The Killing of a Sacred Deer
Visages villages
Happy End
A Ghost Story
Battle of the Sexes
Nurse Betty: Verliefd op bordkarton Dwepende deernes

NURSE BETTY

Duitsland/Verenigde Staten, 2000 | Neil LaBute
In de satire Nurse Betty verliest een doorgewinterde soapfan zich volledig in de ziekenhuisserie 'A reason to love'. Deze Betty wordt voorgesteld als een naïeve verslaafde aan de romantische wereld van de melodramatische fictie. Maar zijn soapliefhebbers echt zo naïef?

Betty Sizemore werkt als serveerster in een wegrestaurant in Fair Oaks, Kansas, USA. Een 'Twin Peaks' zonder schaduwzijde, waar reporter Roy Ostrey de plaatselijke Chronicle niet volschrijft met brandjes, maar met verslagen van liefdadigheidsfeestjes die de brandweer van de noodzakelijke apparatuur moeten voorzien. Betty is al aardig wat jaren getrouwd met haar 'highschool-sweetheart' Del Sizemore, een 35-jarige louche autoverkoper die het op de bank in zijn kantoor met zijn secretaresse doet, maar daar ook van het ene moment op het andere weer mee op kan houden omdat een auto zijn aandacht vraagt.
De dertigjarige Betty is Kansas nog niet uit geweest en dat hoeft ook helemaal niet, want Betty heeft 'A reason to love', haar ziekenhuissoap. Iedere dag kijkt ze twee keer, een keer tijdens het koffie schenken, en nog een keer 's avonds op de video. Het meest verslingerd is Betty aan Dr. David Ravell, het belangrijkste personage in 'A reason to love'. Dat is niet gek, want de immer toegewijde, tegen de werkdruk in glimlachende Dr. Ravell is de beste dokter die je kan hebben als je midden in de nacht met gescheurde nieren het ziekenhuis ingereden wordt. En Dr. Ravell is niet alleen een geweldige dokter, hij is ook een beter mens dan de meeste mensen — en zeker een beter mens dan zijn stokerige, overambitieuze, minne collega's in ziekenhuis Lorna Vista. Jaren terug voor het altaar verlaten door een verpleegster, is Ravell niet rancuneus, maar houdt hij nog steeds van zijn geliefde. En dat niet alleen in woorden en peinzerige blikken maar ook in daden. Verpleegster na verpleegster wijst hij af omdat zijn verdriet nog te vers is en hij meent dat hij voor iets mooiers is voorbestemd.
"People with no lives watching other people's fake lives", luidt het brute commentaar van echtgenoot Del op Betty's hobby, maar Betty schenkt hem wijselijk geen aandacht en hobbelt verder van aflevering naar aflevering, instemmend meezuchtend, zakdoek bij de hand. So far so good, totdat onverwacht Betty's echte leven nu eens een dramatische wending neemt wanneer echtgenoot Del in een gewelddadige ruzie met twee drugshandelaren zijn hoofdhuid en zijn leven verliest. Dat is iets te veel werkelijkheid voor ooggetuige Betty, die vanuit een achterkamer het bloederige tafereel opvangt en ter plekke in het soap-eigen posttraumatisch stress-syndroom schiet dat gepaard gaat met ernstig geheugenverlies en identiteitsverwisseling. Ze vergeet Del en de moord en stapt in Del's Buick, op weg naar Los Angeles, naar Lorna Vista, en naar David Ravell, in de vaste overtuiging dat zij zelf Nurse Betty is, ooit Davids verloofde, en van plan dat nu, zeven jaar later, opnieuw te worden.

Handenwringend
'The desire to desire' noemde ooit filmtheoretica Mary Ann Doane die eigenaardige, alomvattende, verslavende behoefte aan de romantische wereld van de melodramatische fictie, waar Betty een typisch slachtoffer van is. Aan het beeld van Betty's triestige geestverwant Celia uit Woody Allens The purple rose of Cairo (1985), die middag na middag dezelfde draak van een film gaat zien om te ontsnappen aan haar miezerige echtgenoot, koppelde Doane indertijd de gedachte dat vrouwen op de een of andere manier als intensere toeschouwers gezien worden dan mannen; naïever, excessiever en sneller geneigd het onderscheid tussen fictie en werkelijkheid uit het oog te verliezen. Culturele buitenstaanders en daarom de perfecte toeschouwers, meende Doane toen. Daarbij overigens wel geholpen door eigenschappen van de op vrouwelijk publiek gerichte genres als melodrama en soap. De tranen komen tenslotte vanzelf wel bij al die mysteries, misrekeningen en misverstanden, gemiste treinen, bussen en ontmoetingen. Handenwringend moet je toezien hoe de held en heldin weer voor afleveringen van elkaar verwijderd raken, alleen omdat een afgunstige derde weer eens in hun immer onzekere gevoelens heeft zitten stoken.
Het is ook aardig indrukwekkend hoe de gemiddelde soap-auteur erin slaagt om in een genre waarin altijd alleen maar het essentiële gezegd wordt, en nooit eens over het weer gekletst wordt of over een andere soap, het echte essentiële zo langdurig achter te houden. De beste soaps zijn die waarin het lukt zo'n miscommunicatie over weken, maanden, jaren uit te smeren, zodat je als kijker almaar weer mee moet, onderweg naar dat ultieme moment dat de lucht weer wordt opgeklaard. Zo heb ik ooit maanden naar 'Dallas' gekeken, wachtend op het moment dat de arme Pamela weer zou ontwaken uit haar nachtmerrie die begon toen Bobby voor haar huis te pletter werd gereden, net op een tijdstip dat de twee ruziënde maar toch ook altijd liefhebbende echtelieden kortstondig weer gelukkig waren. Uit de pers kon je vernemen dat de acteur die Bobby speelde eerst de serie uit en toen de serie toch weer in wilde en dat de schrijvers dat hadden opgelost door dan maar een heel seizoen 'Dallas' een nare droom van Pam te laten zijn.
Het moment van openbaring kwam, zoals altijd, en duurde kort, zoals altijd, maar het viel zeker niet mee: dat weken lang doorkijken naar iets wat toch al fictie was en dan uiteindelijk ook nog een droom zou blijken. Enig masochisme kan de soapkijker ook niet worden ontzegd. Misschien dat daarom altijd een bezorgd of meewarig toontje doorklinkt als het gaat om doorgewinterde soapfans zoals Betty, die de werkelijkheid van de soap verkiezen boven die van hun eigen leven. Alsof dat masochisme van de kijker ook iets zegt over macht en manipulatie van het apparaat dat ze tegenover zich heeft. Ook regisseur Neil LaBute maakt in deze satire van Betty de onschuld zelve, blond, lief en blij en helemaal niet opgewassen tegen het echte leven van ontrouwe echtgenoten, moordlustige drugshandelaars en het ergste van alles, televisie-acteurs. Haar kinderlijke vertrouwen plaatst hij tegenover de opgeklopte, fake-wereld van soapacteurs en soapproducenten.

The purple rose of Cairo: Verlangen naar het verlangen

Fanatisme
Het treffen tussen die nep-werkelijkheid van de ijdele acteur George McCord, die dokter David Ravell speelt, en de authentieke fictie van Betty leidt ook tot de briljantste scène in de film. Gevleid door Betty's adoratie, en in de veronderstelling dat het hier niet om een gestoorde fan maar om een carrièregerichte actrice gaat, gaat acteur George McCord mee in Betty's fantasie dat er tussen haar en hem ooit iets moois is geweest. Onder de indruk van haar vasthoudendheid en haar geheugen voor soapdialogen hoort hij hun gezamenlijke geschiedenis aan, en vraagt hij Betty ook naar de jaren buiten hun gedeelde afleveringen. "Kijk, je geeft me kippenvel", verzucht hij diep-bewonderend, wanneer Betty hem vertelt over het echte laatste uitstapje dat zij als twaalfjarige met haar kort daarna overleden moeder maakte.
Het is die visie op de onschuld van de soapfan tegenover de onechte wereld van de soap die Neil LaButes satire echter ook iets ouderwetsigs, LaBute-achtigs moralistisch geeft. Ien Ang concludeerde al in 1982 dat de immense populariteit van het wereldberoemde 'Dallas' niet rustte op een grote schare naïeve kijkers, maar juist op een massa relatief ongelovigen die zich met de nodige ironie door alle echtscheidingen, alcoholverslavingen, verloren en hervonden verwanten, onwettige kinderen, ernstige ongelukken en daarop volgende identiteitsverwisselingen wegens plastische chirurgie etc. heen worstelden. LaBute herstelt in zijn film echter die oude zwart-witte scheiding tussen fictie en werkelijkheid, tussen geloof en ongeloof, tussen zelfverlies en autonomie van de kijkers. Anders dan bijvoorbeeld de Star Trek-fans die in het recente Galaxy quest geïroniseerd maar toch ook om hun curieuze fanatisme bewonderd worden, is de soapfan zelfs in Nurse Betty nog weinig benijdenswaardig. Aandoenlijk is het wel, die adoratie van Betty, maar zij mag niet duren. Op het einde moet de orde weer worden hersteld en zal Betty volgens LaBute gelukkiger zijn als onafhankelijke carrièrevrouw die in de wereld van de soap haar geld verdient en niet meer taalt naar grootse dokters, dan wenend voor haar televisietoestel. Daarin blijkt LaBute politiek correcter, minder scherp, maar vooral ook minder gesteld op het genre dat hij onder de loep neemt dan bijvoorbeeld Woody Allen is in het verwante The purple rose of Cairo. Die laat zijn Celia na de mislukte ontmoeting met haar zwart-witte B-filmheld annex foute Hollywoodacteur gewoon weer 's middags in de bioscoop plaatsnemen voor het volgende meeslepende melodrama. Zakdoek in de hand, licht weer uit. Wat wil een mens nog meer, inderdaad.

Jann Ruyters



top
NURSE BETTY

November 2000 #216

Regie
Neil LaBute

Kleur, 110 minuten

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


N

N — The Madness of Reason
N'OUBLIE PAS QUE TU VAS MOURIR
NA PUTU
NAAR DE KLOTE!
NACHMITTAG
NACHO LIBRE
NACHTRIT
NACHTVLINDER
NADIE CONOCE A NADIE
NADINE
NAISSANCE DES PIEUVRES
NAKED
THE NAKED CITY
NAKED GUN 33 1/3
NAKED IN NEW YORK
THE NAKED PREY
THE NAMESAKE
LA NANA
Nannerl, la soeur de Mozart
THE NANNY DIARIES
NANNY MCPHEE
NANNY MCPHEE AND THE BIG BANG
NAPOLEON
Napoléon
NAQOYQATSI
NARC
NATHALIE
National Gallery (Frederick Wiseman over)
NATIONAL SECURITY
NATIONAL TREASURE
NATIONAL TREASURE: BOOK OF SECRETS
THE NATIVITY STORY
NATURAL BORN KILLERS
Nature
DE NATUURLIJKE RUIMTE
The Navigator
THE NAVIGATORS
NE LE DIS À PERSONNE (TELL NO ONE)
Ne me quitte pas
NEAK SRE
Nebraska
NED KELLY
NEDS
Need for Speed
NEEDFUL THINGS
THE NEGOTIATOR
LA NEGRA ANGUSTIAS
Les neiges du Kilimandjaro
Neighbouring Sounds
NEKO-MIMI
NELL
NELLY ET MR. ARNAUD
Nelsons No. 5
NEMMENO IL DESTINO
Nena
NÉNETTE ET BONI
Neon Bull
The Neon Demon
NEROLIO (Aurelio Grimaldi over)
Neruda
Nerve
THE NET
The Net (Geumul)
THE NETHER-HORROR COLLECTION
NETTOYAGE À SEC
Never a Dull Moment
NEVER BEEN KISSED
NEVER LET ME GO
NEVER TALK TO STRANGERS
THE NEW DAUGHTER
THE NEW GUY
NEW IN TOWN
NEW JERSEY DRIVE
New Kids Nitro
NEW KIDS: TURBO!
NEW MOON: THE TWILIGHT SAGA
NEW POLICE STORY
NEW ROSE HOTEL
THE NEW SWISS FAMILY ROBINSON
THE NEW WORLD
New Year's Eve
NEW YORK MINUTE
NEW YORK, I LOVE YOU
NEW YORK, IMAGES FROM THE EDGE
The Newsroom
THE NEWTON BOYS
NEXT
THE NEXT BEST THING
Next Goal Wins
NEXT STOP WONDERLAND
THE NEXT THREE DAYS
Next to Her
The Nice Guys
Nick
NICK OF TIME
NID DE GUÊPES/THE NEST
NIET ZONDER JOU
DE NIETSNUT
DE NIEUWE AVONTUREN VAN HET MOLLETJE
Nieuwe helden
DE NIEUWE MOEDER
Nieuwe tieten
De nieuwe wildernis
NIGHT AND THE CITY
NIGHT AT THE MUSEUM
NIGHT AT THE MUSEUM: BATTLE OF THE SMITHSONIAN
Night at the Museum: Secret Of The Tomb
A NIGHT AT THE ROXBURY
The Night Before
NIGHT FALLS ON MANHATTAN
NIGHT MAIL
Night Moves
Night of 1000 Hours
THE NIGHT OF THE HUNTER
NIGHT TRAIN (Previously Unreleased)
Night Train to Lisbon
NIGHT WATCH (NOCHNOI DOZOR)
THE NIGHT WE NEVER MET
A NIGHTMARE ON ELM STREET
NIGHTS IN RODANTHE
NIGHTWATCH
NIGHTWATCHING
Nijntje de film
Niko 2: Familiezaken
NIKO EN DE VLIEGENDE BRIGADE
NIL BY MOUTH
NIMA TEMBA SHERPA
Nina
LA NIÑA SANTA
NINA TAKES A LOVER
NINE
NINE MONTHS
NINE QUEENS (NUEVE REINAS)
NINJA ASSASSIN
Ninja Turtles
Ninja Turtles: Out of the Shadows
NINOTCHKA
THE NINTH GATE
NIRGENDWO IN AFRIKA
NIXON
NO
NO COUNTRY FOR OLD MEN
No Escape
NO ET MOI
NO GOOD DEED
NO MAN'S LAND
NO MORE HEROES-DVD BOX
NO ONE KNOWS ABOUT PERSIAN CATS
No Place for a Rebel
NO RESERVATIONS
NO STRINGS ATTACHED
NO TRAINS NO PLANES
NO WAY HOME
Noah
De Nobelprijswinnaar
NOBODY KNOWS
NOBODY'S FOOL
Noces (Stephan Streker over)
LA NOCHE DE LOS GIRASOLES
Una noche sin luna (Previously Unreleased)
Nocturama (Bertrand Bonello over) (Previously Unreleased)
Nocturnal Animals
NÓI ALBINÓI
Noi credevamo
Noma — My Perfect Storm
NOMAD
NÖMADAK TX
Nono, het zigzagkind
De noodkreet in de fles
NOORD-KOREA, EEN DAG UIT HET LEVEN
NOOSE
NORBIT
NORD
Nordvest (Slow Criticism)
NORDWAND
NORMAAL — IK KOM ALTIED WEER TERUG
NORMAL LIFE
NORMAN JEAN AND MARILYN
NORTH
NORTH BY NORTHWEST
NORTH COUNTRY
NORTHFORK
Northwest
NORWEGIAN WOOD
NOSFERATU
LA NOSTRA VITA
NOSTRADAMUS
I nostri ragazzi (Het Diner)
NOT ANOTHER TEEN MOVIE
NOT ONE LESS (YI GE DOU BU NENG SHAO)
NOTEBOEK
THE NOTEBOOK
De Notenkraak
NOTES ON A SCANDAL
NOTHING PERSONAL
NOTHING TO LOSE
Notre jour viendra
Notre paradis
LA NOTTE
NOTTING HILL
NOU, DAT WAS HET DAN?
Le nouveau
Une nouvelle amie
Nova Zembla
The November Man
La novia del desierto
NOW AND THEN
Now You See Me
Now You See Me 2
Now, Forager: A Film About Love & Fungi (Slow Criticism)
NOWHERE
NOWHERE BOY
NSU: German History X
NUAGES. LETTRES À MON FILS
NUE PROPRIÉTÉ
LES NUITS FAUVES
THE NUMBER 23
NUOVOMONDO
NURSE BETTY
THE NUTTY PROFESSOR
THE NUTTY PROFESSOR II: THE KLUMPS
Nymphomaniac
NYNKE