Good Time
Blade Runner 2049
mother!
Detroit
Manifesto (Julian Rosefeldt over)
Elke nacht een spel met de dood

NEROLIO (Aurelio Grimaldi over)

Italië, 1996 | Aurelio Grimaldi
De Italiaanse regisseur Aurelio Grimaldi verwierf Nederlandse bekendheid in 1995, toen zijn derde speelfilm Le buttane op het Filmfestival Rotterdam de prijs van de Nederlandse filmkritiek won. In zijn nieuwe film Nerolio schetst Grimaldi een fictief portret van zijn held en voorbeeld Pier Paolo Pasolini. De film bracht vorig jaar in Italië de gemoederen danig in beweging en werd niet toegelaten tot het festival in Venetië. Grimaldi laat Pasolini namelijk zien van zijn meest duistere en zelf-destructieve kanten. "Toen Pasolini stierf vond iedereen in Italië hem een walgelijk persoon, maar nu wordt hij vereerd als een martelaar", aldus Grimaldi, die ook dit jaar aanwezig was in Rotterdam om zijn film te presenteren.

"Op het moment dat Pasolini in 1975 vermoord werd, was ik 17 jaar oud. Ik had nog geen van zijn films gezien of een boek van hem gelezen, maar toch had ik het gevoel dat er iets belangrijks en bijzonders gebeurd was", aldus Grimaldi. Wat hij toen nog niet kon bevroeden was dat zijn eigen leven en carrière voor een groot deel een afspiegeling zouden worden van de spraakmakende en tijdens zijn leven grotendeels verguisde Pasolini.
"Van alle Italiaanse kunstenaars, schrijvers of filmmakers, heeft hij veruit de meeste invloed op mijn werk gehad. In de eerste plaats zijn er de overeenkomsten in onze levensloop. We zijn beide opgegroeid in Noord-Italië en hebben allebei aan het begin van onze carrière in een jeugdgevangenis in Zuid-Italië gewerkt. Toen we begonnen met schrijven ging het over deze jonge delinquenten en beide verwerkten we het dialect dat zij spraken in onze boeken. Tot slot zijn we allebei afkomstig uit een middle class-milieu, maar we voelen ons erg aangetrokken tot de mensen die aan de zelfkant van de samenleving leven."
Ook in de keuze van de onderwerpen voor zijn films toont Grimaldi zich een trouw adept. "Ik deel Pasolini's overtuiging, we noemen het in Italië het 'Pasolinisme', dat het leven van de zwervers, de criminelen en de prostituées het echte leven is en meer geschikt is als basis voor de filmkunst of de literatuur. In de vier films die ik tot nu toe gemaakt heb zijn de hoofdpersonen altijd jongens en meisjes die op het criminele pad zijn of in de prostitutie zitten. Natuurlijk zijn er goede films gemaakt over de bourgeoisie en de intellectuelen, maar de gebeurtenissen in die milieus zijn nooit zo krachtig. Men heeft problemen met de familie, maakt ruzie met een geliefde, of heeft moeilijkheden op het werk, dat is alles."

Felle woordenwisseling
Nerolio bestaat uit drie episodes, die opgebouwd zijn als een klassiek muziekstuk. Het eerste deel is een rustige proloog, waarin de hoofdpersoon, metaforisch aangeduid als de dichter, op Sicilië ronddwaalt en op een nachtelijk strand met meerdere jongens orale seks heeft. Het tweede deel is veel heftiger en confronterender. Hierin staat de ontmoeting centraal van de dichter met een literatuurstudent, die voorwendt een scriptie over hem te willen schrijven, maar eigenlijk zijn hulp wil hebben bij de publicatie van zijn eigen roman. Wanneer zijn ware motivatie door de dichter wordt ontdekt volgt er een felle woordenwisseling. Maar uiteindelijk krijgen ze allebei wat ze willen: de dichter zijn seksuele bevrediging en de student zijn voorpublicatie in een toonaangevend literair tijdschrift. In het derde deel, de epiloog, geeft Grimaldi zijn eigen versie van de laatste uren uit Pasolini's leven, voordat hij op een verlaten strand bij Ostia wordt vermoord. Grimaldi's weergave wijkt duidelijk af van die van regisseur Marco Tullio Giordana in zijn film Un delitto Italiano uit 1995. In Nerolio is absoluut geen sprake van een politiek complot of van voorbedachte rade.
De prachtige zwart-wit opnames zijn grotendeels doordrenkt met de vloeiende en melancholieke tonen van barokmuziek. Meer dan een verhalend werkstuk is er sprake van een beeldend essay, waarin prachtig geacteerd wordt en de priemende ogen in de krachtige mediterrane gezichten het mooiste zijn op de momenten dat er niet gesproken wordt.

Integrale kunstenaar
Het lijkt alsof Grimaldi met het integere, maar tevens meedogenloze portret dat hij van zijn grote voorbeeld geeft, een vorm van vadermoord heeft bedreven. Grimaldi: "Grappig genoeg stelde een Italiaanse journalist me onlangs dezelfde vraag. Er zit in het tweede deel van de film een hele lange dialoog waarbij de dichter (Pasolini) en de student Valerio elkaar allerlei verwijten naar het hoofd slingeren. Voor een deel ben ik het daar eens met Valerio wanneer hij stelt dat Pasolini de laatste tien jaar van zijn leven teveel een intellectueel was en dat zijn artistieke inspiratie min of meer verdwenen was, alhoewel ik vind dat zijn laatste film Salo nog erg belangrijk is. Pasolini schreef in die periode talloze artikelen over sociaal-politieke problemen die op de voorpagina van de belangrijkste Italiaanse krant verschenen. Hij fulmineerde daarin tegen het kapitalisme, tegen de bourgeoisie en tegen de politici, die volgens hem allen met de maffia heulden. Het waren ongewone artikelen en iedereen in Italië sprak erover. Hij genoot toen vooral bekendheid als journalist en niet meer als kunstenaar."
Grimaldi's fascinatie voor Pasolini heeft vooral te maken met diens uitzonderlijke persoonlijkheid. "Sommige kunstenaars, zoals Pasolini, behoren tot een categorie die ik met 'integrale kunstenaar' aanduid. In alles wat ze doen, of ze nu een boodschappenlijstje samenstellen of een sigaret opsteken, zijn ze anders dan anderen. Er is ook een categorie, waartoe bijvoorbeeld Fellini of Antonioni behoren, die wel bijzondere dingen maken, maar daarnaast een vrij normaal leven leiden. Ik ben van mening dat Pasolini misschien niet de belangrijkste Italiaanse filmmaker of schrijver is geweest, want geen van zijn films of boeken is van het allerhoogste artistieke niveau, maar als fenomeen is hij de belangrijkste figuur geweest in de Italiaanse cultuur van zijn tijd. Ondanks zijn gebreken was hij origineler en unieker dan iedere andere kunstenaar."

Onafwendbaar doodsverlangen
Het concept voor de film is ontstaan uit een samenvoeging van verschillende ideeën. De dialoog uit de tweede episode van Nerolio schreef Grimaldi al tien jaar eerder en was eigenlijk bestemd voor een toneelstuk dat hij wilde schrijven. De ontmoetingen van de hoofdpersoon met een aantal jonge mannen kreeg Grimaldi na het lezen van Pasolini's laatste en onvoltooide roman 'Petrolio' (Nederlandse titel: 'Olie'), waarvan de titel een samenvoeging is. Maar het centrale thema van de film is volgens Grimaldi toch vooral de manier waarop bij Pasolini een overdadige levenslust zich verbindt met een onafwendbaar doodsverlangen.
Grimaldi: "De film beschrijft een existentiële periode uit het leven van Pasolini. Wat ik heb proberen aan te geven is dat Pasolini bewust elke nacht een spel met de dood speelde. Zijn fascinatie voor de dood blijkt ook uit het feit dat zijn eerste drie films, te weten Accattone, Mamma Roma en La ricotta, alledrie met de dood van de hoofdpersoon eindigen, net als de roman 'De jongens van het leven'. Elke keer dat hij 's nachts erop uit trok, ging hij op zoek naar seks en iets dat de seks overstijgt en wat je zou kunnen omschrijven als het echte leven. Maar hij wist dat de dood op de loer kon liggen. Ik weet zeker dat hij hartstochtelijk veel van het leven hield, maar iemand die zoveel levenslust heeft, zal steeds steeds meer risico's gaan nemen. Net zoals de Formule 1 coureurs. Ze weten dat elke race de laatste kan zijn, maar toch gaan ze door met racen."
In de film zegt de hoofdpersoon letterlijk: "Zal iemand geloven dat ik niet alleen op zoek was naar seks, maar ook naar warmte, liefde en een glimlach. Want ieder mens hunkert naar liefde en de kunstenaars nog het meest van allemaal." Toch gelooft Grimaldi zelf niet dat Pasolini op zoek was naar iets anders dan seks. "Hij was misschien wel op zoek naar liefde, maar wel naar een speciaal soort liefde dan. Een belangrijk aspect van zijn leven is namelijk dat hij nooit een langere relatie gehad heeft of met iemand heeft samengewoond. Hij heeft zijn hele leven bij zijn moeder gewoond. Hij schreef er wel over in zijn gedichten, dat hij zo eenzaam was en op zoek naar liefde, maar ik geloof dat hij niet in staat was om een serieuze relatie te hebben. Uit zijn verlangen naar liefde en zijn dagelijkse, nachtelijke zoektocht naar een nieuwe minnaar spreekt een vreemde contradictie."

Imaginaire gesprekken
Zelf maakt Grimaldi er niet zo'n punt van dat de directeur van het filmfestival in Venetië, zelf een oude vriend van Pasolini, de film weigerde, dat de meeste Italiaanse critici hem afkraakten en dat Pasolini's vrienden hem verguisden. Hij had er vantevoren al min of meer rekening meegehouden. "Ik heb de film bewust in volledige afzondering gedraaid en in een interview heb ik gezegd dat de vrienden van Pasolini er beter niet heen konden gaan. Ik begrijp heel goed dat ze moeite hebben met het beeld dat ik van Pasolini schets. Het is hetzelfde gevoel dat ik zou hebben wanneer iemand een film over het leven van mijn eigen vader zou maken."
Alhoewel het erop lijkt dat Grimaldi met Nerolio voorlopig in het reine is gekomen met de persoon die hem het meest gevormd en beïnvloed heeft, blijft zijn band met Pasolini onverminderd hecht. "Tot voor een paar jaar geleden had ik de gewoonte om, wanneer ik depressief was, mezelf terug te trekken in imaginaire gesprekken met een verguisde Italiaanse schrijver uit de 19de eeuw. Maar sinds twee jaar praat ik op zulke momenten met Pasolini. Hij werd vreselijk hard aangevallen door de pers en het grootste deel van de Italianen haatte hem. Dus wanneer ik de kritieken op mijn eigen films lees, en die zijn in Italië meestal ook niet zo positief, dan denk ik maar aan de problemen die hij allemaal gehad moet hebben."

François Stienen



top
NEROLIO (Aurelio Grimaldi over)

Juli/augustus 1997 #180

Produktie
Leonardo Giuliano
Caterina Nardi
Regie en scenario
Aurelio Grimaldi
Camera
Maurizio Calvesi
Geluid
Giancarlo Laurenzi
Montage
Viviana Grimaldi
Mauro Bonanni
Muziek
Maria Soldatini
Met
Marco Cavicchioli
Lucia Sardo
Vicenzo Crivello

Zwart-wit, 85 minuten

Distributie
Argus Film
Te zien
vanaf 14 augustus

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


N

N — The Madness of Reason
N'OUBLIE PAS QUE TU VAS MOURIR
NA PUTU
NAAR DE KLOTE!
NACHMITTAG
NACHO LIBRE
NACHTRIT
NACHTVLINDER
NADIE CONOCE A NADIE
NADINE
NAISSANCE DES PIEUVRES
NAKED
THE NAKED CITY
NAKED GUN 33 1/3
NAKED IN NEW YORK
THE NAKED PREY
THE NAMESAKE
LA NANA
Nannerl, la soeur de Mozart
THE NANNY DIARIES
NANNY MCPHEE
NANNY MCPHEE AND THE BIG BANG
NAPOLEON
Napoléon
NAQOYQATSI
NARC
NATHALIE
National Gallery (Frederick Wiseman over)
NATIONAL SECURITY
NATIONAL TREASURE
NATIONAL TREASURE: BOOK OF SECRETS
THE NATIVITY STORY
NATURAL BORN KILLERS
Nature
DE NATUURLIJKE RUIMTE
The Navigator
THE NAVIGATORS
NE LE DIS À PERSONNE (TELL NO ONE)
Ne me quitte pas
NEAK SRE
Nebraska
NED KELLY
NEDS
Need for Speed
NEEDFUL THINGS
THE NEGOTIATOR
LA NEGRA ANGUSTIAS
Les neiges du Kilimandjaro
Neighbouring Sounds
NEKO-MIMI
NELL
NELLY ET MR. ARNAUD
Nelsons No. 5
NEMMENO IL DESTINO
Nena
NÉNETTE ET BONI
Neon Bull
The Neon Demon
NEROLIO (Aurelio Grimaldi over)
Neruda
Nerve
THE NET
The Net (Geumul)
THE NETHER-HORROR COLLECTION
NETTOYAGE À SEC
Never a Dull Moment
NEVER BEEN KISSED
NEVER LET ME GO
NEVER TALK TO STRANGERS
THE NEW DAUGHTER
THE NEW GUY
NEW IN TOWN
NEW JERSEY DRIVE
New Kids Nitro
NEW KIDS: TURBO!
NEW MOON: THE TWILIGHT SAGA
NEW POLICE STORY
NEW ROSE HOTEL
THE NEW SWISS FAMILY ROBINSON
THE NEW WORLD
New Year's Eve
NEW YORK MINUTE
NEW YORK, I LOVE YOU
NEW YORK, IMAGES FROM THE EDGE
The Newsroom
THE NEWTON BOYS
NEXT
THE NEXT BEST THING
Next Goal Wins
NEXT STOP WONDERLAND
THE NEXT THREE DAYS
Next to Her
The Nice Guys
Nick
NICK OF TIME
NID DE GUÊPES/THE NEST
NIET ZONDER JOU
DE NIETSNUT
DE NIEUWE AVONTUREN VAN HET MOLLETJE
Nieuwe helden
DE NIEUWE MOEDER
Nieuwe tieten
De nieuwe wildernis
NIGHT AND THE CITY
NIGHT AT THE MUSEUM
NIGHT AT THE MUSEUM: BATTLE OF THE SMITHSONIAN
Night at the Museum: Secret Of The Tomb
A NIGHT AT THE ROXBURY
The Night Before
NIGHT FALLS ON MANHATTAN
NIGHT MAIL
Night Moves
Night of 1000 Hours
THE NIGHT OF THE HUNTER
NIGHT TRAIN (Previously Unreleased)
Night Train to Lisbon
NIGHT WATCH (NOCHNOI DOZOR)
THE NIGHT WE NEVER MET
A NIGHTMARE ON ELM STREET
NIGHTS IN RODANTHE
NIGHTWATCH
NIGHTWATCHING
Nijntje de film
Niko 2: Familiezaken
NIKO EN DE VLIEGENDE BRIGADE
NIL BY MOUTH
NIMA TEMBA SHERPA
Nina
LA NIÑA SANTA
NINA TAKES A LOVER
NINE
NINE MONTHS
NINE QUEENS (NUEVE REINAS)
NINJA ASSASSIN
Ninja Turtles
Ninja Turtles: Out of the Shadows
NINOTCHKA
THE NINTH GATE
NIRGENDWO IN AFRIKA
NIXON
NO
NO COUNTRY FOR OLD MEN
No Escape
NO ET MOI
NO GOOD DEED
NO MAN'S LAND
NO MORE HEROES-DVD BOX
NO ONE KNOWS ABOUT PERSIAN CATS
NO RESERVATIONS
NO STRINGS ATTACHED
NO TRAINS NO PLANES
NO WAY HOME
Noah
De Nobelprijswinnaar
NOBODY KNOWS
NOBODY'S FOOL
Noces (Stephan Streker over)
LA NOCHE DE LOS GIRASOLES
Una noche sin luna (Previously Unreleased)
Nocturama (Bertrand Bonello over) (Previously Unreleased)
Nocturnal Animals
NÓI ALBINÓI
Noi credevamo
Noma — My Perfect Storm
NOMAD
NÖMADAK TX
Nono, het zigzagkind
De noodkreet in de fles
NOORD-KOREA, EEN DAG UIT HET LEVEN
NOOSE
NORBIT
NORD
Nordvest (Slow Criticism)
NORDWAND
NORMAAL — IK KOM ALTIED WEER TERUG
NORMAL LIFE
NORMAN JEAN AND MARILYN
NORTH
NORTH BY NORTHWEST
NORTH COUNTRY
NORTHFORK
Northwest
NORWEGIAN WOOD
NOSFERATU
LA NOSTRA VITA
NOSTRADAMUS
I nostri ragazzi (Het Diner)
NOT ANOTHER TEEN MOVIE
NOT ONE LESS (YI GE DOU BU NENG SHAO)
NOTEBOEK
THE NOTEBOOK
De Notenkraak
NOTES ON A SCANDAL
NOTHING PERSONAL
NOTHING TO LOSE
Notre jour viendra
Notre paradis
LA NOTTE
NOTTING HILL
NOU, DAT WAS HET DAN?
Le nouveau
Une nouvelle amie
Nova Zembla
The November Man
NOW AND THEN
Now You See Me
Now You See Me 2
Now, Forager: A Film About Love & Fungi (Slow Criticism)
NOWHERE
NOWHERE BOY
NSU: German History X
NUAGES. LETTRES À MON FILS
NUE PROPRIÉTÉ
LES NUITS FAUVES
THE NUMBER 23
NUOVOMONDO
NURSE BETTY
THE NUTTY PROFESSOR
THE NUTTY PROFESSOR II: THE KLUMPS
Nymphomaniac
NYNKE