La mort de Louis XIV
Nocturama (Previously Unreleased)
Certain Women (Previously Unreleased)
L'amant double
Dunkirk
Een ziener ontspoord

NOSTRADAMUS

Engeland/Duitsland/Frankrijk, 1994 | Roger Christian
Als de middeleeuwse ziener Michel de Nostre Dame, beter bekend als Nostradamus, weet had gehad van de verfilming van zijn levensverhaal door de Amerikaanse science fiction-specialist Roger Christian, zou hij hebben voorspeld dat de twintigste eeuwse bioscoopbezoeker reeds bij de openingsbeelden door blindheid werd geslagen. Veel zou die daarmee niet gemist hebben. Nostradamus is vooral interessant als case study van een mislukt Amerikaans-Europees melodrama.

Nostradamus behandelt de lotgevallen van de gelijknamige Franse arts en doemdenker die leefde van 1503 tot 1566. Afgaande op de film, die zich weer baseert op de roman van ene dr. Knut Boeser, was Nostradamus een succesvol natuurgenezer die 'door zijn zesde zintuig' signalen opving over de aanstaande ondergang van de wereld. Die signalen waren tamelijk gedetailleerd. Zo werd hij niet alleen geplaagd door visioenen van de Franse Revolutie, maar ook van de opkomst van nazi-Duitsland, de moord op J.F. Kennedy, de ramp met de Challenger en de inval van Irak in Koeweit (geen woord over de dijkdoorbraak in Limburg). Vooral in onze eeuw voorzag Nostradamus dus ellende, waarbij in de film dankbaar gebruik wordt gemaakt van archiefbeelden. Andere voorspellingen — dichter bij huis — zoals de dood van zijn vrouw en een aanslag op zijn eigen leven, zag hij vreemd genoeg over het hoofd.

Knagende vragen
Of de biografische feiten, zoals gepresenteerd in Nostradamus, juist zijn, is onbelangrijk (bovendien zijn ze nauwelijks te verifiëren). Ernstiger is dat de filmmakers op geen enkele wijze aannemelijk weten te maken dat Nostradamus een filmgenieke persoonlijkheid was. Nietzsche heeft ook opzienbarende boeken geschreven, maar dat rechtvaardigt nog geen Nietzsche-biopic. Waar de schoen wringt is dat de regisseur zich een kritiekloze Nostradamus-aanhanger betoont. Hij twijfelt niet aan 's mans intellectuele vermogens en nobele inborst en stapt moeiteloos heen over het traditionele argument dat deze figuur niet meer en niet minder dan een mysticus was wiens geschriften zo obscuur waren dat zij voor allerlei uitleg vatbaar zijn.
In een gedramatiseerde vertelling mag natuurlijk alles, maar als aan de knagende vragen waarmee de toeschouwer zit geen aandacht wordt geschonken, blijft een soort naïeve avonturenfilm over. En naïeve avonturenfilms die zich afspelen in de Middeleeuwen, met alle toeters en bellen die daar bijhoren, moeten het in mijn herinnering meestal afleggen tegen de hilarische taferelen die Monty Python in deze periode situeerde.
De Franse hoofdrolspeler Tcheky Karyo is, ondanks zijn uiterlijke gelijkenis met Nostradamus, een miscast. Afgezien van Karyo's hoogst ongemakkelijke uitspraak van de Engelse taal, zet hij een eendimensionaal personage neer dat om onduidelijke redenen door iedere vrouw die zijn pad kruist hevig wordt begeerd. Als voor de zoveelste keer een vrouw haar zwoegende boezem ontbloot om door hem betast te worden krijgt de film de allure van een doktersroman. Het is niet ondenkbaar dat de makers het hier via een omweg om te doen is geweest. De naaktscènes, waar je de klok op gelijk kunt zetten, zijn zonder uitzondering sappig.
Halverwege lijkt de film eindelijk een wending te nemen die hem als geheel had kunnen redden. Niet wanneer Rutger Hauer als 'mystic monk' het verhaal binnentreedt (een volmaakt onzinnige bijrol), maar wanneer Amanda Plummer haar opwachting maakt. Het is even wennen om haar na haar rol als de hysterische Honney Bunny in Pulp fiction te zien als de sluwe Catherina De Medici, maar acteren kan ze. De Medici spant Nostradamus voor haar karretje om haar ontrouwe echtgenoot, Koning Hendrik II, van zich af te schudden en zo de weg vrij te maken voor de troonsopvolging door een van haar dochters. Maar de intrige is alweer voorbij — Nostradamus' voorspelling dat de koning zal sterven komt uit. Hijzelf wordt uitgeleverd aan de 'heilige Inquisitie'. De film eindigt totaal onverwachts met een beeld van een ruimteschip, begeleid door de hoopvolle woorden dat de mensheid zal overleven. Een op zijn zachtst gezegd vreemde conclusie gezien het voorafgaande.

Onzalige coproduktie
Nostradamus is het resultaat van een onzalige coproduktie van Fransen, Roemenen en Amerikanen. Blijmoedig vermeldt de persmap een budget van vijftien miljoen dollar — naar Europese begrippen een aardig vermogen, naar die van Hollywood een schijntje. De aanpak van de film doet vermoeden dat de regisseur (die eerder de art direction van Alien en Star Wars deed) een 'Europees' gegeven (geheimzinnige historische figuur met cultuurfilosofische pretenties) wilde combineren met een 'Amerikaanse' verteltrant. Zo kent de film heel veel vaart en iets minder veel spektakel in de vorm van vuurzeeën, gevechtstonelen en bloed. Hier wreekt zich het gebrek aan een weldoordacht concept. Want hoezeer een film ook z'n best doet om niet te vervelen, als hij vooral romantische onzin bevat en ondermaats spel, had hij beter achterwege kunnen blijven.

Viktor Frölke



top
NOSTRADAMUS

Mei 1995 #156

Produktie
Edward Simons
Harald Reichebner
Regie
Roger Christian
Scenario
Dr. Knut Boeser
Piers Ashworth
Roger Christian
Camera
Denis Crossan
Montage
Alan Strachan
Muziek
Barrington Pheloung
Met
Tcheky Karyo
Amanda Plummer
F. Murray Abraham
Julia Ormond

Kleur, 115 minuten

Distributie
RCV Film Distribution
Te zien
vanaf 24 mei

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


N

N — The Madness of Reason
N'OUBLIE PAS QUE TU VAS MOURIR
NA PUTU
NAAR DE KLOTE!
NACHMITTAG
NACHO LIBRE
NACHTRIT
NACHTVLINDER
NADIE CONOCE A NADIE
NADINE
NAISSANCE DES PIEUVRES
NAKED
THE NAKED CITY
NAKED GUN 33 1/3
NAKED IN NEW YORK
THE NAKED PREY
THE NAMESAKE
LA NANA
Nannerl, la soeur de Mozart
THE NANNY DIARIES
NANNY MCPHEE
NANNY MCPHEE AND THE BIG BANG
NAPOLEON
Napoléon
NAQOYQATSI
NARC
NATHALIE
National Gallery (Frederick Wiseman over)
NATIONAL SECURITY
NATIONAL TREASURE
NATIONAL TREASURE: BOOK OF SECRETS
THE NATIVITY STORY
NATURAL BORN KILLERS
Nature
DE NATUURLIJKE RUIMTE
The Navigator
THE NAVIGATORS
NE LE DIS À PERSONNE (TELL NO ONE)
Ne me quitte pas
NEAK SRE
Nebraska
NED KELLY
NEDS
Need for Speed
NEEDFUL THINGS
THE NEGOTIATOR
LA NEGRA ANGUSTIAS
Les neiges du Kilimandjaro
Neighbouring Sounds
NEKO-MIMI
NELL
NELLY ET MR. ARNAUD
Nelsons No. 5
NEMMENO IL DESTINO
Nena
NÉNETTE ET BONI
Neon Bull
The Neon Demon
NEROLIO (Aurelio Grimaldi over)
Neruda
Nerve
THE NET
THE NETHER-HORROR COLLECTION
NETTOYAGE À SEC
Never a Dull Moment
NEVER BEEN KISSED
NEVER LET ME GO
NEVER TALK TO STRANGERS
THE NEW DAUGHTER
THE NEW GUY
NEW IN TOWN
NEW JERSEY DRIVE
New Kids Nitro
NEW KIDS: TURBO!
NEW MOON: THE TWILIGHT SAGA
NEW POLICE STORY
NEW ROSE HOTEL
THE NEW SWISS FAMILY ROBINSON
THE NEW WORLD
New Year's Eve
NEW YORK MINUTE
NEW YORK, I LOVE YOU
NEW YORK, IMAGES FROM THE EDGE
The Newsroom
THE NEWTON BOYS
NEXT
THE NEXT BEST THING
Next Goal Wins
NEXT STOP WONDERLAND
THE NEXT THREE DAYS
Next to Her
The Nice Guys
Nick
NICK OF TIME
NID DE GUÊPES/THE NEST
NIET ZONDER JOU
DE NIETSNUT
DE NIEUWE AVONTUREN VAN HET MOLLETJE
Nieuwe helden
DE NIEUWE MOEDER
Nieuwe tieten
De nieuwe wildernis
NIGHT AND THE CITY
NIGHT AT THE MUSEUM
NIGHT AT THE MUSEUM: BATTLE OF THE SMITHSONIAN
Night at the Museum: Secret Of The Tomb
A NIGHT AT THE ROXBURY
The Night Before
NIGHT FALLS ON MANHATTAN
NIGHT MAIL
Night Moves
Night of 1000 Hours
THE NIGHT OF THE HUNTER
NIGHT TRAIN (Previously Unreleased)
Night Train to Lisbon
NIGHT WATCH (NOCHNOI DOZOR)
THE NIGHT WE NEVER MET
A NIGHTMARE ON ELM STREET
NIGHTS IN RODANTHE
NIGHTWATCH
NIGHTWATCHING
Nijntje de film
Niko 2: Familiezaken
NIKO EN DE VLIEGENDE BRIGADE
NIL BY MOUTH
NIMA TEMBA SHERPA
Nina
LA NIÑA SANTA
NINA TAKES A LOVER
NINE
NINE MONTHS
NINE QUEENS (NUEVE REINAS)
NINJA ASSASSIN
Ninja Turtles
Ninja Turtles: Out of the Shadows
NINOTCHKA
THE NINTH GATE
NIRGENDWO IN AFRIKA
NIXON
NO
NO COUNTRY FOR OLD MEN
No Escape
NO ET MOI
NO GOOD DEED
NO MAN'S LAND
NO MORE HEROES-DVD BOX
NO ONE KNOWS ABOUT PERSIAN CATS
NO RESERVATIONS
NO STRINGS ATTACHED
NO TRAINS NO PLANES
NO WAY HOME
Noah
De Nobelprijswinnaar
NOBODY KNOWS
NOBODY'S FOOL
Noces (Stephan Streker over)
LA NOCHE DE LOS GIRASOLES
Una noche sin luna (Previously Unreleased)
Nocturama (Bertrand Bonello over) (Previously Unreleased)
Nocturnal Animals
NÓI ALBINÓI
Noi credevamo
Noma — My Perfect Storm
NOMAD
NÖMADAK TX
Nono, het zigzagkind
De noodkreet in de fles
NOORD-KOREA, EEN DAG UIT HET LEVEN
NOOSE
NORBIT
NORD
Nordvest (Slow Criticism)
NORDWAND
NORMAAL — IK KOM ALTIED WEER TERUG
NORMAL LIFE
NORMAN JEAN AND MARILYN
NORTH
NORTH BY NORTHWEST
NORTH COUNTRY
NORTHFORK
Northwest
NORWEGIAN WOOD
NOSFERATU
LA NOSTRA VITA
NOSTRADAMUS
I nostri ragazzi (Het Diner)
NOT ANOTHER TEEN MOVIE
NOT ONE LESS (YI GE DOU BU NENG SHAO)
NOTEBOEK
THE NOTEBOOK
De Notenkraak
NOTES ON A SCANDAL
NOTHING PERSONAL
NOTHING TO LOSE
Notre jour viendra
Notre paradis
LA NOTTE
NOTTING HILL
NOU, DAT WAS HET DAN?
Le nouveau
Une nouvelle amie
Nova Zembla
The November Man
NOW AND THEN
Now You See Me
Now You See Me 2
Now, Forager: A Film About Love & Fungi (Slow Criticism)
NOWHERE
NOWHERE BOY
NSU: German History X
NUAGES. LETTRES À MON FILS
NUE PROPRIÉTÉ
LES NUITS FAUVES
THE NUMBER 23
NUOVOMONDO
NURSE BETTY
THE NUTTY PROFESSOR
THE NUTTY PROFESSOR II: THE KLUMPS
Nymphomaniac
NYNKE