007) keek hij naar buiten uit het raam van zijn Amsterdamse woning en filmde. Jarenlang. Op film, video, digitaal. Met de precisie van een nieuwsjager en de authentieke trefzekerheid van een filmdichter. Hij verzamelde toevallige beelden die uitgekiende verhalen werden. Van de futiel-breekbare schoonheid van een plastic zak die op het water drijft en zinkt, tot de doorlopende stroom lompe arrestaties in de Amsterdamse Nieuwmarktbuurt.
Het uitgangspunt van oogverblindend is verbluffend simpel: een vrouw (Georgina Verbaan) en een man (Rutger Hauer) voeren een telefoongesprek. Ze kennen elkaar niet. Of toch wel. De introverte intimiteit die die situatie oplevert dwingt ze om diep in hun eigen ziel te kijken en bij de ander te biecht te gaan.

Vogelvrij
Net als in waarom heeft niemand... lijden de personen in oogverblindend aan een bijzondere vorm van filmische straatvrees. Ze kunnen niet naar buiten omdat de wereld ze opeens bedreigend voorkomt, maar ze kunnen ook niet ophouden er (door het oog van de camera dat hun oog wordt) naar te kijken. Binnen en buiten zijn ze vogelvrij. In beide films maakt Frisch min of meer gebruik van dezelfde filmische strategie: hij is een straatfotograaf achter het spionnetje. Hij leent (of moeten we zeggen steelt?) beelden uit de levens van anderen. Schaamteloos. Dwangmatig. Daar is hij in zijn werk vaak door anderen om ter verantwoording geroepen: denk maar terug aan de controverse ik zal je leven eren uit 1997 waarin hij beelden van zijn dode filmmentor Hans Saaltink verwerkte, of het met zwervers, junks en outcasts gefilmde vergeef me uit 2001. Daarom is het niet verwonderlijk dat hij zich in deze film nu zelf ter verantwoording roept. Dé kernvraag van zijn artistieke zoektocht — kijken (en vastleggen) of wegkijken, en is kijken zonder te handelen misschien ook een vorm van wegkijken? — krijgt daarbij een politieke dimensie. De vrouw lijdt onder de schuldvraag waarom zij niets gedaan heeft toen zij een zwerver voor haar raam gek zag worden van de kou. Door haar bekentenis kan de man voor het eerst vertellen dat hij medeschuldig is aan de verdwijning van tienduizenden Argentijnen tijdens de Vuile Oorlog van het Videla-regime.

Oerduister
oogverblindend is in al zijn eenvoud een uiterst wezenlijke film. Vorm en inhoud vloeien naadloos in elkaar over. Het is een film die uit het oerduister geboren wordt, soms alleen maar stem is, dan weer als een omgekeerde flickerfilm uit flarden en vertraagde fotopische lichtflitsen bestaat. Door de directheid van de vaak candid-achtige beelden moet je je ook als toeschouwer bij elk shot, bij elke tekst afvragen of je dit wel wilt zien, kunt zien, en wat het voor jezelf betekent. Hints dat het kat-en-muisspelletje tussen beul en slachtoffer door de man gewoon door de telefoon met deze onbekende jonge vrouw wordt voortgezet, en dat er voor haar misschien een seksuele dimensie aanzit, verwarren veel en verduidelijken meer.
Zelf noemt Frisch oogverblindend overigens een liefdesverhaal en dat is door de onvoorwaardelijke manier waarop deze twee anonieme (of toch niet zo anonieme) tegenspelers en tegenvoeters zich aan elkaar overgeven natuurlijk óók zo. Maar het is ook een liefdesverklaring. Van een filmmaker aan zijn vak. Die met niets anders dan wat hij uit zijn raam waarnam een thriller kan maken, en een essay, en een dagboekfilm. Die Amsterdam anno nu er even grimmig uit kan laten zien als Buenos Aires anno toen. Die van de rimpelingen op het wateroppervlak de morele pijngolven in iemands brein kan maken.

Dana Linssen

Hier (pdf, 82kB) is de tekst van de film na te lezen, die zowel in een Nederlands ondertitelde als een niet-ondertitelde en dus vaak donkere variant in de filmtheaters wordt uitgebracht.



top
OOGVERBLINDEND

September 2009 #313

Productie, regie, scenario, camera en montage
Cyrus Frisch
Met
Georgina Verbaan
Rutger Hauer

Kleur, 90 minuten

Distributie
Filmfreak
Te zien
vanaf 27 augustus

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


O

O AMOR NATURAL
O apóstolo
O BROTHER, WHERE ART THOU?
O FANTASMA
O PRIMEIRO DIA
O SANGUE
O'HORTEN
THE O.J. SIMPSON STORY
O.K. GARAGE
The OA
OASIS
Oasis: Supersonic
OBER
THE OBJECT OF MY AFFECTION
Oblivion
Ocaso
OCCIDENT
OCEAN WORLD 3D
OCEAN'S 13
OCEAN'S ELEVEN
OCEAN'S TWELVE
OCEANS
OCTOBER SKY
Oculus
THE ODD COUPLE II
ODESSA... ODESSA!
L' ODEUR DE LA PAPAYE VERTE
L' odyssée
OEROEG
OESTERS VAN NAM KEE
OF FREAKS AND MEN
Of Horses and Men
Of ik gek ben
OFF SCREEN
Office Christmas Party
OFFICE KILLER
OFFICE SPACE
Offline
OFFSIDE
Les ogres
Oh Boy
OH HAPPY DAY
OI! WARNING
Old Cats
OLD DOGS
THE OLD MAN WHO READ LOVE STORIES
OLD SCHOOL
Oldboy
OLDBOY (2003)
Oldboy (2013)
DE OLIFANT EN DE SLAK
OLIVER TWIST
OLIVETTI 82
OLIVIER ETC.
OLIVIER OLIVIER
El olivo
EL OLVIDO
Olympus Has Fallen
Om de wereld in 50 concerten
OMAGH
Omar
Omar m'a tuer
L' OMBRE DU DOUTE
THE OMEN 666
HET OMGEKEERDE PERSPECTIEF (INVERTED PERSPECTIVE)
DE OMWEG
ON A CLEAR DAY
ON CONNAÎT LA CHANSON
ON DEADLY GROUND
ON THE BEAT
ON THE LINE
ON THE MOVE — MIGRATIE IN EUROPA
On the Other Side
On the Road
ONCE
ONCE IN A LIFETIME
Once Upon a Forest
ONCE UPON A TIME IN AMERICA
Once Upon A Time in Anatolia
ONCE UPON A TIME IN CHINA
ONCE UPON A TIME IN MEXICO
ONCE UPON A TIME...WHEN WE WERE COLOURED
ONCE WERE WARRIORS
Onder de oppervlakte
Onder het hart
Onder ons
HET ONDERGRONDS ORKEST (THE UNDERGROUND ORCHESTRA)
ONDINE
THE ONE
One Day
One Day When the Rain Falls (Rumah dan musin hujan)
One Direction: This Is Us
ONE FINE DAY
One Floor Below (Previously Unreleased)
One for the Money
ONE HOUR PHOTO
The One I Love
One Life
ONE MISSED CALL
ONE NIGHT STAND
ONE PERFECT DAY
ONE WAY TICKET TO OBLIVION
ONG-BAK: MUAY THAI WARRIOR
Only God Forgives
Only Lovers Left Alive
The Only Son
ONLY THE STRONG
ONLY YOU
ONTDAAN
De ontmaagding van Eva van End
De ontsnapping
ONZE EEUW
Onze jongens
DE OOGST VAN DE STILTE
OOGVERBLINDEND
Oorlogsgeheimen
OORLOGSRUST
OORLOGSWINTER
OP AFBETALING
OP EIGEN HOUTJE
OPAL DREAM
OPEN HEARTS
OPEN RANGE
Open Up to Me
OPEN WATER
OPERA JAWA
Operatie Noordpool
OPERATION DUMBO DROP
THE OPPOSITE OF SEX
ORA O MAI PIÙ
ORANGE COUNTY
ORBIS PICTUS
DE ORDENING
ORDINARY DECENT CRIMINAL
ORDINARY MAN
EL ORFANATO
ORGAZMO
Orla de kikkerslikker 3D
ORLANDO
ORPHAN
Orpheline (Arnaud des Pallières en Christelle Berthevas over)
OS MUTANTES
OSAMA
OSCAR AND LUCINDA
OSCAR ET LA DAME ROSE
Oscuro animal
Oslo, 31 August
OSMOSIS JONES
OSS 117: RIO NE REPOND PLUS
OSSOS
THE OSTERMAN WEEKEND
OSWALD
OTHELLO
THE OTHER FINAL
THE OTHER GUYS
THE OTHER MAN
The Other Side (Roberto Minervini over)
The Other Side of Hope
The Other Side of Sleep
THE OTHER SISTER
The Other Woman
THE OTHERS
Otto is een neushoorn
OUDE TONGEN
Ouija
Ouija: Origin Of Evil
Our Beloved Month of August
OUR DAILY BREAD
Our Grand Despair
Our Idiot Brother
Our Kind of Traitor
Our Little Sister (Hirokazu Kore-eda over)
Our Nixon
Out 1
OUT COLD
Out of Love
Out of Nature
OUT OF SIGHT
Out of the Furnace
OUT OF TIME
THE OUT-OF-TOWNERS
OUTBREAK
OUTSIDE PROVIDENCE
Ouwehoeren
Over Canto
OVER HER DEAD BODY
OVER HET MET GEWEREN IN DE LUCHT VUREN
OVER MIJN LIPPEN
OVER THE HEDGE
De overgave
Overlord
An Oversimplification of Her Beauty
OYUN
Oz the Great and Powerful
OZU ANNIVERSARY COLLECTION