Blade Runner 2049
The Square
Un beau soleil intérieur
The Glass Castle
Kleine ijstijd
Geestig moordmysterie

NIGHTWATCHING

Nederland/Engeland/Duitsland/Polen/Frankrijk/Canada, 2007 | Peter Greenaway
nightwatching draait om de kunst, de liefde, de dood en een mysterie en slaagt er aardig in om ons met frisse ogen naar Rembrandts beroemdste schilderij te laten kijken.

Precies een kwart eeuw geleden debuteerde de Britse kunstschilder Peter Greenaway als speelfilmregisseur. In the draughtsman's contract wilde een vrouw haar man verrassen. Ze gaf een schilder de opdracht om twaalf schilderijen van hun 17de-eeuwse landgoed te maken — in ruil voor seks — en daar rolde vanzelf een moordmysterie uit.
In Greenaway's nightwatching draait het eveneens om de kunst, de liefde, de dood en een mysterie, en dat zou je rustig een samenvatting van Greenaway's oeuvre kunnen noemen, of: het leven in een notendop. En heus niet dat Greenaway dat altijd even aanlokkelijk wist te brengen. Na een handvol geweldige films in de jaren tachtig (waaronder bovengenoemd debuut), werd zijn werk steeds alles omvattender en onbegrijpelijker. En toen duidelijk werd dat de Brit ter gelegenheid van Rembrandts 400ste geboortejaar (1606) een nieuwe film aan het maken was, zag ik meteen zo'n gruwel voor me, vol pompeuze pedanterieën, en het soort postmoderne, maniëristische cinema waar vooral de maker plezier uit put, al was het maar omdat er dan weer van alles kan worden gearchiveerd en gecatalogiseerd.
Maar ziedaar: de Rembrandt die Greenaway met de Britse acteur Martin Freeman opvoert, is een opvallend zinnelijke man, aards, sensueel, met rossige krullen en handen rood van het krijt, zeker in vergelijking met de vier eerdere Rembrandt-portretten van Arthur Günsburg, Alexander Korda, Gerard Rutten en Jos Stelling. De eerste drie films bleven vooral in een geniecultus hangen, en in de sensatie dat zo'n groot kunstenaar door zulke diepe dalen ging. Bij Stelling was — waarschijnlijk als reactie — alles zo kaal en klinisch, dat je er ook wat eng van werd.

Boevenbende
Bij Greenaway praten de Hollandse 17de-eeuwers in het Engels met elkaar. Dat lijkt een handicap van de coproductie, maar dat is het niet, omdat het Engels bij Greenaway zo heerlijk plat is. Rembrandts vrouw Saskia (mooi gespeeld door de Ierse actrice uit Ken Loach' ae fond kiss) heeft het over 'that bloody painting' en als er dan toch stevig gevloekt moet worden, dan hebben we ook nog wel een 'filthy whore' en een 'dirty dog'. Als Saskia sterft, in een opmerkelijk ontroerende scène en in een immens bed dat het middelpunt van de film vormt, dan is het tranen wegslikken, en verder met al die opdrachtgevers die er op het schilderij mooier, beter en belangrijker uit willen zien dan ze in werkelijkheid zijn.
Het geestige moordmysterie dat Greenaway rondom 'De nachtwacht' fantaseerde, nodigt inderdaad uit om het schilderij weer eens opnieuw te bekijken, maar lijkt ook in het verhaal geschreven om die nare opdrachtgevers een hak te zetten, en om ze expres op te zadelen met een moord. Zulk fijn gezelschap was dat schuttersgilde niet, sterker: het was een boevenbende. Greenaway brengt het verhaal van Rembrandt en 'De nachtwacht' dus terug op aarde. Hij maakte een film over kousebandstriemen op witte kuiten. En hoe dat — ter overbrugging van ruim drie eeuwen — een momentopname op een 17de-eeuws schilderij kan zijn, en een freeze frame in de cinema.

Belinda van de Graaf



top
NIGHTWATCHING

Januari 2008 #295

Productie
Kees Kasander
Regie en scenario
Peter Greenaway
Camera
Reinier van Brummelen
Montage
Karen Porter
Muziek
Wlodek Pawlik
Art direction
Maarten Piersma
Met
Paul Freeman
Eva Birthistle
Emily Holmes
Nathalie Press
Jochem ten Haaf

Kleur, 134 minuten

Distributie
BFD
Te zien
vanaf 24 januari

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


N

N — The Madness of Reason
N'OUBLIE PAS QUE TU VAS MOURIR
NA PUTU
NAAR DE KLOTE!
NACHMITTAG
NACHO LIBRE
NACHTRIT
NACHTVLINDER
NADIE CONOCE A NADIE
NADINE
NAISSANCE DES PIEUVRES
NAKED
THE NAKED CITY
NAKED GUN 33 1/3
NAKED IN NEW YORK
THE NAKED PREY
THE NAMESAKE
LA NANA
Nannerl, la soeur de Mozart
THE NANNY DIARIES
NANNY MCPHEE
NANNY MCPHEE AND THE BIG BANG
NAPOLEON
Napoléon
NAQOYQATSI
NARC
NATHALIE
National Gallery (Frederick Wiseman over)
NATIONAL SECURITY
NATIONAL TREASURE
NATIONAL TREASURE: BOOK OF SECRETS
THE NATIVITY STORY
NATURAL BORN KILLERS
Nature
DE NATUURLIJKE RUIMTE
The Navigator
THE NAVIGATORS
NE LE DIS À PERSONNE (TELL NO ONE)
Ne me quitte pas
NEAK SRE
Nebraska
NED KELLY
NEDS
Need for Speed
NEEDFUL THINGS
THE NEGOTIATOR
LA NEGRA ANGUSTIAS
Les neiges du Kilimandjaro
Neighbouring Sounds
NEKO-MIMI
NELL
NELLY ET MR. ARNAUD
Nelsons No. 5
NEMMENO IL DESTINO
Nena
NÉNETTE ET BONI
Neon Bull
The Neon Demon
NEROLIO (Aurelio Grimaldi over)
Neruda
Nerve
THE NET
The Net (Geumul)
THE NETHER-HORROR COLLECTION
NETTOYAGE À SEC
Never a Dull Moment
NEVER BEEN KISSED
NEVER LET ME GO
NEVER TALK TO STRANGERS
THE NEW DAUGHTER
THE NEW GUY
NEW IN TOWN
NEW JERSEY DRIVE
New Kids Nitro
NEW KIDS: TURBO!
NEW MOON: THE TWILIGHT SAGA
NEW POLICE STORY
NEW ROSE HOTEL
THE NEW SWISS FAMILY ROBINSON
THE NEW WORLD
New Year's Eve
NEW YORK MINUTE
NEW YORK, I LOVE YOU
NEW YORK, IMAGES FROM THE EDGE
The Newsroom
THE NEWTON BOYS
NEXT
THE NEXT BEST THING
Next Goal Wins
NEXT STOP WONDERLAND
THE NEXT THREE DAYS
Next to Her
The Nice Guys
Nick
NICK OF TIME
NID DE GUÊPES/THE NEST
NIET ZONDER JOU
DE NIETSNUT
DE NIEUWE AVONTUREN VAN HET MOLLETJE
Nieuwe helden
DE NIEUWE MOEDER
Nieuwe tieten
De nieuwe wildernis
NIGHT AND THE CITY
NIGHT AT THE MUSEUM
NIGHT AT THE MUSEUM: BATTLE OF THE SMITHSONIAN
Night at the Museum: Secret Of The Tomb
A NIGHT AT THE ROXBURY
The Night Before
NIGHT FALLS ON MANHATTAN
NIGHT MAIL
Night Moves
Night of 1000 Hours
THE NIGHT OF THE HUNTER
NIGHT TRAIN (Previously Unreleased)
Night Train to Lisbon
NIGHT WATCH (NOCHNOI DOZOR)
THE NIGHT WE NEVER MET
A NIGHTMARE ON ELM STREET
NIGHTS IN RODANTHE
NIGHTWATCH
NIGHTWATCHING
Nijntje de film
Niko 2: Familiezaken
NIKO EN DE VLIEGENDE BRIGADE
NIL BY MOUTH
NIMA TEMBA SHERPA
Nina
LA NIÑA SANTA
NINA TAKES A LOVER
NINE
NINE MONTHS
NINE QUEENS (NUEVE REINAS)
NINJA ASSASSIN
Ninja Turtles
Ninja Turtles: Out of the Shadows
NINOTCHKA
THE NINTH GATE
NIRGENDWO IN AFRIKA
NIXON
NO
NO COUNTRY FOR OLD MEN
No Escape
NO ET MOI
NO GOOD DEED
NO MAN'S LAND
NO MORE HEROES-DVD BOX
NO ONE KNOWS ABOUT PERSIAN CATS
No Place for a Rebel
NO RESERVATIONS
NO STRINGS ATTACHED
NO TRAINS NO PLANES
NO WAY HOME
Noah
De Nobelprijswinnaar
NOBODY KNOWS
NOBODY'S FOOL
Noces (Stephan Streker over)
LA NOCHE DE LOS GIRASOLES
Una noche sin luna (Previously Unreleased)
Nocturama (Bertrand Bonello over) (Previously Unreleased)
Nocturnal Animals
NÓI ALBINÓI
Noi credevamo
Noma — My Perfect Storm
NOMAD
NÖMADAK TX
Nono, het zigzagkind
De noodkreet in de fles
NOORD-KOREA, EEN DAG UIT HET LEVEN
NOOSE
NORBIT
NORD
Nordvest (Slow Criticism)
NORDWAND
NORMAAL — IK KOM ALTIED WEER TERUG
NORMAL LIFE
NORMAN JEAN AND MARILYN
NORTH
NORTH BY NORTHWEST
NORTH COUNTRY
NORTHFORK
Northwest
NORWEGIAN WOOD
NOSFERATU
LA NOSTRA VITA
NOSTRADAMUS
I nostri ragazzi (Het Diner)
NOT ANOTHER TEEN MOVIE
NOT ONE LESS (YI GE DOU BU NENG SHAO)
NOTEBOEK
THE NOTEBOOK
De Notenkraak
NOTES ON A SCANDAL
NOTHING PERSONAL
NOTHING TO LOSE
Notre jour viendra
Notre paradis
LA NOTTE
NOTTING HILL
NOU, DAT WAS HET DAN?
Le nouveau
Une nouvelle amie
Nova Zembla
The November Man
NOW AND THEN
Now You See Me
Now You See Me 2
Now, Forager: A Film About Love & Fungi (Slow Criticism)
NOWHERE
NOWHERE BOY
NSU: German History X
NUAGES. LETTRES À MON FILS
NUE PROPRIÉTÉ
LES NUITS FAUVES
THE NUMBER 23
NUOVOMONDO
NURSE BETTY
THE NUTTY PROFESSOR
THE NUTTY PROFESSOR II: THE KLUMPS
Nymphomaniac
NYNKE