La mort de Louis XIV
Nocturama (Previously Unreleased)
Certain Women (Previously Unreleased)
L'amant double
Dunkirk
Woede, kots en vervreemding

NEKO-MIMI

Japan, 1992 | Kurosawa Jun
Het valt niet mee om jong te zijn in Japan. Rigide archaïsche omgangsvormen beheersen het sociale leven en de technologische vooruitgang lijkt de hoogste prioriteit te hebben. Met hun films Pinocchio 964 en Neko-mimi zetten twee jonge Japanse regisseurs zich af tegen de maatschappelijke norm.

De Japanse jeugd uitte haar afkeer van de heersende moraal in het verleden door klakkeloos stereotiepe westerse beelden van jeugdige rebellie over te nemen. Met vetkuiven of hanekammen getooide jongeren schreeuwden tegen een maatschappij die hen niets te bieden heeft. In het kunstakademie-milieu gaven de ontwortelden uiting aan hun onvrede middels experimentele rockmuziek en korte super-8 films. Shinya Tsukamoto was in 1989 de eerste regisseur uit die kringen die met zijn verfilmde woede naar een groot publiek doorbrak. In zijn film Tetsuo koppelde hij op gewelddadige en intrigerende wijze de sociale vervreemding aan de onstuitbare technologische vooruitgang. Tetsuo, waarin een loonslaaf besmet wordt door een metaalvirus en langzaam verandert in een man van staal, is een bizarre vermenging van horror, science fiction en avantgarde. In het onlangs nog in de bioscoop vertoonde vervolg Tetsuo 2: the bodyhammer overkomt een brave huisvader hetzelfde. Met het gebruik van groothoeklenzen en animatie-technieken wist Tsukamoto de maatschappelijke vervreemding van zijn personages op treffende wijze in beelden te vertalen. Bij zijn eerste film werd Tsukamoto door zijn generatiegenoot Fukui Shozin geassisteerd. Getuige zijn eerste lange speelfilm Pinocchio 964 heeft Shozin zijn ogen destijds flink de kost gegeven.

Maaginhoud
Pinocchio 964 is de naam van een gehersenspoelde sex-slaaf die door de Central Service Company aan een verveelde rijke dame is verkocht. De vrouw is echter niet tevreden over Pinocchio's prestaties tussen de lakens en zet hem bij het grof vuil. Het vleesgeworden sex-speeltje gaat aan de wandel, op zoek naar zijn verloren identiteit. Het eveneens geheugenloze meisje Himiko ontfermt zich over hem, terwijl het personeel van de Central Service Company de achtervolging inzet. Pinocchio's toenemende hoofdpijn en muterende vlees zijn de voorbodes van een explosieve confrontatie tussen schepper en schepping.
De overeenkomsten tussen de debuutfilms van Shozin en Tsukamoto liggen voor het oprapen. Zowel in de plot als in de visuele uitwerking roept Pinocchio 964 voortdurend herinneringen op aan Tetsuo. Die verwantschap werkt sterk in het nadeel van Shozin. Hoewel zijn film een zekere visuele flair niet ontzegd kan worden, zijn de beelden van de verdwaasde sex-slaaf in de straten van Tokio lang niet zo indrukwekkend als die van de metalen man uit Tetsuo. Shozin's film is bovendien te traag om de aandacht anderhalf uur vast te houden, ofschoon de kijker af en toe op brute wijze wakker wordt geschud. Met een tergend langdurige braakscène, waarin Himiko haar maaginhoud wel tien keer lijkt uit te spuwen, haalt Shozin letterlijk het onderste uit de kan. Het fysieke ongemak dat de toeschouwer bij dit smerige hoogtepunt overvalt, keert echter niet meer terug, waardoor Pinocchio 964 de onvermijdelijke vergelijking met Tetsuo niet overleeft.

Drilpudding
Kurosawa Jun gooit het met zijn eerste lange film Neko-mimi over een heel andere boeg. In een eindeloos lange reeks associatieve beelden figureren drie vrouwen en een man. Ze bevinden zich in een grote vervallen ruimte en houden zich bezig met het verplaatsen van allerlei voorwerpen of het bouwen van torentjes met suikerklontjes als basismateriaal. Ze kijken naar op de muur geprojecteerde filmbeelden, eten een drilpudding en ontleden een koeie-oog. Soms zien we ze afstandelijk door het oculair van een camera, dan weer in extreme close-up. Kleur en zwart-wit beelden wisselen elkaar af. Op de geluidsband klinkt monotoom geruis en af en toe een saai pianodeuntje. De film bevat geen dialogen. De figuranten spreken echter wel met elkaar of met de cameraman, alsof ze op een gezellige familiebijeenkomst door een amateurfilmer worden vastgelegd. Wanneer een vierde vrouw zich bij het gezelschap voegt binden ze haar vast, om vervolgens een begrafenis voor haar te ensceneren. Als ze de vrouw in een kist achterlaten lopen de vier een meertje in. Einde film.
Al vanaf de eerste beelden lacht het grote experiment ons in Neko-mimi toe; dit moet haast wel kunst zijn. Kurosawa Jun zei over zijn film: "Slechts enkelen zullen Neko-mimi cinema noemen, aangezien de film vele elementen mist waaruit cinema doorgaans bestaat. Niettemin confronteert de film ons met de kwestie wat cinema werkelijk is, door uit te drukken wat alleen door cinema is uit te drukken. Het overdenken van de verborgen puzzel in deze film staat misschien wel gelijk aan het overdenken van de essentie van cinema." Kurosawa Jun heeft volkomen gelijk. Neko-mimi zet de kijker flink aan het denken. Analytisch ingestelde cinefielen krijgen met de film een extra dikke uitgave van 'Denksport' voorgezet en zullen er een flinke hoeveelheid theorieën aan op kunnen hangen. De doorsnee filmkijker zal bij Neko-mimi vooral antwoord vinden op de vraag wat cinema niet is. Voor hen lijkt de film dan ook niet bedoeld. Jun richt zich tot een select publiek dat graag worstelt met de essentie van het medium. Wie daar niet toe behoort zal net als ik gedurende tachtig minuten langzaam in slaap gesust worden.

Bart van der Put



top
NEKO-MIMI

Januari 1994 #141

Produktie
Akita Takaaki
Fukushima Teruhiko
T. T. Party
Regie, scenario, camera, geluid, montage en muziek
Kurosawa Jun
Met
Mikari
Arimura Kohya
Konno Hiroyuki
Yamauchi Rie

Titelindex


ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ1&


N

N — The Madness of Reason
N'OUBLIE PAS QUE TU VAS MOURIR
NA PUTU
NAAR DE KLOTE!
NACHMITTAG
NACHO LIBRE
NACHTRIT
NACHTVLINDER
NADIE CONOCE A NADIE
NADINE
NAISSANCE DES PIEUVRES
NAKED
THE NAKED CITY
NAKED GUN 33 1/3
NAKED IN NEW YORK
THE NAKED PREY
THE NAMESAKE
LA NANA
Nannerl, la soeur de Mozart
THE NANNY DIARIES
NANNY MCPHEE
NANNY MCPHEE AND THE BIG BANG
NAPOLEON
Napoléon
NAQOYQATSI
NARC
NATHALIE
National Gallery (Frederick Wiseman over)
NATIONAL SECURITY
NATIONAL TREASURE
NATIONAL TREASURE: BOOK OF SECRETS
THE NATIVITY STORY
NATURAL BORN KILLERS
Nature
DE NATUURLIJKE RUIMTE
The Navigator
THE NAVIGATORS
NE LE DIS À PERSONNE (TELL NO ONE)
Ne me quitte pas
NEAK SRE
Nebraska
NED KELLY
NEDS
Need for Speed
NEEDFUL THINGS
THE NEGOTIATOR
LA NEGRA ANGUSTIAS
Les neiges du Kilimandjaro
Neighbouring Sounds
NEKO-MIMI
NELL
NELLY ET MR. ARNAUD
Nelsons No. 5
NEMMENO IL DESTINO
Nena
NÉNETTE ET BONI
Neon Bull
The Neon Demon
NEROLIO (Aurelio Grimaldi over)
Neruda
Nerve
THE NET
THE NETHER-HORROR COLLECTION
NETTOYAGE À SEC
Never a Dull Moment
NEVER BEEN KISSED
NEVER LET ME GO
NEVER TALK TO STRANGERS
THE NEW DAUGHTER
THE NEW GUY
NEW IN TOWN
NEW JERSEY DRIVE
New Kids Nitro
NEW KIDS: TURBO!
NEW MOON: THE TWILIGHT SAGA
NEW POLICE STORY
NEW ROSE HOTEL
THE NEW SWISS FAMILY ROBINSON
THE NEW WORLD
New Year's Eve
NEW YORK MINUTE
NEW YORK, I LOVE YOU
NEW YORK, IMAGES FROM THE EDGE
The Newsroom
THE NEWTON BOYS
NEXT
THE NEXT BEST THING
Next Goal Wins
NEXT STOP WONDERLAND
THE NEXT THREE DAYS
Next to Her
The Nice Guys
Nick
NICK OF TIME
NID DE GUÊPES/THE NEST
NIET ZONDER JOU
DE NIETSNUT
DE NIEUWE AVONTUREN VAN HET MOLLETJE
Nieuwe helden
DE NIEUWE MOEDER
Nieuwe tieten
De nieuwe wildernis
NIGHT AND THE CITY
NIGHT AT THE MUSEUM
NIGHT AT THE MUSEUM: BATTLE OF THE SMITHSONIAN
Night at the Museum: Secret Of The Tomb
A NIGHT AT THE ROXBURY
The Night Before
NIGHT FALLS ON MANHATTAN
NIGHT MAIL
Night Moves
Night of 1000 Hours
THE NIGHT OF THE HUNTER
NIGHT TRAIN (Previously Unreleased)
Night Train to Lisbon
NIGHT WATCH (NOCHNOI DOZOR)
THE NIGHT WE NEVER MET
A NIGHTMARE ON ELM STREET
NIGHTS IN RODANTHE
NIGHTWATCH
NIGHTWATCHING
Nijntje de film
Niko 2: Familiezaken
NIKO EN DE VLIEGENDE BRIGADE
NIL BY MOUTH
NIMA TEMBA SHERPA
Nina
LA NIÑA SANTA
NINA TAKES A LOVER
NINE
NINE MONTHS
NINE QUEENS (NUEVE REINAS)
NINJA ASSASSIN
Ninja Turtles
Ninja Turtles: Out of the Shadows
NINOTCHKA
THE NINTH GATE
NIRGENDWO IN AFRIKA
NIXON
NO
NO COUNTRY FOR OLD MEN
No Escape
NO ET MOI
NO GOOD DEED
NO MAN'S LAND
NO MORE HEROES-DVD BOX
NO ONE KNOWS ABOUT PERSIAN CATS
NO RESERVATIONS
NO STRINGS ATTACHED
NO TRAINS NO PLANES
NO WAY HOME
Noah
De Nobelprijswinnaar
NOBODY KNOWS
NOBODY'S FOOL
Noces (Stephan Streker over)
LA NOCHE DE LOS GIRASOLES
Una noche sin luna (Previously Unreleased)
Nocturama (Bertrand Bonello over) (Previously Unreleased)
Nocturnal Animals
NÓI ALBINÓI
Noi credevamo
Noma — My Perfect Storm
NOMAD
NÖMADAK TX
Nono, het zigzagkind
De noodkreet in de fles
NOORD-KOREA, EEN DAG UIT HET LEVEN
NOOSE
NORBIT
NORD
Nordvest (Slow Criticism)
NORDWAND
NORMAAL — IK KOM ALTIED WEER TERUG
NORMAL LIFE
NORMAN JEAN AND MARILYN
NORTH
NORTH BY NORTHWEST
NORTH COUNTRY
NORTHFORK
Northwest
NORWEGIAN WOOD
NOSFERATU
LA NOSTRA VITA
NOSTRADAMUS
I nostri ragazzi (Het Diner)
NOT ANOTHER TEEN MOVIE
NOT ONE LESS (YI GE DOU BU NENG SHAO)
NOTEBOEK
THE NOTEBOOK
De Notenkraak
NOTES ON A SCANDAL
NOTHING PERSONAL
NOTHING TO LOSE
Notre jour viendra
Notre paradis
LA NOTTE
NOTTING HILL
NOU, DAT WAS HET DAN?
Le nouveau
Une nouvelle amie
Nova Zembla
The November Man
NOW AND THEN
Now You See Me
Now You See Me 2
Now, Forager: A Film About Love & Fungi (Slow Criticism)
NOWHERE
NOWHERE BOY
NSU: German History X
NUAGES. LETTRES À MON FILS
NUE PROPRIÉTÉ
LES NUITS FAUVES
THE NUMBER 23
NUOVOMONDO
NURSE BETTY
THE NUTTY PROFESSOR
THE NUTTY PROFESSOR II: THE KLUMPS
Nymphomaniac
NYNKE